Monitor rzeczny Flotylli Pińskiej ORP Kraków

/ 4 komentarzy / 8 zdjęć


Monitor rzeczny Flotylli Pińskiej ORP „Kraków”

 Wspólne polsko – ukraińskie działania zmierzające do zabezpieczenia i upamiętnienia pierwszego polskiego okrętu wojennego wybudowanego w II RP.

  Monitor rzeczny ORP „Kraków” wraz z bliźniaczą jednostką ORP „Wilno” został zbudowany w latach 1924 – 1926 w Polskiej Fabryce Maszyn i Wagonów L. Zieleniewski Sp. Akcyjna w Krakowie. Uroczyste podniesienie bandery na obu jednostkach odbyło się 15.10.1926 r. Były to pierwsze okręty wojenne zbudowane w Polsce po odzyskaniu niepodległości w 1918 r.   Wraz z czterema jednostkami wybudowanymi w stoczni w Gdańsku stanowiły najsilniej uzbrojone okręty tego typu pełniące służbę w polskiej Marynarce Wojennej.

Po rozpoczęciu II Wojny Światowej a następnie wkroczeniu 17.09.39 r. Armii Czerwonej na wschodnie terytorium II RP, ORP „Kraków” ze względu na sytuację operacyjną został zatopiony przez załogę w dniu 21.09.1939 r. na Kanale Królewskim w pobliżu miejscowości Kuźliczyn.

W październiku 1939 r. jednostka został podniesiona z dna przez radzieckich nurków oraz poddana modernizacji. ORP „Kraków” pod nazwą „Smoleńsk” znalazł się w składzie radzieckich flotylli rzecznych. Po uderzeniu Niemiec na ZSRR, latem 1941 r., okręt brał aktywny udział w walkach na Prypeci, Berezynie, w obronie Kijowa na Dnieprze oraz na rzece Desna. 15.09.1941 r. został opuszczony przez załogę, wysadzony w powietrze w odnodze rzeki Desna w pobliżu miejscowości Ładynka na obszarze dzisiejszego obwodu czernihowskiego.

Staraniem Ambasady RP w Kijowie, Ataszatu Obrony przy Ambasadzie RP w Kijowie, Wydziału Konsularnego Ambasady, Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni oraz przy współpracy lokalnych organizacji - Stowarzyszenia Weteranów Rozpoznania Wojskowo – Morskiej Floty oraz przedstawicieli Ogólnowojskowej Organizacji „Kijowskie Towarzystwo Wojskowo – Historyczne” prowadzone są działania mające na celu zabezpieczenie wraku oraz jego elementów znajdujących się wokół miejsca, w którym został zatopiony. Współpraca ma także na celu ukończenie projektu związanego z utworzeniem w miejscowości Ładynka   małego muzeum „Historia jednego okrętu”. Powyższy projekt jest   aktywnie wspierany przez muzeum w Czernihowie, Państwową Administrację Rejonową i wyjątkowo aktywnie zaangażowaną   Radę Wiejską Ładynki oraz kierownictwo tamtejszej szkoły podstawowej.

Należy nadmienić, że członkowie miejscowych organizacji zgromadzili, w pomieszczeniu przekazanym przez Radę Wiejską na potrzeby tworzonej izby muzealnej, wiele przedmiotów podjętych z terenu wokół wraku (zostały one rozrzucone na skutek eksplozji spowodowanej przez załogę - mającej na celu zapobiegnięcie dostania się jednostki w ręce niemieckie). Wśród zgromadzonych elementów znajdują się m.in. koja marynarska, skrzynki na amunicję, akumulatory, pokrywy włazów a także drzwi do jednej z wież artyleryjskich z zachowaną oryginalną mosiężną tabliczką, na której umieszczono napis w jęz. polskim „Wieża armatnia I”

Obecnie przy wsparciu merytorycznym Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni i działaniom Ambasady RP w Kijowie zostały wykonane tablice opisujące fakty związane ze służbą monitora ORP „Kraków” oraz samą Flotyllą Pińską. Wykonano także model w skali 1:50 przedstawiający jednostkę w stanie z 1926 r. Docelowo przedmioty te wzbogacą izbę muzealną w Ładynce. Obecnie będą prezentowane w innych miejscach aby jak najszerzej promować projekt. Jednak aby izba mogła przyjąć w swe progi pierwszych zwiedzających potrzebne są dodatkowe fundusze na prace związane z wykończeniem pomieszczenia i ocieplenia niewielkiego budynku. Rozważana jest także dalsza eksploracja wraku kadłuba, szczególnie w jego części rufowej, która praktycznie od zakończenia wojny pozostaje przykryta przez piasek i muł naniesiony przez rzekę.

 

                                                                                                       Karol Jazowski

                                                                                         II sekretarz Ambasady RP w Kijowie

                                                                                                        ds. prasowych

 

 

 

 


 

5
Oceń (7 głosów)

 

 

Monitor rzeczny Flotylli Pińskiej ORP Kraków - opinie i komentarze

formoza58formoza58
0
Gospodarze nie powinni narzekać na trudności związane z uruchomieniem ekspozycji w niewielkim pomieszczeniu i nie ogladając się na pomoc i sponsoring "działać z jajem".Eks- "Kraków","Smoleńsk" ma swoją wojenną historię,okupioną śmiercią marynarzy,poległych w walce z Niemcami.Ukraińskie stowarzyszenie miłośników tego tematu jest spore i życzę im wytrwałości w osiągnięciu celu. (2015-04-25 00:00)
formoza58formoza58
0
Z podniesienia bandery na " Krakowie" i " Wilnie" w Krakowie, w 1926 roku. (2019-07-17 23:46)
formoza58formoza58
0
Przy keji w Kijowie. (2019-07-18 10:37)
formoza58formoza58
0
. (2019-07-18 10:37)

skomentuj ten artykuł