Nosiciele sariss cz X, ostatnia: XI Legion kontra falanga - rozważania


Starożytny Rzym
Ze starcia systemu falangi i legionu zwycięsko wyszedł ten drugi. Z pozoru nasuwa się oczywisty wniosek o wyższości taktycznej rzymskiego szyku manipularnego nad macedońską syntagmą.(legiony rzymskie, cesarstwo rzymskie, rzym) Aby jednak rozstrzygnąć kwestię, który z systemów był lepszy trzeba zdać sobię sprawę, że zwycięstwo wojskowe składa się z wielu czynników takich jak : dowodzenie, warunki terenowe, morale, uzbrojenie, dyscyplina czy łut szczęścia. historia nie dostarczyła nam wielu przykładów bitew legionu z falangą. Na tej skapej podstawie trudno o jednoznaczna ocenę. Rozważmy zarówno zalety i wady obu systemów.Zacznijmy od legionu, jego podstawowa jednostka taktyczna z okresu republiki był manipuł. Manipuł charakteryzowała duza elastyczność, w jego ramach mozliwe było stosowanie zarówno szyku zwartego jak i otwartego. Manipuł mógł także tworzyc falangę kiedy manipuły hastati wypełnią luki między manipułami princeps, w starciu z falangą manipuły tworzyły szyk zwarty. (welita, centurion, kohorta) Legionista rzymski był uzbrojony i przygotowany do starcia na bliską odległość i do takiego starcia dążył. Rzymianie ( mówimy o legionie z okresu republiki ) byli uzbrojeni w duże tarcze i miecze do walki wręcz, triariusze byli uzbrojeni ponadto we włócznie ale nie tak długie jak sarissy i ustawiano ich w trzeciej lini. Princeps i hastati nie posiadali włóczni i na poczatku walki byli w gorszej sytuacji w starciu z sarissoforoi gdyż musieli wczesniej przedrzeć się przez mur z grotów sariss. Jeżeli im się to udało w walcę wręcz byli górą nad Macedończykami, nie posiadamy jednak informacji historycznych mówiących aby kiedykolwiek legioniści zdołali się przedrzeć frontalnie przez las włóczni.
Macedońska syntagma również była jednostka elastyczną, sarissoforoi znali trzy głebokości zwartości szeregów : otwarty, zwarty i tarczowy, z których najbardziej typowy był szyk zwarty, a ponadto potrafili tworzyć różne formacje na polu bitwy. Niewątpliwie falanga posiadała większą siłę uderzenia czołowego niż legion, a nie ustepowała mu pod względem mobilności. Słabszą strona nosicieli sariss była walka w zwarciu gdzie nie posiadali dużych tarcz i w takiej walce ulegali legionistom. Jednak do takiej walki wręcz historycznie rzecz biorąc dochodziło nie wyniku czołowego przełamania szyku macedońskiego przez Rzymian ale innych okoliczności takich jak rozluźnienie szyku i powstanie wyrw ( Pydna ), zajścia od flanki ( Kynoskefalaj, Aoos ) czy paniki słoni ( Magnezja ).

Adam Zwoiński

 


 

0
Oceń (0 głosów)

 

 

Nosiciele sariss cz X, ostatnia: XI Legion kontra falanga - rozważania - opinie i komentarze

skomentuj ten artykuł