Pogawędki kawaleryjskie cz.9 - O bandolierach sztandarowego 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich

/ 4 komentarzy / 17 zdjęć


KKiedy 20 marca 1921 roku w Tomaszowie Lubelskim, marszałek Józef Piłsudski dekorował sztandar pułku, sztandarowy, wachmistrz Eugeniusz Zarański wystąpił jeszcze bez bandoliera. Pierwszego bandoliera zaczęto używać w pułku w pierwszych latach po wojnie. Był w barwie pułku, żółtym, obszytym wzdłuż krawędzi i zygzakiem przez środek srebrnym galonem. Stosowano krótkiego, bardziej ozdobnego niż praktycznego, ponieważ sztandarowy podczas wystąpień konno wkładał trzewik drzewca do specjalnej tulei przy prawym strzemieniu.

Po zdjęciach widać, że bandolier pierwszego wzoru (o zygzakach o kątach przekraczających 90 stopni) używano jeszcze do końca lat dwudziestych. Potem zastąpił go podobnego wyglądu i motywu, z tym, że zygzaki na szarfie były umieszczone gęściej pod kątem mniejszym niż 90 stopni .Do 1938 roku, na podstawie fotografii, był parokrotnie wymieniany. Dotyczy to nie tyle wyglądu, co jego szerokości.

Pułk, mimo, że jego sztandar jako uhonorowany Krzyżem Srebrnym Virtuti Militari mógł używać zwyczajowo bandoliera w barwie tego orderu, to jednak używał tradycyjnego jak najdłużej. Dopiero zgodnie z rozkazem w roku 1938 sztandarowy, którym w tym czasie był chorąży Bronisław Gadzin, zmienił tradycyjny bandolier z zygzakami na żółtej szarfie na nowy o barwach orderowych niebiesko-czarnych. Odstępstwem od regulaminu było jedynie noszenie go krótkiego, ozdobnego zakończonego frędzlami ,a nie obowiązującego w broniach jezdnych, długiego bandoliera zakończonego skórzaną tuleją na drzewce sztandaru.

Stosowanie tego tradycyjnego ozdobnego, krótkiego bandoliera było spowodowane używaniem od zarania historii pułku wspomnianej tulei przy prawym strzemieniu sztandarowego, która min. (biorąc pod uwagę duży ciężar sztandaru) chroniła przed urazami jego lewe ramię. W tym przypadku, poprzez strzemię i siodło, obowiązki dźwigania sztandaru przejmował koń.

W okresie, kiedy sztandarowym był chorąży Gadzin sztandarowy występował podczas wystąpień bez bandoliera. Co było tego powodem, nie wiem. Przypuszczam, że noszenie go kolidowało trochę z galą odznaczeń, grożąc po pierwsze ich zasłonięciem, po drugie, co gorsza, groziło urwaniem lub uszkodzeniem ich przez bandolier. Na większości fotografii ,że w przypadku używania bandoliera, sztandarowy zastępował odznaczenia baretkami.

Ostatni wzór bandoliera towarzyszył pułkowi we wrześniu 1939 roku. Po dotarciu do oblężonej Warszawy, ostatni sztandarowy, kapral Feliks Maziarski, ranny w szarży pod Wólką Węglową, przed pójściem do szpitala, przekazał bandolier na przechowanie siostrom zakonnym.

Nie wiadomo jest, co się stało z pierwszym wzorem, przed wojną przechowywanym zapewne w koszarach pułku na Jałowcu. Czy przepadł bezpowrotnie zniszczony podczas rabunku, lub zagrabiony jak miało miejsce w przypadku kurtki kaprala trębacza, który obecnie jest eksponatem w Muzeum Narodowym w białoruskim Mińsku?

...Tego chyba nie dowiemy się nigdy.
Chociaż...Nigdy nie mów nigdy.

 


 

4.2
Oceń (5 głosów)

 

 

Pogawędki kawaleryjskie cz.9 - O bandolierach sztandarowego 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich - opinie i komentarze

dabwoj1dabwoj1
0
Dzięki Krzyśku za kolejną garść ciekawych opowieści. Temat całkowicie mi nieznany ale jakże ciekawy. Pozdrawiam. (2015-05-08 00:00)
formoza58formoza58
0
Dzięki Wojtku.Jest to jakby uzupełnienie wiadomości o bandolierach 14 P.Uł.W opracowaniu największego Autorytetu Kawaleri jest mowa tylko o dwóch,pominięty jest natomiast ten pierwszy,obowiązującego do ostatnich lat dwudziestych. (2015-05-08 00:00)
formoza58formoza58
0
Ostatnie odkrycie ;-) St. wachm. Bronisław Gadzin pod murami katedry wawelskiej podczas uroczystości pogrzebowych marszałka Józefa Piłsudskiego. (2019-04-03 11:01)
formoza58formoza58
0
W szarży 19 września 1939 roku podoficer sztandarowy kpr. Feliks Maziarski nosił prawdopodobnie bandolier nowego wzoru dla pułków kawalerii uhonorowanych VM. (2019-10-09 17:53)

skomentuj ten artykuł