Pogawędki kawaleryjskie cz.1 - Słów kilka o sztandarach pułkowych.

/ 11 komentarzy / 28 zdjęć


Sztandar był świętością każdego pułku i towarzyszył mu w koszarach, marszach, defiladach i na manewrach.

Dlatego chroniony był troskliwie wszędzie. W koszarach stawiany w oszklonych szafach lub gablotach, przeważnie w gabinetach dowódców pułków. Poza murami koszar, kiedy pułk wyruszał na ćwiczenia lub manewry, sztandar chroniony był skórzanym pokrowcem, z ukrytym lub odkrytym orłem na skrzynce. Podczas postojów sztandary stawały wśród szwadronów na lancach, na tulejach drzewca, lub na (w przypadku pułków strzelców konnych) karabinkach...

Kiedy rozpoczęła się Kampania Jesienna 1939 roku, część sztandarów kawaleryjskich została odesłana do ośrodków zapasowych, część wyruszyła na wojenny szlak wraz ze swoimi szwadronami. Uczestniczyły w walkach, niektóre "ranne, okaleczone lub poległe" w ostatnim żołnierskim odruchu niknęly w ziemi, niekiedy podeptane końskimi kopytami, aby zatrzeć miejsce ich pogrzebania.

  Tak skutecznie, że do tej pory nie odnalazło się kilka kawaleryjskich sztandarów.

A jak chroniono sztandary w czasie walk wrześniowych, niech świadczy opis rotmistrza Zbigniewa Szacherskiego z 7 Pułku Strzelców Konnych Wielkopolskich : "...Szwadrony rozłożyły w lesie. Sztandar pułkowy, który do tej pory znajdował sie w czasie postojów w dowództwie, po raz pierwszy zajął zaszczytne miejsce pośrodku pułku., ustawiony na dwóch kbk,w pobliżu leśniczówki. Dwie sekcje z rkm z 1 szwadronu pod dowództwem ppor.Górskiego pełniły przy nim wartę ochronną. Każdą zmianę obejmowało dwóch strzelców, którzy stali na posterunku z naładowaną bronią i granatami z wkręconymi zapalnikami, gotowymi do odbezpieczenia. Sekcja rkm zajęła stanowiska koło sztandaru w gotowości do otwarcia ognia.

Odtąd kolejny szwadron sztandarowy miał wystawiać dwie sekcje dla jego ochrony. Było to dla nich wyróżnienie, połączone jednakże ze szczególna odpowiedzialnością i niebezpieczeństwem, gdyż obowiązkiem ich była walka aż do ostatka.

Wszyscy strzelcy oddawali honory wojskowe, przechodząc koło sztandaru, którego bezpośrednia obecność wśród nich była zwiastunem zbliżającej się walki."

W załączniku przedstawiam kilka zdjęć, przedstawiających sposoby ustawiania sztandarów w czasie pokoju.

 


 

5
Oceń (3 głosów)

 

 

Pogawędki kawaleryjskie cz.1 - Słów kilka o sztandarach pułkowych. - opinie i komentarze

yano57yano57
0

Co do nieodnalezionych sztandarów, warto o tym pisać – nagłaśniać, może ktoś coś wie.

Kiedyś czytałem, że dwa sztandary, jeden to na pewno sztandar 2 Pułku Strzelców Konnych z Hrubieszowa, we wrześniu 1939 roku zostały odesłane do jednostki, właśnie do Hrubieszowa. Niestety zaginęły, czy raczej zostały dobrze ukryte. Temat sztandaru 2 Pułku Strzelców poruszał w jednym ze swoich programów redaktor Sikorski. Podobno była jakaś informacja, że jest gdzieś zamurowany, ale chyba nie został odnaleziony.

Ciekawy artykuł, warto dodać, że na sztandarach spotyka się inskrypcję Bóg Honor Ojczyzna, która nie występuje na szablach przedwojennych, a często jest umieszczana na obecnie produkowanych kopiach.

(2014-10-28 00:00)
formoza58formoza58
0
Tak,faktycznie kilka lat temu było sporo odnośnie sztandaru hrubieszowskich strzelców konnych.Czytając miał czlowiek wrażenie,że się odnalazł.Niestety te rewelacje szybciej zgasły niż się ujawniły... (2014-10-28 00:00)
PiotrekPiotrek
0
"Podczas postojów sztandary stawały wśród szwadronów na lancach, na tulejach drzewca, lub na (w przypadku pułków strzelców konnych) karabinkach..." Czytając ten fragment można odnieść błędne wrażenie, że w pułkach strzelców konnych istniała odrębna praktyka ustawiania sztandaru nie o lance, a o karabinki, gdy tymczasem strzelcy konni przecież również posiadali lance. To że we wrześniu 1939 r. oparto go o karabinki jest oczywiste, jako że lanc nie zabrano do boju (7. P.S.K. miał je chyba w taborach, ale zostawił gdzieś po drodze, jeśli dobrze pamiętam). (2014-10-30 00:00)
formoza58formoza58
0
Wiemy dobrze,że w pokoju międzywojnia strzelcy konni również posiadali lance.Masz rację,że we wrześniu 1939 roku opierano sztandar o karabinki,ale opierano również przed wybuchem wojny,mimo,że proporczyki na lancach wkoło furkotały aż miło...;-) Patrząc na fotografie zastanawiam się,czy to zwyczaj ustawiania sztandaru na kbk wynikał z historycznej nazwy strzelców konnych? Nie spotkałem się z tym zwyczajem w przypadku szwoleżerów i ułanów... (2014-10-30 00:00)
JOTA21JOTA21
0
Sprawa sztandarów zaginionych (ukrytych) w 1939 roku budzi nadal dużo emocji niestety czasami daje pole do popisu różnym "dziwnym" osobom. Sam spotkałem się z czymś podobnym szukając danych o sztandarze 21 Pułku Ułanów. Miałem informacje od wielu osób, że sztandar jest, wskazywano nawet konkretne miejsce. W konsekwencji rzekomy sztandar okazał się proporcem pułkowym. I znowu w tym roku w czasie uroczystości pod Mokrą pojawiła się osoba twierdząca, że zna miejsce ukrycia sztandarów Wołyńskiej BKaw. (niedaleko Mokrej). Wiele ciekawych uszu nastawiło się na taką gratkę. Niestety wszystko wskazuje na to, że sztandary pułkowe opuściły te okolice jeszcze w 1939 roku. Zgadzam się jednak, ze warto sprawdzać i weryfikować wszystkie informacje na temat sztandarów a może szczęście się uśmiechnie. Ot tak jak to mialo miejsce ze sztandarem 6 Pułku Ulanów odnalezionym w 2008 roku. (2014-11-09 00:00)
arkadiusz-wasilarkadiusz-wasil
0
Bardzo dobry materiał............pozdrawiam. (2014-11-15 00:00)
nieboraniebora
0
Nie zgodzę się, że w okresie międzywojennym na szablach wz 21 nie umieszczano inskrypcji Bóg Honor Ojczyzna. Szable z taką inskrypcją widziałem w zbiorach pana Jana Sitka z Bondyrza ( szabla znaleziona podczas rozbiórki chałupy w Bondyrzu) oraz w zbiorach pana Erazma Łaty z Zamościa. (2015-02-28 00:00)
formoza58formoza58
0
I tutaj przydałoby uzupełnić w miarę bogaty materiał ikonograficzny... (2019-03-17 15:38)
formoza58formoza58
0
Warta przy sztandarze 1 Pułku Szwoleżerów. (2019-03-17 17:15)
formoza58formoza58
0
Jw. (2019-03-17 17:15)
formoza58formoza58
0
Warta przy sztandarze 17 Pułku Ułanów Wielkopolskich. (2019-04-04 11:23)

skomentuj ten artykuł