Podchorąży rezerwy piechoty-stażysta 1927-1935 czII

/ 2 komentarzy / 10 zdjęć


KAPRAL PODCHORĄŻY REZERWY –  stażysta w 21 Pułku Piechoty „Dzieci Warszawy“,

KOSZARY PUŁKU NA CYTADELI WARSZAWSKIEJ,  SIERPIEŃ 1934 r.

 

Po trwającej 9 miesięcy nauce w Szkole Podchorążych Rezerwy i po odbyciu ćwiczebnego obozu letniego na poligonie, kadeci – podchorążowie kończąc szkołę SPR uzyskiwali dyplom i tytuł podchorążego dosługując się także stopnia kaprala w przypadku uzyskania noty dobrej lub plutonowego z przy ocenie bardzo dobrej.

Po trwającym do dwóch tygodni urlopie okolicznościowym świeżo upieczeni absolwenci SPR  jako już podchorążowie z początkiem sierpnia byli kierowani  do jednostek liniowych celem odbycia stażu, gdzie w pułku pełnili służbę garnizonową oraz polową  podczas których powierzano im różnorakie funkcje dowódcze tj  dowódców drużyn, dowódców plutonów,  zastępców d-ców kompanii, plutonów, dowódców wart lub obowiązki oficera dyżurnego, powierzano im także obowiązki administarcyjno- gospodarcze. Rolą stażu było zebranie przez podchorążego praktycznego doświadczenia w służbie  i dowodzeniu, jakiego oczekiwano od przyszłego oficera rezerwy. Staż w pułku kończył roczną służbę wojskową absolwentów SPR – podchorążych rezerwy, którzy powracali do nauki na uczelniach cywilnych lub rozpoczynali pracę w zawodzie cywilnym. Przed podchorążymi rezerwy, absolwentami SPR otwierała się także możliwośc zawodowej kariery wojskowej poprzez możliwość kontynuowania nauki w Szkole Podchorązych ( SP - zawodowych), SPR zaliczała w tym przypadku I rok nauki na SP.

Nadmienić należy iż mężczyźni kończący edukację cywilną tzw „małą maturą“  posiadający również  tym samym tzw „ cenzus naukowy“ jako absolwenci SPR nie mieli prawa do tytułu podchorążego. SPR opuszczali więc jako podoficerowie rezerwy ze stopniem stosownie do otrzymanej oceny końcowej. Choć na poczatku lat 30-tych wobec absolwentów bez tytułu podchorązego używano określeń „strzelec z cenzusem“ czy „kapral z cenzuzem“,  to w oficjalnym rozkazodastwie z czasu reformy szkolnictwa wojskowego w latach 1927-28, która regulowała szereg kwestii na lata kolejne  nie używano jeszcze tych określeń formalnie.

Absolwenci bez tytułu w przypadku zainteresowania pozostaniem w wojsku mieli prawo ubiegania się o status podoficera zawodowego i z racji posiadanego wykształcenia byli cenieni przez władze wojskowe jako kandydaci na podoficerów zawodowych.

Podchorążowie rezerwy po zwolnieniu do cywila byli powoływani w kolejnych latach na kilkutygodniowe ćwiczenia rezerwy, po odbyciu których uzyskiwali stopnie podporuczników rezerwy. Najlepsi z nich kwalifikowani jako zdolni do dowodzenia  kompanią  byli awansowani do stopni poruczników rezerewy lub nawet kapitanów rezerwy.

 Widoczny w galerii zdjęć kapral podchorąży – absolwent SPR Piechoty w Zambrowie odbywając staż  w warszawskim 21 pułku piechoty  "Dzieci Warszawy" pełni powierzoną mu funkcję dowódcy warty na terenie koszar pułku.

Na tę okoliczność podchorąży występuje w stosownym ubiorze służbowym, a pełnioną rolę oraz charakter służby podkreślają nakrycie głowy jakie stanowił w piechocie hełm oraz uzbrojenie.

Nakryciem głowy dowódcy warty jest stalowy hełm wz 15 „Adrian” typu francuskiego. Na hełmie nie ma orła wojskowego, których noszenia zasadniczo zaprzestano w WP z początkiem lat 30 tych na mocy rozkazu z 1929 roku znoszacego od roku 1930 nesznie orłów na hełmach.

Na umundurowanie składa się skarbowa sukienna kurtka szeregowych, wz 19/27, spodnie piechoty z owijaczami wz 23,  oraz sznurowane, czernione trzewiki juchtowe wz 31. Podchorążowie rezerwy mieli prawo noszenia poza służbą mundurów  szytych na miarę z tkanin czesankowych. W pierwszej połowie lat 30-tych były to mundury wzoru i kroju jaki po 1927 roku nosił korpus podoficerów zawodowych  - tj idealnie pasowane do figury, bez kieszeni na piersiach i bez odcięcia w talii, zapinane na zazwyczaj 6 guzików mundurowych. Obok tych eleganckich mundurów, do służby codziennej w pułku noszono  umundurowanie skarbowe jakie widzimy u naszego podchorążego. Na kołnierzu kurtki widoczne łapki w barwach piechoty  z wężykiem haftowanym srebrnym bajorkiem w wykonaniu typowym i powszechnie spotykanym  na mundurach korpusu podoficerskiego, w tym podchorążych w okresie całych lat 30 aż po rok 1937. Podchorąży  - stażysta zakończył naukę w SPR i dlatego na łapkach nie nosi już oznaki szkolnej SPR, która przysługiwała tylko na czas pobytu w szkole.  Na naramiennikach widoczne obszycie biało czerwonym sznurkiem średnicy 3 mm z bawełny merceryzowanej, które w latach  1924-1936 stanowiło oznaczenie tytułu podchorążego rezerwy i które przysługiwało tylko po pomyślnym ukończeniu szkoły. Oznaczenie to zostało wprowadzone w 1924 roku  rozkazem M.S.Wojsk  w Dz.Rozk 26/24 poz 394. i stanowiło wyłączny wyróżnik tytułowanych podchorążych rezerwy aż po zmiany ogłoszone wiosną 1936 roku. Na naramiennikach oznaczenie stopnia kaprala oraz metalowe numery pułku umieszczone w sposób typowy obowiązujący i praktykowany w latach 1925-1938. Na prawej piersi  podchorąży nosi brązową Państwową Odznakę Sportową POS ustanowioną w 1932 roku i zdobytą w czasie prób sportowych odbywanych w SPR. Na szyi halsztuk ( szalik) w kolorze ochronnym jaki noszono do codziennego ubioru służbowego. Pełniąc funkcję dowódcy warty, która zwykle sprawowana była przez oficerów lub starszych podoficerów podchorąży nosi na pasie głównym po prawej służbowy niemiecki pistolet 9mm P08 „Parabellum” w charakterystycznej dla tej broni kaburze skórzanej. P08 były bronią w Wojsku Polskim stosunkowo licznie występującą  obok popularnych Browningów FN i wydawaną jako pistolet służbowy dla potrzebujących pistoletu funkcyjnych szeregowców i podoficerów. Charakterystycznym uzbrojeniem podchorążego pełniącego funkcję dowódcy warty   jest szabla podoficerska wz. 21, jednobruzdowa, ze skórzanym temblakiem dla szeregowych przenoszona w pochwie metalowej na skórzanej żabce szeregowych wz 19.

Pozował: Konrad Szustek

Zdjęcia : Artur Szczepaniak

 

 

 


 

5
Oceń (2 głosów)

 

 

Podchorąży rezerwy piechoty-stażysta 1927-1935 czII - opinie i komentarze

ArturSzArturSz
0
Kontynuacja artykułu "Podchorąży rezerwy piechoty SPR 1927-1935 cz I. Tekst i zdjęcia dotyczą zagadnień munduroznawczych związanych z kolejną metamorfozą jaka była udziałem podchorążych rezerwy w czasie rocznej służby wojskowej w okresie lat 1927-1935. (2016-12-12 19:16)
Stary KojotStary Kojot
0
Już jest na stronie głównej i już linkujemy, gdzie sie da... :) (2016-12-13 16:06)

skomentuj ten artykuł