Rekonstrukcja carskiej kuchni polowej.

/ 7 komentarzy / 22 zdjęć


Rekonstrukcja carskiej kuchni polowej.

Od dłuższego czasu zajmuję się pracami konserwacyjnymi nad zabytkami, oraz odtwarzaniem i uruchamianiem różnych unikatowych pojazdów. Jakiś czas temu do moich zbiorów trafiła nie lada ciekawostka – spora część carskiej kuchni polowej z okresu I Wojny Światowej. Wszyscy, zajmujący się tematem rekonstrukcji armii rosyjskiej, dobrze wiedzą jak rzadkie i ciężkie do ,,upolowania” są jakiekolwiek pojazdy z tego okresu. Dlatego też, prawdziwym wyzwaniem stało się dla mnie wierne odbudowanie tego egzemplarza kuchni-oczywiście w miarę moich możliwości technologicznych. Dużą ciekawostką jest sama historia zabytku. Najprawdopodobniej została ona przejęta przez Armię Czerwoną jako scheda po Armii Imperialnej, co generalnie było normą w tamtym okresie. Następnie po inwazji Trzeciej Rzeszy na ZSRR , przeszła jako zdobycz wojenna na użytek wojsk niemieckich. W 1945 roku gdy Niemcy wycofywali się w popłochu przed ofensywą radziecką, żołnierze porzucili ją na podwórku u człowieka mieszkającego w okolicach Lelowa. Tam zaczęło się drugie ,,życie” kuchni. Pojazd w pierwotnym przeznaczeniu raczej nie nadawał się do użytku na wsi, więc od razu dokonano przeróbki na tzw. ,,przyda się około domowe ”. Koła zabrał ktoś z rodziny, oś i części zaprzęgowe poszły jako zbrojenie do betonu. Pozostało palenisko z kotłem głównym oraz skrzynia, siedzisko woźnicy. W kotle gospodarz przez długie lata gotował smołę do smarowania dachów. Czasem naprawdę krętymi ścieżkami chodzi historia.. Pozostałości kuchni udało się odkupić jakieś dwa lata temu mojemu znajomemu i poprzez niego trafiła do mnie. Od samego początku, projekt rekonstrukcji nie był łatwym zadaniem. Wiele problemów nastręcza skompletowanie samej dokumentacji. W polskich muzeach praktycznie nie ma tego typu kuchni, nie wiele lepiej sytuacja rysuje się poza granicami kraju. Brak też szerszej dokumentacji fotograficznej, prezentującej szczegóły techniczne. Zachowane zdjęcia z epoki ,zazwyczaj prezentują kuchnie dosyć ogólnie- jako tło do zrobienia sobie pamiątkowej fotografii. Nie ułatwia też pracy fakt dosyć dużych niespójności w samym dostępnym materiale fotograficznym. Praktycznie w jednym modelu kuchni, stosowane są różne rozwiązania kluczowych elementów takich jak amortyzacja, podwozie, popielniki, etc. Prawdopodobnie różnice w konstrukcji zachodziły już na etapie zakładu produkcyjnego. Możliwe również, że część zmian jest wynikiem późniejszych remontów w trakcie działań wojennych lub po wojnie. Są to jednak tylko moje hipotezy. W poszukiwaniu dokumentacji, udało mi się dotrzeć do polskiej instrukcji wojskowej z lat 20-tych ,tyczącej się konserwacji i użytkowania kuchni polowych krajowych oraz zdobycznych. Wyżej wymieniony model kuchni jest tam opisany- niestety brak jakichkolwiek użytecznych rysunków. Obecnie więc , staram się odtwarzać plany na podstawie dostępnych zdjęć, rysunków oraz skalowania i porównywania zachowanych fragmentów kuchni. Dzięki uprzejmości Muzeum Miejskiego ,,Sztygarka” w Dąbrowie Górniczej a w szczególności dyrektora Arkadiusza Rybaka, kuchnia polowa jest odbudowywana na terenie muzeum. Duży wkład w prace mają także warsztaty szkolne- instruktorzy i młodzież dorabiający brakujące elementy do pojazdu. Mam nadzieję, że prace pójdą planowo i kuchnię uda się zaprezentować już 18 maja – podczas imprezy ,,Noc Muzeów”. W trakcie tej imprezy oficjalnie otwarty zostanie również Park Militarno Historyczny ,, Reduta”

Krzysztof Borda

Na zdjęciach zaprezentowany stan wyjściowy kuchni oraz kolejne etapy prac. Jeśli ktoś posiada jakiekolwiek materiały dokumentalne dotyczące tematu, to będę wdzięczny za ich udostępnienie i pomoc przy projekcie.

 


 

5
Oceń (21 głosów)

 

 

Rekonstrukcja carskiej kuchni polowej. - opinie i komentarze

Stary KojotStary Kojot
0
Piękny i wdzięczny temat. Nie tylko bomby i granaty... Już ustawiam się w kolejce. Taki "rasolnik" lub "solianka" prosto z kotła... Mniam, paluchy lizać:))) (2013-01-02 00:00)
bykfernandobykfernando
0
I sybiracy z 14 PSS nie pogardzą "rasolnikiem" lub "solianką" prosto z kotła. To teraz wyczyścić kocił i znaleźć "cygana" do pobielenia. I będzie to atrakcja nie jednego zlotu i rekonstrukcji. Gratulują. (2013-01-02 00:00)
PRUSSPRUSS
0
Temat bardzo ciekawy. Gratulują! Ale… Radziecka Armia dużo przejęło od Rosyjskiej Cesarskiej Armii. I dużo z tego było udoskonalone. Do tego można odnieść i przedstawioną autorem tekstu polową kuchnię. W Carskiej Armii podobny wzór kuchni nazywał się pochodną kuchnią / походная кухня Foto 6. НКСM ПМЕЗ 180л НКСМ - Народный комиссариат среднего машиностроения СССР / Ludowy komisariat średniej maszynowej budowy. Utworzony 5 lutego 1939 roku ПМТЗ - marka przedsiębiorstwa rozmieszczonego w Dniepropietrowsku Poza tym, w Carskiej Rosji pojemność baniaka mierzyła się kubłami (ведрами), a nie litrami. Foto 18. Właśnie kuchnia okresu IIWW Dodatkowo rekomenduję o tym temacie: http://www.rusantikvar.ru/forum/viewtopic.php?p=872 http://mebius777.livejournal.com/106120.html Pozdrawiam (2013-01-03 00:00)
KrisDGKrisDG
0
Witam.Dziękuję za rozszyfrowanie oznaczeń na baniaku, tak właśnie sądziłem że litry mogą już się odnosić do okresu II wojny. Do stron na rosyjskich forach dotarłem już wcześniej , przetrząsnąłem również wirtualne zasoby muzeów itd. Polemizowałbym jednak nad resztą kuchni. Z pomiarów najbardziej odpowiada modelom I wojennym. Sądzę że mogła być remontowana w latach 20- tych i stąd już kocioł innej produkcji. Była to część zawsze najbardziej narażona na zużycie , przepalenie czy pęknięcie- odlew żeliwny. Na palenisku po wypiaskowaniu znalazłem ślady po usuniętej tabliczce - takiej jak na podanej stronie. Dlatego też sądzę że jest to już kuchnia carska, ale już poddana remontom w latach międzywojennych. Na zdjęciu nr 18 widać również że kształt paleniska jest już zupełnie inny, bardziej zbliżony do modelu PK - 42. Tak jak pisałem wcześniej temat jest dosyć skomplikowany, ale bardzo ciekawy. Pozdrawiam (2013-01-03 00:00)
PRUSSPRUSS
0
Właśnie! Odtworzenie na naszych historycznych imprezach szpitala, łączności, polowej kuchni stwarzają niepowtarzalną atmosferę nie tylko dla widzy, ale i dla uczestników. Oprócz tego dla prawidłowego, historycznego odtworzenia takich rzeczy trzeba nazbierać dużo informacji i dobrze popracować! Proszę dać email, mogę wysłać schematy i rysunki polowych kuchni Carskiej Armii Pozdrawiam (2013-01-03 00:00)
dabwoj1dabwoj1
0
Za uratowanie takiej wspaniałej perełki to wielki szacunek. Wojsko to nie tylko broń ale i zaplecze a jego elementy nie zdobywają sławy jak np. czołgi czy samoloty pozostając w cieniu. Trzymam kciuki za powodzenie w odtworzeniu tej perełki. (2013-01-06 00:00)
KrisDGKrisDG
0
Dziękuję za miłe słowa od kolegów. Nie ukrywam że jeszcze sporo pracy przy całym projekcie, ale mam nadzieję że kuchnia niebawem stanie na kołach i pokaże co potrafi. (2013-01-11 00:00)

skomentuj ten artykuł