Polski cmentarz wojskowy w Kobryniu na Białorusi

/ 10 komentarzy / 10 zdjęć


Kobryń koło Brześcia i okolice były jednym z kilku ośrodków obrony polskiej na Polesiu. Tu w dniach 17-18 września 1939 roku rozegrały się walki z Niemcami, a później także z wkraczającymi od wschodu Sowietami. Ziemi kobryńskiej bronili żołnierze dowodzonej przez płk. Adama Eplera 60. Dywizji Piechoty Rezerwowej 'Kobryń”, zorganizowanej po 10 września na bazie jednostek wchodzących w skład Ośrodka Zapasowego 30. Poleskiej Dywizji Piechoty.
W sierpniu 2008 roku specjalny Batalion poszukiwawczy Ministerstwa Obrony Białorusi znalazł w Kobriniu (obwód Brześki) nieznane wcześnie miejsce pochówku polskich żołnierzy w pełnym wyposarzeniu. W masowym grobie polożonym na terenie starego Cmentarzu Katolickiego wydobyto szczątki 13 żołnierzy Wojska Polskiego, poległych 18 września 1939 r. podczas obrony Kobrynia. Grobe nietypowe - żołnierze zostali pochowani z bronią i amunicją. Wśród licznych elementów uzbrojenia i oporządzenia wojskowego znalezione plecaki wojskowe, pasy, maski gazowe, chelmy wz. 31. Oprócz tego w grobie znalezione też przedmioty pozwalające na identyfikację konkretnych żołnierzy. Na podstawie odnalezionych znaków tożsamości zidentyfikowano nazwiska trzech żołnierzy Wojska Polskiego: strzelca Stanisława Matyki, podchorążego Ewarysta Zajkowskiego oraz strzelca Ludwika Lipy. Ewaryst Zajkowski na moment śmierci miał 28 lat. Był nauczycielem. Pochodził z bogatej ziemiańskiej rodziny. Przystojny, szczęśliwy. Piękna żona, córeczka Hania. Kiedy dostał powołanie do wojska, przebywał w Zabrodziu koło Łomży, u swoich rodziców. Mieli tam duży majątek. Mógł wyjechać z kraju. Ale powiedział: Jeżeli wszyscy wyjadą, to co będzie z Polską? 15 lutego 1941 roku ksiądz z Kobrynia napisał do siostry Zajkowskiego list w ktorym powiedzial ze Ewaryst został zabity 18 września 1939 roku i pogrzebany w bratnim grobie na starym cmentarzu. Przy zmarłym znaleziono legitymację nauczycielską.

Prawdopodobne żolnierze zgineli w walkach z Wehrmachtem. Jednak nie wykluczono że to ofiary walk z Armią Czerwoną. Wiadomo, iż w 1939 żołnierzy pochował ks. Jan Wolski - proboszcz parafii w Kobryniu, który sporządził też zachowaną do dziś listę. Na podstawie relacji ks. Wolskiego udało się ustalić kolejne nazwiska poległych w rejonie Kobrynia żołnierzy: kapral Grzegorz Bulenierz (ur. 1914), st. strz. Wacław Jarczyński (ur. ?), strzelec Michał Kamiński (ur. 1907), Adam Kluskiewicz (ur. 1910), strzelec Józef Madziata (ur. 1912), strzelec Stanisław Mirończuk (ur. 1907), kapral Wacław Olszewski (ur. ?), strzelec Aleksy Nalewajko (ur. 1914), strzelec Edmund Jan Sochonald (ur. 1913). W rejonie kaplicy szpitalnej (miejsce pochówku nie zostało jeszcze zlokalizowane) spoczywają ppor. rez. Stefan Janczewski (ur. 1906), strzelec Jan Gajewski (ur. ?), strzelec Józef Miot (ur. ?), strzelec Adam Ruszkiewicz (ur. 1910, strzelec Józef Telski (ur. ?), Marcin Wichrowski (ur. 1905).

Na cmentarzu woskowym w Kobryniu w 2008 r. został pochowany i general Stanisław Sołłohub-Dowoyno. Ur. 1885 r. w Kijowie, jako absolwent Korpusu Kadetów w Kijowie i Oficerskiej Szkoły Piechoty w Moskwie i Mikołajewskiej Akademii Sztabu Generalnego w Petersburgu do 1918 r. służył w Armii Imperium Rosyjskiego. Był oficerem sztabowym carskiej armii. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został pełnomocnikiem gen. Józefa Hallera i szefem polskiej misji wojskowej na południu Rosji w Murmaniu.
Od 1923 r. jako pułkownik Sołłohub-Dowoyno dowodził 61. pułkiem piechoty, później dowodził 12. Dywizją Piechoty w Tarnopolu. W 1927 r. awansowany do stopnia generała brygady. Od 1936 r. w stanie spoczynku. Odznaczony m.in. Krzyżem Virtuti Militari, Krzyżem Walecznych i Złotym Krzyżem Zasługi.
We wrześniu 1939 r. w swoim majątku Ziołowo gościł gen. Leonarda Skierskiego. Obaj usiłowali przeciwdziałać rabunkom dokonywanym po wkroczeniu w rejon Kobrynia Armii Czerwonej. W wyniku donosu gen. Skierski został aresztowany i zamordowany w Charkowie, a gen. Sołłohub-Dowoyno rozstrzelany przez sowieckiego oficera koło Kobrynia na Białorusi.

Oprócz tego został znaleziony jeszcze jeden grób masowy. Badania resztków amunicji, pasów i mundurów mówą o tym, że koło wsi Podzemenne oprócz szczątkow żołnierzy WP znalezione szcząki funkcjoonariuszy policji państwowej. Też znalezione szczątki cywiłów i sporo żeczy ze złota i srebra m.inn. zloty zegarek, wyprodukowany w Dreźnie. Na dzwóch obrączkach są oznaki z datą ślubu. Komu należą te szczątki – to tajemnicą.
Trzeba powiedzieć, że to pierwsze w historii białoruskiego batalionu poszukiwawczego znalezisko żołnierzy wojska polskiego.
13 września 2008 roku na cmętarzu Kościóła Wniebowstąpienia (obwód Brzeski) w Kobryniu w sumie odbył się pogrzeb około 60 żołnierzy i oficerów Wojska Polskiego oraz funkcjonarjuszy policji państwowej. Musimy wspólnie honorować pamięć o tych obywatelach II Rzeczypospolitej, bo to nasz wspólny bół i nasza wspólna historia


Zdjęcia: http://www.ordynariat.pl


 


 

5
Oceń (16 głosów)

 

 

Polski cmentarz wojskowy w Kobryniu na Białorusi - opinie i komentarze

old savageold savage
0
Dziękuję za pamięć o naszych żołnierzach. (2010-06-26 00:00)
IharIhar
0
To nasza wspolna historia. I nie wolno zapomniec bohaterstwa zolnierskie. Czesc ich pamieci!!! (2010-06-26 00:00)
Mlody18Mlody18
0
Chwała Bohaterom!
(2010-06-26 00:00)
7TPFan7TPFan
0
Polegli na polu chwały !
(2010-06-26 00:00)
mauser98kmauser98k
0
Dzięki za ten wspaniały artykuł Ihar . To bardzo wzruszające , że po tylu latach przywraca sie pamięc o tamtych żołnierzach . Cześć Ich Pamięci.  (2010-06-26 00:00)
IharIhar
0
Nam nie ma co dzielic. Do Bialorusinow przychodzi razumenie tego, ze Druga Wojna Swiatowa zaczela sie dla ich kraju we wrzesniu 1939. Juz wtedy ich przodkowie zaczeli walczyc z nazistami. To bardzo dobrze. 
Oprocz tego - Polska to nasz sasiad. Jeden z najblizszych!!! (2010-06-26 00:00)
krzy2006krzy2006
0
Dziękuję Ihar,

Artykuł dla mnie wyjątkowy. Mój dziadek tam służył od maja 39r.
Być może to jego koledzy.

Wieczny odpoczynek racz im dać Panie. [i]
(2010-06-26 00:00)
IharIhar
0
Czy moze jakis zdjecia po dziadku pozostali? (2010-06-26 00:00)
AtamanAtaman
0
Ihar

A był Ty w Wysokim Litewskim na cmentarzu tam leżą nasi legioniści z I wojny i prezydentowa miasta Wysokie Litewskie. Jest jeszcze pare innych miejsc ale nie będę się rozpisywał
(2010-06-29 00:00)
IharIhar
0
Nie, w Wysokim Litewskim nie bylem. Prezydentowa miasta? Ciekawo (2010-09-09 00:00)

skomentuj ten artykuł