Zespół Warowny Wielkiej Góry Księżej

/ 6 komentarzy / 17 zdjęć


Tak jak obiecałem w poprzednim artykule poświęconym 'Festung Courbier'e' czyli Grudziądzkiej Cytadeli, tym razem zajmę się obiektami związanymi pierścieniem wewnętrznym 'Festung Graudenz' czyli zewnętrznej części Twierdzy. Na pierwszy ogień pójdzie Fort Wielkiej Góry Księżej jako najbardziej efektowny i największy. Celem całego cyklu artykułów o grudziądzkich fortach jest ich przedstawienie, które być może zainteresuje kogoś, a przez to może ocali to co jeszcze można uratować.
Księże Góry stanowią dominujące wzniesienie skarpy pradoliny Wisły, miały kluczowe znaczenie strategiczne dla obrony twierdzy. Były także najbardziej narażone na atak wojsk rosyjskich. Dlatego wzniesiono tu najmocniejsze umocnienia obronne, łącznie z baterią pancerną. Forty stanowiły także osłonę dla linii kolejowych w kierunku Malborka i Jabłonowa. Forty Księżych Gór były wznoszone kilkuetapowo.
W latach 1890-91 wybudowano 2 schrony piechoty i schron amunicyjny. Miały one konstrukcję ceglano-betonową o łącznej grubości sklepień 320 mm. Każdy schron piechoty był przeznaczony dla 108 żołnierzy.
W latach 1894-96 zbudowano kolejny schron piechoty - schron dowodzenia i baterię pancerną dla 4 haubic 150 mm w wieżach wz.93. Haubice mogły oddać do 4 strzałów na minutę na odległośc do 7,2 km. Obsługę baterii stanowiło 63 żołnierzy i oficerów. Schron dowodzenia dla 158 żołnierzy był połączony z baterią przejściem podziemnym. Na obu skrzydłach umieszczono wieże obserwacyjne dla obserwatorów artylerii wz. 94 i wz. 96 o grubości pancerza 15 cm. Całkowita waga wieży H.P.T. 93 - 61,8 ton, z tego sama kopuła 8,3 tony, masywny przedpancerz - 40 ton. Ściana kopuły była 2-warstwowa: na zewnątrz 150 mm stali niklowej, podbicie- 40 mm stali miękkiej. Waga lufy 1,13 ton. Oprócz 4 wież dla Grudziądza wyprodukowano w zakładach Grusona w Magdeburgu jeszcze 8 takich wież dla twierdzy Mutzig. Kopuły obserwacyjnej były umieszczone na skrzydłach fortu dowodzenia. Określanie odległości następowało metodami triangulacyjnymi, a bazę stanowiła długość schronu dowodzenia. Kopuła obserwacyjna wz. 94 (P.B.T.94) została umieszczona na prawym skrzydle schronu dowodzenia. Była obrotowa. Średnica zewnętrzna 1,7 m, łączna waga 58 ton. Grubość pancerza ze stali niklowej 150mm. Optyka Zeissa umożliwiała powiększenie obrazu 10x, 20x, 40x. Wybudowano tylko 4 takie wieże. Pozostałe znajdują się w twierdzy Mutzig.
W 1898 roku wzniesiono kolejny schron piechoty, żelbetonowo-betonowy, dla 252 żołnierzy. Na szczycie fortu umieszczono odkrytą ziemną baterię dla 6 armat 120 mm. Zespół budowli uzupełniał schron sanitarny (2-komorowy).
Całość otoczono płaskim wałem ziemnym z siecią drutu kolczastego i kratą forteczną. Długość fortu wynosiła ok. 600 m. Wał był broniony czołowo ogniem piechoty a także 10 armatami 53 mm w przewoźnych wieżach pancernych systemu Grussona, umieszczonych w przygotowanych zawczasu podkowiastych stanowiskach betonowych.
Do ok. 1997 roku Fort wielkiej Góry Księżej był pod administracją wojskową i jako taki był niedostępny dla osób postronnych. Zwiedzałem jednak jego obiekty podczas służb w komendzie garnizonu. Pamiętam jeszcze rury głosowe do komunikacji wieży ze schronem dowodzenia – dzisiaj już nie ma po nich śladu… Potem zespół fortów kupiła jakaś osoba, której działania przyczyniły się do postępującej dewastacji obiektów. Ze względu na to, że obiekty nie były ogrodzone były często odwiedzane przez złomiarzy. W wieżach artyleryjskich widać ślady palników i ciężkiego sprzętu. Dzisiaj obiekty znowu na szczęście są ogrodzone i być może nie będą dalej dewastowane. Postaram się dotrzeć do Właściciela i może jeszcze rozwinę ten artykuł i uzupełnię o dodatkowe zdjęcia.

 


 

4.9
Oceń (14 głosów)

 

Lokalizacja

 

Zespół Warowny Wielkiej Góry Księżej - opinie i komentarze

grezik1grezik1
0
Nieźle braciszku:) (2010-02-21 00:00)
wilczywilczy
0
FACHOWO OPISANE ZDJĘCIA OD RAZU LEPIEJ SIĘ OGLĄDA KIEDY OSOBA MNIEJ ZORIENTOWANA WIE CO SIĘ NA ZDJĘCIU ZNAJDUJE
(2010-02-22 00:00)
HabichtHabicht
0
Jak zwykle wspaniały artykulik- czekamy na opis reszty umocnień twierdzy - najlepiej ze zdjęciami i schematami
Pozdrawiam serdecznie
(2010-02-22 00:00)
RPRP
0
Marek, ile kosztuje nocleg??? (2010-02-22 00:00)
janwierzjanwierz
0
Gratuluje pomyslu i wytrwalosci w dalszym opisywaniu historycznych fortyfikacji oraz dokumentacji fotograficznej! Prosze o kontynuacje tematu i jego poglebianie... (2010-02-23 00:00)
pedropedro
0
Marku podziwiam cie za to co robisz :)
(2010-07-19 00:00)

skomentuj ten artykuł

Noclegi w pobliżu