Symbolika formacji podhalańskich WP II RP

/ 6 komentarzy / 14 zdjęć


Znak swastyki wpleciony w gałązkę jedliny, to mający swój rodowód w góralskim folklorze, najbardziej charakterystyczny emblemat formacji podhalańskich II RP. Ten znienawidzony później za sprawą nazistów i wyklęty przez społeczność międzynarodową znak, w swojej pierwotnej symbolice był związany z kultami solarnymi wielu starożytnych cywilizacji. Istnieją materialne dowody na to, że swastyka była przez wiele tysięcy lat używana: na Dalekim Wschodzie, w środkowej Azji, w Indiach, Mezopotamii, Mykenach, Troi, Egipcie, przez Etrusków, Celtów, Germanów i Słowian a nawet w Ameryce przed odkryciem przez K. Kolumba (w plemionach Nawahów i Kuna).

Sama nazwa „Swastyka” wywodzi się z sanskryckich słów ludów aryjskich: su (dobrze), asti (on jest), svasti (powodzenie) a stąd svastika (tworzący dobrobyt). Po raz pierwszy słowo to pojawiło się w indyjskiej Harivamsa. Ten prastary i rozpowszechniony symbol o ramionach zwróconych w prawo przedstawiał słońce, wskazując na jego ruch po nieboskłonie (patrząc na słońce z północnej półkuli). Przede wszystkim oznaczał światło, płodność i powodzenie. Uosabiał również szczęście i ochronę przed złymi demonami. Przeciwieństwem tego znaku była sauvastika, która była lewoskrętna (tak obserwuje się ruch słońca z półkuli południowej), wyrażająca w dawnych kulturach najwyższego boga.
W niektórych opracowaniach naukowych można spotkać hipotezy, że swastyka pojawiła się razem z rozwojem rolnictwa. Symbolizując ruch i potęgę słońca, wskazuje zarazem cztery strony świata, cztery pory roku i cykliczność zmian w przyrodzie oraz w całym świecie. Każde z czterech ramionom swastyki przypisywane jest jednemu z głównych żywiołów przyrody: ogniowi, ziemi, wodzie i powietrzu. Swastyka wyraża także równoczesny ruch wszelkich żywiołów i ich przemiany. Każdy z żywiołów ulega i przemienia się w każdy z pozostałych. Poczwórność Swastyki odzwierciedla również cztery stany skupienia: stały, płynny, gazowy i promienny, a także cztery wyodrębniane stadia egzystencji: reinkarnację, narodziny, życie i śmierć. Znak ten symbolizuje więc powszechność działania i nieustanne odnawianie się.
Wnikliwi badacze tematu, mogą dotrzeć również do innych teorii rodowodu Swastyki. Jedna z nich sugeruje, że kształt znaku powstaje ze złożenia dwóch części, stanowiących swoje przeciwieństwa, co obrazuje znak Mocy. A to ma dowodzić prawdzie, że moc ma swoje źródło w przeciwieństwach, wzajemnie na siebie oddziałujących, przyciągających się magnetyzmem. Wszystko więc, co istnieje we wszechświecie, ma swoje przeciwieństwo. Długo by wyliczać przykłady, jednym z najbliższych nam jest np.: przyciąganie się płci męskiej i żeńskiej, którego owocem staje się stworzenie nowego życia.
Inna, wywodzi kształt Swastyki od obserwacji zjawisk ukazujących się na nieboskłonie. Pierwotne ludy nie rozumiejąc zjawisk zachodzących w otaczającym je świecie, czciły przyrodę i działające w niej siły uosabiające rządzące światem bóstwa. Obiektem cieszącym się największym kultem było słońce. A Swastyka to właśnie symbol słońca. Bardzo zbliżony kształtem do znaku swastyki jest obraz Galaktyki obserwowanej z naszej półkuli. Również obserwacja Konstelacji Wielkiej Niedźwiedzicy, której kształt przypomina jedno ramię swastyki, w sześciogodzinnych odstępach daje obraz całego znaku.

Badacze problemów tatrzańskich, w zasadzie zgodnie przyjmują, że jedynie wśród górali podhalańskich, swastyka zarówno w swoim kształcie jak i pradawnej magicznej symbolice dotrwała do czasów najnowszych.
„Pomyślna wróżba” w swojej praindyjskiej postaci, godłem żołnierzy oddziałów podhalańskich odradzającego się Wojska Polskiego, została za sprawą Ojca tych formacji – gen. Andrzeja GALICY. Oficjalnie emblemat przedstawiający „złotą swastykę wplecioną w potrójną gałązkę jedliny” wprowadzony został 21 czerwca 1919r. i odtąd noszony był przez wszystkich żołnierzy podhalańskich, na kołnierzach kurtek płaszczy i peleryn, jak również na nakryciach głowy. Za pomocą tego właśnie emblematu przytwierdzano pióra do otoków czapek, kapeluszy podhalańskich a niekiedy nawet do furażerek.
Znak Swastyki umieszczany był również na sztandarach pułków podhalańskich, na płomieniach do fanfar oraz fartuchach do werbli w orkiestrach. Symbol ten, w różnych stylizacjach widnieje także na odznakach pamiątkowych pułków strzelców podhalańskich, ale i nie tylko. Ostatecznie, emblemat ten przetrwał do 1947r. i był noszony przez żołnierzy 1pułku artylerii motorowej w 1 Dywizji Pancernej gen. Stanisława MACZKA.

 


 

4.9
Oceń (17 głosów)

 

Dokumenty (1)



 

Symbolika formacji podhalańskich WP II RP - opinie i komentarze

mag68mag68
0
Dobrze, że o tym piszesz, bo temat jest ciekawy, a niestety ze względu na to że chodzi o swastykę, często jest tematem tabu. Swojego czasu poruszał też tę tematykę kolega Cieszyniak. http://www.dobroni.pl/rekonstrukcje,odznaki-4-pulku-strzelcow-podhalanskich-z-cieszyna,1292 (2012-03-31 00:00)
pedropedro
0
http://www.swastika.cba.pl/polska.htm (2012-04-01 00:00)
RPRP
0
Brat mojego dziadka służył w tych formacjach. Na zdjęciu w mundurze doskonale widać odznaki. http://forum.dobroni.pl/f,zolnierz-wrzesnia-prosba-o-identyfikacje-jednostk,38700,0.html (2012-04-04 00:00)
AjaxAjax
0
Przepraszam za mój polski, próbuję zidentyfikować jednostkę, do której należał mój dziadek; Załączam zdjęcie zrobione w latach 1920's (2018-05-03 15:12)
AjaxAjax
0
Ścieśniać (2018-05-03 15:13)
AjaxAjax
0
jest podobny do Symbolika formacji podhalańskich ale ma kilka dodatkowych elementów za swastyką (2018-05-03 15:17)

skomentuj ten artykuł