Znak towarowy SHL Spółki Akcyjnej „Huta Ludwików” na szablach wzór 34.

/ 3 komentarzy / 12 zdjęć


[p] Od wielu lat trawa „spór” o wyjaśnienie znaczenia skrótu „SHL”, którym Huta Ludwików sygnowała swoje wyroby, w tym między innymi szable wzór 34 i motocykle SHL 98. W opinii autorów znak towarowy „SHL” oznacza: Spółka (Akcyjna) Huta Ludwików i został zarejestrowany w Urzędzie patentowym RP w czerwcu 1939 roku. Ale po kolei……… .

Historia Huty Ludwików wiąże się z Ludwikiem Starke z Sosnowca, który w 1895 roku, pod Suchedniowem otworzył odlewnię żelaza. Jego syn, Stanisław Starke w 1919 roku, otworzył w Kielcach fabrykę odlewów „Ludwików”. W 1922 roku, Towarzystwo Akcyjne Suchedniowskiej Fabryki Odlewów zmieniło nazwę na „Suchedniowska Fabryka Odlewów – Spółka Akcyjna.” Kielecki oddział zarejestrowano pod nazwą „Ludwików.” (Muzeum Historii Kielc http://www.muzeumhistoriikielc.pl/CMS/kielce/historia_huty_ludwikow.html).
Huta Ludwików S.A. należała do niemieckiego koncernu „Huty Pokój”. W 1934 roku Skarb Państwa za pośrednictwem Banku Gospodarstwa Krajowego przejął w posiadanie 52 % akcji „Huty Pokój” co dało mu kontrolę nad koncernem (Jerzy GOŁĘBIOWSKI.[W:] Przemysł Wojenny w Polsce 1918-1939. Kraków 1990 s.218). Koncern „Huta Pokój” posiadał: 2 huty („Pokój” i „Baildon”), 4 kopalnie, elektrownie, 90% akcji „Huty Ludwików S.A.” oraz „Fabryki wagonów WAGON” w Ostrowie Świętokrzyskim. W latach międzywojennych zakłady spółki wytwarzały 15% stali i około 19% wyrobów walcowanych, zajmując drugie miejsce w hutnictwie krajowym.

W latach 1937/38 pojawia się na wyrobach Huty Ludwików znak towarowy „SHL” w okręgu. Autorzy przedstawią przegląd dotychczasowych zapatrywań na etymologię powstania tego znaku towarowego.

Jan Tarczyński w pracy: „Polskie motocykle 1918-1945” (WKŁ Warszawa 1991) wyjaśnia: „Po wnikliwych, długotrwałych badaniach dziesięciu prototypowych pojazdów, zbudowanych w lecie 1938 roku, wykonano serię informacyjną motocykli SHL (skrót od nazwy Suchedniowska Huta Ludwików, tłumaczony później jako „Setka Huty Ludwików”), która ukazała się w grudniu 1938 roku…..”(str.132).
Zatem pojawiły się dwie wersje wyjaśnienia znaczenia znaku SHL:
-Suchedniowska Huta Ludwików.
-Setka Huty Ludwików.
W pracy pod redakcją Jana Naumiuka: „Kieleckie Zakłady Wyrobów Metalowych” (Kielce 1970), Stefan Matusiak na str.15 tłumaczy: „W 1937 roku powstał tak popularny obecnie w Polsce i znany w wielu krajach świata skrót „SHL”, w dzisiejszym jego kształcie. Według relacji b. dyrektora Otmara Kwicińskiego, miał on znaczyć „Suchedniowska Huta Ludwików”. Nie jest to jednak w pełni przekonujące, gdyż od 1933 roku „Ludwików” nie interesował się zakładami w Suchedniowie, gdzie jak już wspominałem – zarzucono produkcję; zmianie uległ też właściciel zakładów i dziwnym by był nawrót do tej nazwy w 1937 roku. Pozostają zatem nadal dwie wersje: jedna – mówiąca, że nazwa ta oznacza „Suchedniowską Hutę Ludwików” i druga – tłumacząca pochodzenie tego skrótu od nazwy „Spółka (Akcyjna) Huta Ludwików””.
Dodatkowa, trzecia wersja wyjaśnienia znaczenia znaku SHL:
- Spółka (Akcyjna) Huta Ludwików.
W artykule z „Wędrowca Świętokrzyskiego”, nr 73 z września 2012 roku, (www.kielce.uw.gov.pl/download/1/166/wedrowiec73.pdf), na stronie czwartej prezentowany jest następujący pogląd: „Skąd wzięła się nazwa SHL? Według pierwszej wersji (tak przynajmniej uważał dyrektor Kwieciński) to skrót od „Suchedniowskiej Huty Ludwików”. Inni twierdzili, choć raczej sporadycznie, że to rozwinięcie skrótu „Spółka Huty Ludwików”. Wersja numer trzy to „Setka Huty Ludwików” – pochodząca od pojemności silnika pierwszego motocykla”. Fragment jest syntezą uprzednio omawianych materiałów.
Jako ostatnią autorzy zacytują publikację „Fabryki Samochodów Specjalizowanych im. St. Staszica, Kielce ul. Dzierżyńskiego 27”, wydawnictwo bez roku wydania, z kontekstu można założyć, że z końca lat osiemdziesiątych dwudziestego wieku. Na stronie pierwszej napisano: „W 1922 roku zakład przyjmuje nazwę „Suchedniowska Fabryka Odlewów-Spółka Akcyjna”. Podejmuje się dostaw szeregu wyrobów dla wojska jak: kuchnie polowe, hełmy, szable, manierki oraz skorupy granatów. W 1933 roku dzięki dużym nakładom inwestycyjnym zakład przekształca się w nowoczesne przedsiębiorstwo, zwiększa swoją produkcję oraz rozszerza asortyment wyrobów. W okresie tym zmienia nazwę na: „Huta Ludwików –Spółka Akcyjna”, stąd też wywodzi się znak firmowy „SHL”” - załączniki nr 01 - 03 do artykułu.

Kończąc cytaty, należy zwrócić uwagę, że w większości przytoczonych, występuje wyjaśnienie znaczenia znaku „SHL” – Spółka Huta Ludwików.

Autorzy przeprowadzili kwerendę, dzięki której mają nadzieję, iż wyjaśnią znaczenie znaku towarowego SHL. W „Wiadomościach Urzędu Patentowego” (Zeszyt 7/8) wydanych w dniu 31 sierpnia 1939 roku, w dziale „Znaki Towarowe” zastrzeżono znak towarowy „SHL” pod numerem rejestracyjnym 30150, z dnia 20 czerwca 1939 roku. Skrót „Pierw. 23.07.1938.” po dacie rejestracji oznacza datę, od której liczy się pierwszeństwo znaku. Podmiot rejestrujący znak towarowy „SHL” – Fa. „Huta Ludwików” Spółka Akcyjna – załącznik nr 04 do artykułu.
Z powyżej przedstawionych faktów autorzy wywodzą wnioski. Pierwszym jest wyjaśnienie, że skrót „SHL” oznacza Spółka (Akcyjna) Huta Ludwików. Drugim, to wniosek, że znak towarowy „SHL” wpisany w okrąg zaczęto używać oficjalnie od lipca 1938 roku (może nawet wcześniej?), co tłumaczy pojawienie się cechy „SHL” w okręgu na głowniach i pochwach szabel wzór 34 serii produkcyjnej z numerami poprzedzonymi prefiksem „C” – mniej więcej od numeru 6650 oraz w całej serii z numerami poprzedzonymi prefiksem „D” - załącznik nr 05 do artykułu
Jest ciekawostką, że istnieje znak „SHL” w trójkącie, który jest ściśle związany z szablą wzór 34. Jest on reprodukowany na ulotce reklamowej szabel oficerskich Huty Ludwików – zaprezentowanej pierwszy raz przez Pana Bogdana Pietruszkę ma Sesji Stowarzyszenia Miłośników Dawnej Broni i Barwy w 1986 roku, w Lublinie - załącznik nr 06 do artykułu. Znak ten może być rozwinięciem znaku „HL” w trójkącie, który widnieje na głowniach szabel okolicznościowych i prototypowych, które zostaną opisane w jednym z następnych artykułów. Autorzy prezentują cechę z szabli wz. 34 marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego, którą otrzymał 11 listopada 1936 roku, w darze od wojska z okazji awansu – ze zbiorów Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. Druga cecha pochodzi z szabli wzór 34 prototypowej (z produkcji Huty Ludwików) – ze zbiorów autorów – załącznik nr 07 do artykułu.

Dodano 11 stycznia 2015r.

Uzupełnieniem zamieszczonego materiału są dodatkowe załączniki. Zmiana nazwy zakładu w Kielcach wynikała z przekształceń własnościowych związanych z przyłączeniem Huty Ludwików do koncernu „Huty Pokój”. W „Gazecie Urzędowej Województwa Śląskiego” Nr 1 (Rok IX) z 11.01.1931r., zamieszczono komunikat o wpisaniu do rejestru handlowego pod numerem B.1040 Firmy: „Suchedniowska Fabryka Odlewów i Huta Ludwików S.A. w Katowicach”. Uprzednio Huta Ludwików wpisana była w rejestrze handlowym Sądu Okręgowego w Kielcach. Załącznik nr 08 do artykułu. W 1933 roku nastąpiła zmiana nazwy zakładu. „Gazeta Urzędowa Województwa Śląskiego” Nr 36 (Rok XII) z 31.10.1933r., informowała, że w dniu 13.09.1933r., nastąpiła zmiana nazwy Firmy: „Suchedniowska Fabryka Odlewów i Huta Ludwików S.A. w Katowicach”, wpisanej do rejestru handlowego pod nr B.1040 na „Huta Ludwików Spółka Akcyjna w Katowicach”. Załącznik nr 09 do artykułu. Dzięki uprzejmości Pana Adama Zakrzewskiego, autora pracy „Auto-Moto PRL Władcy dróg i poboczy”, który nota bene otrzymał nagrodę czytelników w kategorii "Najlepsza książka popularnonaukowa poświęcona historii Polski w XX wieku" w III edycji konkursu "Książka Historyczna Roku", autorzy prezentują dwa załączniki. Pierwszym jest strona tytułowa publikacji wydanej przez Hutę Ludwików drugim jest reklama z międzywojennej prasy, których tematem przewodnim jest motocykl SHL 98, popularnie nazywany „Setką Huty Ludwików”. W obu przypadkach zwraca uwagę układ graficzny nazwy zakładu „S-ka Akc. Huta Ludwików”, który stanowi rozwinięcie znaku SHL. Załączniki nr 10 i 11 do artykułu.
Autorzy: Jan Januszek i Grzegorz Pastuszak
[/p]

 


 

5
Oceń (8 głosów)

 

 

Znak towarowy SHL Spółki Akcyjnej „Huta Ludwików” na szablach wzór 34. - opinie i komentarze

zakrzeszakrzes
0
Witam, od lat interesuję się przedwojennymi SHL-kami z silnikiem Villiers'a. Podobnie jak autor artykułu, także i ja rozważałem pochodzenie skrótu SHL. W moich zbiorach znajduje się wiele przedwojennych reklam motocykla SHL 98, jako że w okresie 06-08.1939 firma dość intensywnie reklamowała motocykle w prasie ("Światowid", "Film", "As", Ilustrowany Kuryer Codzienny"). Niemal na każdej reklamie widniej podpis "Huta Ludwików S.A.". Na jednej dużej kolorowej reklamie znajduje się jednak podpis "S-ka Akc. Huta Ludwików". Taki sam podpis widnieje na kilku przedwojennych folderach reklamowych motocykla. Myślę, że jest to wystarczająca podstawa dla rozwijania skrótu SHL jako "Spółka Huta Ludwików". Pozdrawiam, Adam Zakrzewski www.odbudowamoocykli.pl (2014-12-16 00:00)
Efendi50Efendi50
0
SHL - oznacza Suchedniowska Huta Ludwików Pozdrawiam A.G. (2014-12-17 00:00)
yano57yano57
0
Andrzej, to co piszesz, to jedna z wersji. W artykule przedstawiliśmy oryginalny dokument Urzędu Patentowego zatwierdzający skrót SHL w kole jako znak towarowy Spółki Akcyjnej Huta Ludwików. Artykuł ma na celu przedstawienie co naprawdę oznacza skrót. Chyba, że wiadomości Urzędu Patentowego z 1939 roku nie mówią prawdy ;-)...... Pan Grzegorz, z którym razem ten blog prowadzimy, latami zbierał materiały w archiwach, muzeach w Polsce i za granicą, wykonał pracę jakiej jeszcze nikt nigdy nie zrobił (nawet sobie nie wyobrażasz do jakich miejsc docierał - mamy np. list z kancelarii króla). Materiały te dotyczą szabli wz 34 oraz historii Huty Ludwików. Nie można podważać oryginalnych dokumentów. Jako kolekcjoner z wieloletnim stażem wiesz, że to co po wojnie napisano - mrowiono nie zawsze pokrywało się z prawdą. Z tą Suchedniowską Hutą to nie jedyna rzecz, która przeczy dotychczas przyjętym opiniom, ale to będziemy przedstawiali w następnych artykułach. Nie wykluczone, że ten skrót tak powszechnie interpretowano jak podajesz, ale go nie zatwierdzono w urzędzie patentowy jako Suchedniowska Huta Ludwików tylko tak jak podajemy w artykule. Pozdrawiam yano57 Ps. Andrzej mam spis wszystkich rzeczoznawców C.O.M.U. wszystkie stemple wiem komu przypisać. O trzydziestce jedynce też trochę mamy, zamówienia na ile sztuk itp. To przecież też wyrób HL. (2014-12-17 00:00)

skomentuj ten artykuł