Przasnysz - dawny cmentarz ewangelicki

/ 15 komentarzy / 4 zdjęć


W Przasnyszu pozostało niewiele pamiątek po dawnych jego mieszkańcach. Jedną z nich jest teren dawnego cmentarza ewangelickiego, na którym do roku 1945 byli grzebani zmarli ewangelicy. W latach I Wojny Światowej, na cmentarzu tym pogrzebano również poległych żołnierzy niemieckich. W czasach II Wojny Światowej, grzebano tutaj poległych i zmarłych od ran żołnierzy wojsk III Rzeszy. Ci ostatni zostali ekshumowani na początku lat 90 - tych, i przeniesieni na cmentarz w nieodległej Mławce.
Kilka lat temu teren cmentarza został uporządkowany, niestety, nie zachowały się praktycznie żadne materialne ślady po nagrobkach czy miejscach pochówku. W dniu dzisiejszym o przasnyskich ewangelikach przypominają tylko pamiątkowa tablica, i znicze zapalane przez żyjących, których przodkowie spoczywają na tym cmentarzu.


Cmentarz przylega do ulicy Makowskiej ( droga krajowa nr 57 ), położony jest pomiędzy zakładem mleczarskim a sklepem Lidl.

Z fragmentarycznych informacji uzyskanych od świadków, żołnierze pochowali w czasie I Wojny Światowej do dziś spoczywają na tym cmentarzu, poniżej częściowa lista pochowanych:

Off. Stellv. Ruh + 1 nieznany z mob.E/Inf. R. 148 ( II./341 );

Hauptm. von Grzymala z mob.E/Inf. R. 152 ( III./341 );

Vizef. Teschner,
musk. Mademann z mob.E/Inf. R. 129 ( I./343 );

Musk. Blume z mob.E/Inf. R. 175 ( III./343 );

Uffz. Wichman,
musk. Richter, Winkler z mob.E/Gren. R. 5 ( I./344 );

Vizef. Meister, Tenne,
uffz. Adam, Barkay, Klein, Pepke, Tegeler, Weyh, Wienecke, Wille,
gefr. Duden, Jeider, Kruger, Schultheis,
musk. Behrendt, Benn, Bodzin, Brouant, Buser, Decker, Desalme, Didelot, Dubois, Gartner, Hilpert, Igel, Jakob, Kirschnick, Klein, Komossa, Kraft, Legrand, Maler, Mathia, Matthern, Meyer, Muller, Randzio, Ribo, Schafer, Teschmer, Thill, Wotersdorf, Wolf, Zietrow, Zippert + 4 nieznanych z mob.E/Inf. R. 59 ( II./344 );

Oberjager Muhlig,
gefr. Zeiske,
jager Friedrich, Lauer, Meckert, Neubing, Nitzner, Falschen, Schmidt + 1 nieznany z Jag.Batl. 4;

+ kilku ( ???, zapis 'ein Teil der ubekannten Deutschen' ) nieznanych z nazwiska i jednostki żołnierzy.

Znalazłem również informację, że na cmentarzu wojennym ( Praschnitz kriegerfriedhof ) pochowano leutn. Goette z Drag. R. 14, ale lokalizacja tego miejsca pozostaje nieznana, być może chodzi o cmentarz parafialny.

 


 

4.9
Oceń (14 głosów)

 

Lokalizacja

 

Przasnysz - dawny cmentarz ewangelicki - opinie i komentarze

FaZaFaZa
0
Prawdziwą zagadką jest ten cmentarz. Żołnierzy leżących w mogile z I wojny światowej prawdopodobnie nie przeniesiono na inny cmentarz wojskowy. Obok tego cmentarza tak jak napisał kolega Mariusz był cmentarz niemiecki z II wojny światowej i tych właśnie żołnierzy przeniesiono do Mławki pod Mławę. Mogiła pierwszowojenna znajdowała się na końcu cmentarza ewangelickiego. Potomkowie przasnyszan leżących na tym cmentarzu zapalają tu nie raz znicza. (2013-01-06 00:00)
Stach67Stach67
+1
Kiedyś jak byłem chłopcem i mieszkałem w Przasnyszu to widziałem na tym cmentarzu wiele grobów stojących jeszcze. Pozdrawiam! (2013-01-07 00:00)
jandalfjandalf
+1
Bardzo ciekawy artykuł.
W uzupełnieniu listy żołnierzy pochowanych w czasie pierwszej wojny:
Wg info uzyskanych w AP w Gdyni, na cmentarzu tym został pochowany brat mojego dziadka,
Johann Bernhard Groth +  26.02.1915 r., 8 kompania, 61 pułk piechoty rezerwy; grób nr 276



Janusz Groth
(2013-03-04 00:00)
jandalfjandalf
0
Szkoda, że teren cmentarza jest zamknięty. Mieszkam daleko od Przasnysza, gdy byłem niedaleko podjechałem na ten cmentarz. Zastałem zamkniętą furtkę. Znicza nie dało się zapalić. Dysponuje ktoś może zdjęciami tego cmentarza? Kilkukrotnie pisałem maile z pyt. o ten cmentarz do muzeum w Przasnyszu, nie dostałem jakiejkolwiek odpowiedzi. (2013-03-04 00:00)
Darth SimbaDarth Simba
0
Tam naprawdę nie ma już co fotografować, puste pole i kamień. Niestety... (2013-07-29 00:00)
Darth SimbaDarth Simba
0
Jak donosi lokalna prasa, teren cmentarny w opinii władz nie jest już cmentarzem, gdyż "wszystkie szczątki zostały ekshumowane", i są plany przekształcenia terenu cmentarza na teren przemysłowy. Bez komentarza. (2015-12-03 00:00)
Darth SimbaDarth Simba
0
http://www.to.com.pl/wiadomosci/przasnysz/art/9127164,przasnysz-na-starym-cmentarzu-powstanie-teren-przemyslowy,id,t.html (2015-12-03 00:00)
Darth SimbaDarth Simba
0
Na teren cmentarza wjechały koparki, co tam robią nikt nie wie... (2016-11-08 09:38)
FaZaFaZa
+1
Na razie koparki tylko tam stoją a robią przyłącze przy stacji transformatorowej co nie zmienia faktu, iż cmentarz rzeczywiście miasto chce sprzedać. Historycy i regionaliści protestują przeciwko temu. Cmentarz nigdy nie był ekshumowany ani żołnierzy z I wojny światowej ani ewangelików. Dziś była ekipa TVP 3 nagrywając ten cmentarz. Emisja o 18:30 w TVP 3 dokładnie w Kurierze Mazowieckim. (2016-11-09 14:22)
Darth SimbaDarth Simba
0
No podobno już nawet i zrobili. Z ciekawością obejrzę. Może niektórych sumienie poruszy, i pomysł sprzedaży upadnie... (2016-11-09 15:05)
GallwitzGallwitz
0
Przykra sprawa, zwłaszcza, że leżą tam nie tylko żołnierze z tzw. dywizji Wernitza polegli w listopadzie i grudniu 1914 r., ale przede wszystkim, żołnierze I Korpusu rezerwowego, na którym spoczywał główny ciężar walk o Przasnysz w lutym 1915 roku. A dla tych co lubią krytykować tych co dbają o miejsca poległych z "nie naszej wojny" przypomnę, że np. pułki wchodzącej w skład tego korpusu 36 dywizji rezerwowej były rekrutowane w tak "obcych" okręgach( jak wspomniany przez jandalfa 61 rezerwowy pułk piechot)y tj. Gdańsk i Nowe, czy Grudziądz, Toruń i Chojnice- 21 rezerwowy pułk piechoty. Poza tym pochówki wojenne korzystają z międzynarodowej ochrony oraz ochrony naszego ustawodawstwa i nie można tutaj zastosować pzrepsów co do pochówków cywilnych - polecam krótka lekturę : isap.sejm.gov.pl/Download?id=WDU19330390311&type=3 (2016-12-17 01:14)
Darth SimbaDarth Simba
0
http://www.biuletyn.net/nt-bin/start.asp?podmiot=przasnysz/&strona=submenu_aktualnosci.asp&typ=podmenu&menu=128&podmenu=128&str=1&id=5184 Ogłoszenie o przetargu na sprzedaż działki z cmentarzem ewangelickim i cmentarzem wojennym z I Wojny Światowej. Jedyny postęp to taki, że działkę "objęto nadzorem archeologicznym"... Jak wynika z pisma Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego, skierowanego do p. M. Bondarczuka, wskazane jest aby w ogłoszeniu o przetargu znalazła się wzmianka o możliwości znalezienia na tym obszarze szczątków ludzkich... 6 kwietnia 2017 to będzie chyba dzień wstydu... (2017-02-28 12:38)
Darth SimbaDarth Simba
+1
Pismo skierowane "do wiadomości" p. M. Bondarczuka, zamieszczone za jego zgodą. (2017-02-28 13:01)
Darth SimbaDarth Simba
0
Przetarg przeprowadzono, z tego co wiadomo, cmentarz wojenny z czasów I Wojny wraz z dawnym cmentarzem ewangelickim jest wart 760 000 złotych... Niestety, link do strony z informacjami o rozstrzygnięciu przetargu nie otwiera się. http://www.biuletyn.net/nt-bin/start.a sp?podmiot=przasnysz/&strona=submenu_akt ualnosci.asp&typ=podmenu&menu=128&podmen u=128&str=1&id=5184 (2017-05-26 09:35)
Gandalf de GreyGandalf de Grey
0
Salvete, Gwoli uzupelnienia: Kriegsgräberfürsorge, nr 13 lipiec 1933, Zeszyt 7. O kwaterze napisano: Przasnysz – kwatera niemiecka na gminnym cmentarzu ewangelickim całkowicie uporządkowana na jesieni 1932 r. Do 5 pozostałych brzóz dosadzono 130. Wyschły żywopłot okalający kwaterę został zastąpiony przez 800 prunus sybirica divaricata. Całkowicie wyczyszczono z chwastów, wyprzątnięto liście. Odnowiono krawędzie 3 ścieżek, dzięki czemu można łatwo rozpoznać zarys mogił. Na jednym grobie wyprostowano i umocniono nagrobek, który groził wywróceniem. Ale tez i notatka z 1992 r.: Na początku maja 1992 r. podczas robót ziemnych prowadzonych w przasnyszu w rejonie koszar na północ od ul. Makowskiej (obecnie Osiedle Wschód przy ul. Przepałkowskiego) odkryto zbiorową mogiłę ze szczątkami 28 żołnierzy z czasów I wojny światowej. Zachowane fragmenty umundurowania pozwoliły na ustalenie, że należeli oni do armi pruskiej. Szczątki zostały złożone do 4 trumien i pochowane z udziałem księdza w czetrech grobach na nowym cmentarzu komunalnym na gruntach wsi Sierakowo, 2,5 km na wschód od Przasnysza. W takim razie, w Sierakowie, trzeba by dac informacje chociaz o numerach pulkow z ktorych pochodzily szczatki wkshumowanych zolnierzy niemieckich. Pozdrawiam :-) (2017-06-10 18:12)

skomentuj ten artykuł

Noclegi w pobliżu