Miejsca pamięci - Sadowne

/ 7 komentarzy / 7 zdjęć


Cmentarz parafialny w miejscowości Sadowne. Zlokalizowana jest tam mogiła 50-u polskich żołnierzy z 33 Dywizji Piechoty poległych kampanii Wrześniowej.
Mogiła ma kształt prostokąta. W centralnej części znajduje się pomnik z tablicami pamiątkowymi. Po bokach jest ustawione dwadzieścia białych krzyży. Na brzegach kamienie zwieńczone żołnierskimi hełmami. Na tablicach jednak brak jest chociaż daty która mogła by przybliżyć choć trochę ten tragiczny czas.
Nie mogąc znaleźć informacji o działaniach wojennych 33 DP w okolicy tej miejscowości, postanowiłem prześledzić jej szlak bojowy.

33 Dywizja Piechoty sformowana została 24-27 sierpnia 1939 r. Dowódcą został płk. dypl. Tadeusz Zieleniewski. Weszła w skład SGO „Narew”.
Składała się z :
133 Pułk Piechoty
134 Pułk Piechoty
135 Pułk Piechoty
32 Pułk Artylerii Lekkiej
43 Batalion Saperów
Kawaleria Dywizyjna
Kompania Telefoniczna nr 44
Pluton Łączności Kwatery Głównej nr 44
Pluton Radio nr 44
Drużyna Parku Łączności nr 44
Samodzielny Patrol Meteorologiczny nr 32
Sąd Polowy nr 34
Szpital Polowy nr 331

6 września dywizja kieruje się na północ od Wyszkowa na miejsca koncentracji.
Potrzeba utrzymania linii polskiej obrony na Narwi, powoduje iż nocą dywizja uderzyła na Różan. Zmienia jednak kierunek ataku z wschodniego na południowy. Skutkuje to przemieszaniem się kolumn wojsk i taborów oraz ich rozciągnięcie. Nastąpiło też skrzyżowanie się z oddziałami 41 Dywizji Piechoty.
Niemcy zaatakowali obie dywizje z użyciem broni pancernej. W skutek powstałego zamieszania, bitwa zamienia się w szereg poszczególnych starć. Poniesiono wielkie straty w sprzęcie.

7 września bez żadnego współdziałania dywizje przemieszczają się w kierunku Wyszkowa.

8 września dywizja zostaje przydzielona do Armii Modlin. Tego dnia Niemcy sforsują Bug pod Brańszczykiem.

9 września 33 Dywizja Piechoty uczestniczy w likwidacji tego przyczółka co udaje się wykonać.
Niemcy w tym dniu utworzyli inny przyczółek, który znajdował się w okolicy Broku i przeprawili tam nowe siły piechoty oraz artylerii.
133 p.p. kontratakuje, jednak musiał się wycofać. Przewaga wroga była zbyt duża.

I tu dochodzimy do daty 10 września gdy dywizja będąc w marszu rozbita zostaje pod Stoczkiem na wskutek ataku niemieckiej dywizji pancernej 'Kempf'. Miejscowość Sadowne znajduje się pomiędzy Brokiem a Stoczkiem i myślę iż należy przypuszczać że żołnierze tam pochowani mogli polec 9-10 września podczas walki pod Brokiem lub wycofywania się w kierunku Stoczka.

Na cmentarzu tym znajdują się jeszcze dwie indiwidualne mogiły:
Mogiła nieznanego żołnierza Wojska Polskiego z 1920r. zabitego przez bolszewików w Morzyczynie.
Mogiła nieznanego żołnierza Wojska Polskiego z 1939r.
Niestety czas nie pozwolił mi odnaleźć tych mogił a osoba spotkana na cmentarzu nie potrafiła skazać gdzie one się znajdują.

 


 

5
Oceń (14 głosów)

 

Lokalizacja

 

Miejsca pamięci - Sadowne - opinie i komentarze

FaZaFaZa
0
Takie miejsca powinny być publikowane a historia poległych pokazuje jak ważne jest by dbać o te miejsca. Pokłony! (2012-02-13 00:00)
danuta1danuta1
0
Mój dziadek zginął pod Sadownem w dniu 17 września 1939 roku. Może jednak żołnierze, którzy są pochowani w mogile zbiorowej zginęli później niż 9-10 września? (2016-01-19 00:00)
KamilWoj87KamilWoj87
0
Mam rodzinę w Sadownem I znam ten cmentarz. Obok mogiły Żołnierzy Polskich znajdował się jeszcze kilka lat temu grób/groby żołnierzy Niemieckich poległych (chyba w podobnym okresie czasu). Przeniesione kilka lat temu na zbiorczy Cmentarz Niemiecki (Gdzie nie wiem). Co do grobów o których Wspomina Kolega, to wiem,że jakiś grób Żołnierza był na samym wejściu na cmentarz bramą główną. Był dość dobrze widoczny i zadbany-ale nie jestem pewien czy nie był to grób jakiegoś marynarza zmarłego po wojnie. A był to grób dosłownie na wejściu do Cmentarza i trudno było by go przeoczyć. (2016-09-01 19:00)
KamilWoj87KamilWoj87
+1
Podczas odwiedzin u rodziny udalo mi sie odwiedzic cmentarz. I zlokalizowac 2 mogily . Jedna to wspomniany "Nieznany Żołnierz" druga dwaj partyzanci AK polegli w walce z Waffen-SS. Partyzanci znajduja sie po lewej stronie mogily Żołnierzy 33DP. A rozdziela ich od niej symboliczny grob Jana Wycwcha zamordowanwgo przez Niwmcow i pochowanwgo w nieznanym miejscu. Grob "Nieznanego Żołnierza" znajduje sie prze bramie patrzac na mogile 33DP z lewej strony ,zaraz na samym wejsciu. Mogily Zolnierza 1920r nie znalazlem. (2019-05-20 22:20)
KamilWoj87KamilWoj87
0
Mogila Partyzantow AK (2019-05-20 22:21)
KamilWoj87KamilWoj87
0
Obecny widok pomnika Żołnierzy 33DP poległych we Wrześniu 1939 w okolicach Sadownwgo (2019-05-20 22:22)
dabwoj1dabwoj1
+1
Dzięki Kamilu za zdjęcia i lokalizację mogił na cmentarzu. Wiadomości o mogiłach uzyskałem jakiś czas temu z portalu już teraz niedziałającego :( Obecny wygląd pomnika Żołnierzy 33 DP robi wrażenie, jest dostojny stosownie do miejsca. Cieszy dbałość o miejsca pamięci. Ja w okolice Ciechanowca jeżdżę S8 a przez Sadowne teraz sporadycznie lecz może kiedyś wybiorę się tutaj. (2019-05-22 21:07)

skomentuj ten artykuł

Noclegi w pobliżu