Wielkie zmiany na warszawskich Powązkach Wojskowych.

/ 27 komentarzy / 27 zdjęć


Wchodząc wczoraj na warszawskie Wojskowe Powązki i zmierzając główną aleją do kwater lotniczych, stanąłem nagle jak wryty.
Na aleji stały palety z blokami z białego granitu, a po lewej stronie, w wielkiej kwaterze żołnierzy poległych i zmarłych z ran w latach 1919- 1920 dobiegały odgłosy intensywnej pracy, bardzo intensywnej pracy...
Zniknęły standardowe betonowe krzyże, które zastąpiły w poprzednim wieku orginalne stojące od założenia kwatery w okresie międzywojennym. Tym razem zdecydowano się na solidne krzyże z białego granitu, z tego samego materiału wymieniane są ogrodzenia mogił . Zachowane są tylko stare grobowce i groby żołnierskie, które powstały kiedyś staraniem rodzin. Wszystkie stare drzewa demolujące od lat kwatery swoimi rozrośniętymii korzeniami zostały wycięte. Zastąpiły je młode sadzonki choin drzew iglastych.
Robota pod, jak się okazuje, "parasolem" Wojewody Mazowieckiego, idzie podobno "z kopyta"... Szybko, sprawnie, z zachowaniem pełnego szacunku i spokoju Tym, którzy tutaj od dziesiątków lat śnią Snem Wiecznym.
Patrząc na te przemiany, uległem wspomnieniom sprzed lat. Przez moje życie widziałem tą kwaterę, jako kilkuletni chłopak wraz ze swoją klasą porządkowaliśmy groby przed każdym Dniem Wszystkich Świętych. Na tej wielkiej kwaterze tabliczki z nazwiskami były tylko w pierwszym rzędzie na kamiennych krzyżach i grobach indywidualnych. Ale nam, młodziutkim smarkulom i smarkaczom każdy z tych setek bezimiennych żołnierzy tam spoczywających był nasz... Potem, kiedy zmieniono orginalne, nadżarte "zębem czasu" krzyże, na nowo ustawionych pojawiły się tabliczki z pełnymi danymi tam spoczywających. Serce rosło i wilgotniało pod powiekami...
Obserwując prace na kwaterze, byłem świadkiem rozmów dotyczących min. sensu tego przedsięwzięcia. Dla jednych, przeważnie starszych wiekowo jest to niepotrzebne "wyrzucanie w błoto", pozostawienie tego miejsca takim, jaki wygląda od wielu lat. Inni cieszą się, że Ci zołnierze nie są zapomniani i względy finansowe są w tym przypadku niczym w porównaniu z ludzką pamięcią i szacunkiem.
Słuchałem opinii i wypowiedzi ludzi obserwujacych, jak ja, te zmiany na Wojskowych Powązkach.I tak myślę, że mimo mego poglądu w tym temacie, dobrze się dzieje... choćby dla tych, którzy przyjdą po nas.
Przedstawiam migawki z przemiany kwater żołnierzy poległych i zmarłych z ran w latach 1919- 1920, którzy setkami zostali przeniesieni z pól bitewnych , z cmentarzy w pobliżu lazaretów polowych w okolicach Warszawy, oraz zmarłych wstołecznych szpitalach.

 


 

5
Oceń (6 głosów)

 

 

Wielkie zmiany na warszawskich Powązkach Wojskowych. - opinie i komentarze

dabwoj1dabwoj1
0
Dzięki Krzyśku za relację ze zmian w kwaterze żołnierskiej z lat 1919-1920r. To że doczekała się renowacji to dobrze lecz żal mi tych krzyży z „Adrianami” które tworzyły niepowtarzalny klimat działając na wyobraźnię. Pamiętam jak będąc małym chłopcem jeździliśmy do Pomiechowa na cmentarz do babci i mijając kwaterę żołnierską zapalaliśmy znicz dla żołnierzy. Stały tam krzyże z hełmami. Pamiętam ten widok do tej pory lecz po bardzo długiej przerwie pojechałem tam znowu. Kwatera zmieniła wygląd a po krzyżach z hełmami nie ma śladu i tylko w mojej pamięci ten widok pozostał. Oby nie tylko w mojej bo ci co po nas przyjdą takiego widoku nie mają szans ujrzeć. (2015-12-14 00:00)
formoza58formoza58
0
W latach sześćdziesiątych, połówki hełmów były w pierwszym rzędzie,dalej był "ocean" betonowych krzyży z dziurami po tablicach.Te setki mogił było bezimiennymi do 1990 roku kiedy wymieniono betonowe krzyże.Wtedy przybyło dwa rzędy z kopiami połówek "adrianów".Pewnie przy obecnej wymianie wykonawcy nie zrezygnują z tego sentymentalnego akcentu.Ja przynajmniej mam nadzieję... (2015-12-14 00:00)
formoza58formoza58
0
LIPIEC 2019...Następnym etapem wymiany krzyży i zmiany wyglądu , jest kwatera Żołnierzy Września 1939. (2019-07-14 19:21)
formoza58formoza58
0
Ale zanim zajrzymy na teren " wielkich robót", zerkniemy jak wygladają kwatery żołnierzy 1920, prawie trzy i pół roku po renowacji... (2019-07-14 20:39)
formoza58formoza58
0
. (2019-07-14 20:40)
formoza58formoza58
0
Prawda, że pięknie? ;-) (2019-07-14 20:41)
formoza58formoza58
0
. (2019-07-14 20:41)
formoza58formoza58
0
. (2019-07-14 20:42)
formoza58formoza58
0
11 lipiec tego roku... Plac wielkich robót. (2019-07-15 10:26)
formoza58formoza58
0
. (2019-07-15 10:27)
formoza58formoza58
0
Pierwszy rząd kwatery... Na tabliczkach będą prawdopodobnie umieszczone dane jak na liście ekshumacyjnej. (2019-07-15 13:48)
formoza58formoza58
0
Grób ppor. Z. Panesza w 2015 roku... (2019-07-16 08:57)
formoza58formoza58
0
Jw. (2019-07-16 08:57)
formoza58formoza58
0
Jw. w 2016 roku (2019-07-16 08:58)
formoza58formoza58
0
Jw. Stan z 11 lipca 2019 roku. (2019-07-16 08:59)
formoza58formoza58
0
. (2019-07-16 18:49)
formoza58formoza58
0
. (2019-07-16 18:49)
formoza58formoza58
0
. (2019-07-16 18:50)
formoza58formoza58
0
Stan robót na dzień dzisiejszy, 17 lipca. Praktycznie nic się nie działo przez tydzień... (2019-07-17 11:25)
formoza58formoza58
0
. (2019-07-17 11:25)
formoza58formoza58
0
. (2019-07-17 11:26)
formoza58formoza58
0
. (2019-07-17 11:26)
formoza58formoza58
0
. (2019-07-18 10:19)
formoza58formoza58
0
. (2019-07-18 10:19)
formoza58formoza58
0
. (2019-07-18 10:20)
formoza58formoza58
0
A dzisiaj serducho moje aż się poderwało z radości. Nie było mnie tam od 1 sierpnia, kiedy wszystko wyglądało jak powyżej. (2019-08-23 19:18)
formoza58formoza58
0
. (2019-08-23 19:19)

skomentuj ten artykuł