Stal i Honor - książka o gen. Maczku

/ 3 zdjęć



„Żołnierz polski walczy o wolność wszystkich, ale umiera tylko dla Polski”. 

generał Stanisław Maczek


W marcu tego roku trafiło do  do księgarń polskie tłumaczenie książki Evana McGilvraya Generał Stanisław Maczek. Stal i honor – życie i służba dowódcy 1. Dywizji Pancernej.  Dołączam do niniejszego artykułu okładkę angielskiego wydania, ponieważ bardzo polubiłem oryginalny tytuł "Men of steel and honour" - co przetłumaczyłem sobie na "Człowieka stali i honoru". 

Bo taki właśnie wg mnie był generał Stanisław Maczek - z pochodzenia Kroat jak nazywano dawniej Chorwatów, oficer armii austro-węgierskiej, doświadczony na polach bitew frontu włoskiego a od chwili odzyskania niepodległości w 1918 roku oficer Wojska Polskiego.

Stanisław Maczek był dowódcą wyjątkowym: jako jeden z pierwszych wykorzystywał mieszane jednostki piechoty, artylerii i jazdy; w w roku 1920 zasłynął jako dowódca własnego pomysłu nietypowego „oddziału szturmowego”, który działała jak współczesna jednostka specjalna - powożony był na pole walki na konnych podwodach, tak, że mógł zawsze towarzyszyć swoim kolegom kawalerzystom z 1 Dywizji Jazdy. Był używany jako odwód, który "zatykał" wszystkie dziury we froncie i był zawsze tam gdzie toczyły się najcięższe walki.

Oficer piechoty, który przejął w 1938 roku zmotoryzowaną brygadę kawalerii i został mimo tego, że był "zającem", pokochany przez kawalerzystów, którzy pieszczotliwie nazywali go "bacą". Poprowadził ich do walki w 1939 roku, w walkach we Francji, a potem w szeregach 1. Dywizji Pancernej na froncie zachodnim w latach 1944-45.

Nigdy nie mieszał się do polityki, zawsze lojalny tylko wobec Polski. Po wojnie osiadł w Szkocji i aby utrzymać rodzinę, pracował jako sprzedawca i barman w hotelu w Edynburgu. W 1946 roku komuniści odebrali mu polskie obywatelstwo, a w wieku 102 lat odznaczono go już w wolnej Polsce Orderem Orła Białego. 

Pochowany w Bredzie, wśród swoich żołnierzy, doczekał się od Holendrów najwyższego wyróżnienia. Od 2013 roku biało - czerwona odmiana tulipanów nosi nazwę Generał Stanisław Maczek - a jej wyhodowanie zajęło 16 lat! 

Evan McGilvray nie zawodzi - w swojej książce tworzy ciekawą biografia wielkiego dowódcy i wspaniałego, silnego człowieka, wzbogacona licznymi cytatami z jego wspomnień "Od podwody do czołga". Warto też dodać, że niezwykle ciekawe są przypisy, ponieważ zdecydowanie rozszerzają to co napisano w części głównej. 

Książka dobrze zredagowana przez Huberta Kuberskiego, wykorzystuje w przypisach redakcyjnych najnowsze ustalenia ppłk dr. hab. Juliusza S. Tyma - znakomitego historyka m.in. 1 Dywizji Pancernej.

Polecam






Evan McGilvray (ur. 1961), brytyjczyk, absolwent University of London, prowadził badania na University of Bradford i doktoryzował się na University of Leeds. Od lat zajmuje się historią polskiej armii i polityką polskiego rządu emigracyjnego w czasach II wojny światowej, zwłaszcza w kontekście jego stosunków z rządem brytyjskim. W latach 1991-1994 mieszkał w Polsce. REBIS wydał w 2006 roku jego książkę Marsz Czarnych Diabłów. Odyseja 1. Dywizji Pancernej generała Maczka.


 


 

5
Oceń (5 głosów)

 

 

Stal i Honor - książka o gen. Maczku - opinie i komentarze

skomentuj ten artykuł