Miejsca pamięci - cmentarz I WŚ Chojny Młode

/ 13 komentarzy / 28 zdjęć


Przy drodze nr 64 Łomża-Ostrołęka pomiędzy miejscowościami Chojny Młode - Sulki znajduje się cmentarz wojenny żołnierzy niemieckich z I wś. Jest on oddalony od drogi i przesłonięty wąskim pasem sosnowego zagajnika. Teren w kształcie kwadratu ogrodzony jest betonowymi płotem. W głębi umieszczony jest kamienny obelisk w formie graniastosłupa, na którym umieszczona jest tablica z napisem: ”DEM GEDANKEN DER 205 TAPFERN DIE IN KAMPF FUR DEUTSCHLAND FIELEN D 5, 6, 7, 8 AUGUST 1915”. Nagrobki w kształcie prostokątnym ze stylizowanym krzyżem (Krzyżem Żelaznym) i coraz bardziej zacierającymi się napisami. Spoczywają tu 205 żołnierzy niemieckich 58 DP i 75 DPRez. z Korpusu Seydewitza z 8 Armii (i tu liczę, że fuchsi coś podpowie). Cmentarz bardzo ładnie odnowiony i wysprzątany. Widziałem zdjęcia z kwietnia zaszłego roku, które przedstawiały go w opłakanym stanie.

 


 

5
Oceń (12 głosów)

 

Lokalizacja

 

Miejsca pamięci - cmentarz I WŚ Chojny Młode - opinie i komentarze

fuchsifuchsi
0
Czolem, Chyba najpierw trzeba ustalic "sprawce" tych zmian i podziekowac za to, ze w Polsce mozno cos "normalnego" robic - bez "wielka" pompe. Ten status obowiazju od 1919 w wyniku traktatu Wersajskiego. Dziekuje serdecznie. 2. Drobna poprawka z napisem: "Dem GED-E-NKEN......" Swiety pamieci 205 poleglym bohaterom ktorze stracile zyczie w walce za ojczyzne" 3. Co do jednostek - wiezorem dodaje informacje, bo pierwsza werzja juz mnie zniknela :-( Dziekuje za zaufanie pozdrawiam fuchsi (2013-05-13 00:00)
PlutonowyKOPPlutonowyKOP
0
Witam. Widzę, że znów wyruszyłeś w teren. Jeśli chodzi o ten cmentarz, to rzeczywiście przez wiele lat był zaniedbany. Teraz jak wynika z Twoich zdjęć jest diametralna różnica. Kolejny cmentarz znajduję się kilka kilometrów dalej w kierunku Łomży po prawej stronie drogi (jadąc od kierunku Ostrołęki), między wsiami Grzymały, a Janowo. Niedawno również został odnowiony. Pisali o nim koledzy z 14 PSS z Przasnysza. Obie wymienione dywizję były mobilizowane na terenie Saksonii. Zostały w polowie 1915 r. przerzucone z Francji w celu wzięcia udziału w letniej ofensywie Państw Centralnych. W okolicach Miastkowa, Nowgrodu i na przedpolach Łomży na poczatku sierpnia toczone były cieżkie boje. Rosjanie przechodzili nawet do lokalnych kontrataków (np. rejon miescowości Tarnowo). Przygotowane były umocnienia polowe wspierane przez artylerję z fortów łomżyńskich. Dopiero użycie przez Niemców cieżkiej artylerii pozowliło na złamanie oporu Rosjan i zmuszenie ich do wycofania się na wschód. Bardzo ciężkie kilkudniowe boje obu wymienionych niemieckich dywizji trwały o przeprawy przez Narew w rejonie wsi Nowoosiedliny oraz Czartoria. Tam nad rzeką znajdują się również cmentarze. Ten w Nowoosiedlinach jest mocno zdewastowany. Głównie w wyniku walk w latach 1944-45, kiedy stał front sowiecko-niemiecki na Narwii. Na terenie cmentarza znajdują sie okopy, stanowiska moździerzy i ziemianki. Ale z mojej oceny może spoczywać na nim nawet ok. 1000 poległych z obu walczących armii. Ten w Czartorii jest w trochę lepszym stanie. Prawdopodobnie jeszcze jedna mogiła znajduję się przy drodze Miastkowo-Nowogród, między wsiami Kol. Nowogrodzkie, a Korytki Leśne, na polach po lewej stronie drogi, jadąc od strony Miastkowa. Jednak 100% pewności nie mam, chociaż wiele znaków o tym przemawia. (2013-05-13 00:00)
fuchsifuchsi
0
czesc 2. 58. DP = 58. Infanterie Division: - 116. Infaterie Brigade - Krolewski Saksonski 7. Infanterie Regiment Konig Georg Nr. 106 - krolewski Saksonski 8. Infanterie Regiment Prinz Johann Nr. 107 - 58. Feldartillerie Brigade 75. DPRez = 75. Reserve Infanterie Division - 75. Reserve Infanterie Brigade - 75. Reserve Feldartillerie Brigade dalej wieczorem (2013-05-13 00:00)
fuchsifuchsi
0
Przepraszam, dosyc poznej.... 58. Infanterie Division w r 1915: 116. Infanteri Brigade - - 106. Infanterie Regiment (106. IR) -- 107. IR -.- 120. RIR (Reserve IR) -- 4 szwadrony 18. Ulanen Regiment --58. Artillerie Brigade / 115. Feld Artillerie Regiment (Sachsen) 115. FAR a 6 Batterien - 116. Feld Artillerie Regiment (Wirttemberg) a 6 Batterien --115. Pionier Kompanie (Sachsen) - 116. Pionier Kompanie (Wirttemberg) na dzisiaj koniec........... (2013-05-13 00:00)
dabwoj1dabwoj1
0
Maćku jesteś kopalnią wiedzy. Wyjazd był związany w wizytą u lekarza w okolicach Miastkowa a ruszyłem "nieprzygotowany" tak trochę w nieplanowaną podróż. O tym cmentarzu wiedziałem już w tamtym roku ale jak zwykle czas ograniczał działanie. Dopiero po powrocie do domu pomyszkowałem dowiadując się o niektórych miejscach przez Ciebie wskazanych. Wyczytałem też iż na mniej więcej na wysokości tego cmentarza po drugiej stronie drogi jest cmentarz żołnierzy rosyjskich z I wś. Jednak na zdjęciach nie było widać nawet krzyża i namierzenie zapewne byłoby trudne. Możliwe że latem będę miał okazję zawitać ponownie lepiej przygotowany i z większym zapasem wolnego czasu. (2013-05-13 00:00)
dabwoj1dabwoj1
0
fuchsi powiem to samo co Maćkowi: Guenther jesteś kopalnią wiedzy. Podziwiam Waszą znajomość tematu. Wiedzieć że taki cmentarz jest to jedno ale wiedzieć w jakich okolicznościach powstał i kto tam spoczywa to drugie niezmiernie ciekawe uzupełnienie pierwszego. Pozdrawiam. (2013-05-13 00:00)
FaZaFaZa
0
Ciekawy cmentarz. Popieram, ze fuchsi to kopalnia wiedzy ponieważ już nie raz mi pomógł z nazwiskami poległych i to samo Maciek. Chłopaki! Jesteście wielcy! Wojtek! Jadąc kiedyś z Białegostoku zamieściłem ten cmentarz. To chyba niedaleko tego co Ty wrzuciłeś na Dobroni.pl? http://www.dobroni.pl/rekonstrukcje,sierzputy-mlode-cmentarz-z-i-wojny-swiatowej,10513 (2013-05-13 00:00)
PlutonowyKOPPlutonowyKOP
0
Witam ponownie. Dzięki za uznanie, chociaż nie uważam się aż za takiego wielkiego znawcę tematu. Cały czas szukam informacji i tak naprawdę wiele jeszcze przede mną. Najgorsze, że brak mi wiecznie czasu, żeby te wszystkie wiadomości ogarnąć. Gunter podał dokładny skład 58 Saksońskiej Dywizji Piechoty, tak, ze nie muszę go w tym dublować. Podam skład 75 Rezerwowej Dywizji Piechoty na grudzień 1914 r. tj. 75 Rez. Bryg. Piech. w składzie 240, 250 i 251 Rez. Pułki Piech., 75 Rez. Kompania Kolarzy i 75 Rez. Batalion (sic!) Kawalerii, 75 Rez. Bryg. Artylerii Polowej w składzie 55 i 57 Rez. Pułk Artylerii oraz 75 Rez. Kompania Pionierów. Oczywiście cmentarzy jest w tej okolicy znacznie więcej. Ja akurat podałem te, które są najbliżej i związane z walkami ww. Dywizji. Obie walczące jednostki forsowały rzekę Narew w oparciu o dolinę rzeki Szkwy. Pod drugiej stronie Narwi na wysokości Nowosiedlin jest również niewielki cmentarz z tego okresu, zlokalizowany w lesie w pobliżu wsi Kurpiewskie. Jak byłem tam 10 lat temu, cmentarz był zadbany i ogrodzony. Niestety brak jest jakichkolwiek śladów umożliwiających identyfikację jednostek, czy też nazwisk poległych. Stoi tylko duży krzyż. Kolejne cmentarze są w Nowogrodzie (dwa) oraz jeszcze jeden w rejonie Chojny Młode-Szepankowo. Ale jego jakoś nie udało mi się go namierzyć. Kolejny prawdopodonie ,na którym spoczywają żołnierze, którejś z tych dywizji znajduje się przy drodze 579 w rejonie miejscowości Gać Puchały. Jadąc od strony Łomży, po lewej stronie od drogi w otoczeniu dużych drzew. Największy cmentarz znajdował się w Łomży. Był to cmentarz garnizonowy, na którym wczesniej chowano Rosjan, a później róznież Niemców poległych w czasie walk o Łomżę w 1915 r. Niestety, chwili obecnej już go nie ma. Na jego miejscu stoi plebania i kościół. Pamiętam, że podczas prac budowlanych wydobywano mnóstwo ludzkich szczątków i wyposażenia wojskowego. Udało mi się nawet z hałdy ziemi wyciągnąć bagnet od karabinu francuskiego Gras wz. 1874 przerobiony do zakładania na niemieckiego Mausera wz. 88. Co do samych walk, mam kilka relacji. Nie powalają na kolana, ale sporo można się o nich dowiedzieć. W dniach 26.07-03.08.1915 r. obie dywizje forsują Narew w oparciu o dolinę rzeki Szkwy i wychodzą na przedpola Twierdzy Łomża (tak nazwyali Niemcy łomżyński system fortów). Po kilkudniowych walkach 09-10.08 zajmują Niemcy Łomżę, opuszczoną przez Rosjan, którzy wycofują się na linię rzeki Sliny. Tworzą na niej kolejną linię obrony, kopiąc okopy i tworząc punkty obrony. Walki nad Śliną trwają od 11.08. do 15.08.1915 r. ale to już kolejny temat i kolejne cmentarze. Niemcy podkreślają, ze Rosjanie stawiali silny opór, często kontratakujac na bagnety. Dopiero, gdzy przeprwaiono przez Narew ciezką artylerię udało się zgnieść Rosyjski opór. Znalazłem miejsce gdzie stacjonowały możdzierze 210 mm. W pobliżu było ok. 100 podków do ciężkich koni pociągowych (podobno fryzyjskich). Z dostępnych źródeł wynika, że Niemcy prowadzili ogień nawet z moździerzy 305 mm. (mieli w swoim składzie austro-węgierską baterię, która jako "koczująca"wykorzystywana była od Osowca, aż po Łomże, kilkakrotnie natrafiłem na miejsca jej stacjonowania i ślady użycia). Między innymi ogniem ciężkiej artlerii zgnieciono rosyjskie pozycje w lesie na wzgórzu między Janowem, a Kupiskami Starymi oraz uciszono baterie artylerii na Forcie IV zlokalizowanym przy drodze do Ostrołęki. (2013-05-14 00:00)
fuchsifuchsi
0
Dziekuje za te kwiaty. Ja nic nie wiem, tylko wiem, gdzie mozno szukac :-) Czasem sie cos znajdzie.... Dziekuje Mackowi za ta prace. Pisac to wszystko - dla mnie troche kara..... @Wojtek - moze zrobily z okazji sprzatania tez od razu jakas dokumentacje?? Patrzac na ten obelisk wchodzi mi to glowy, ze te bagnety troche wspominaja na te bagnety francuskie, jak Macek opisywal. Tez mi sie wydaje, ze na zdejcie nr. 15 mozno czytac: JUNGE - L..IR ...75. .....Ale "Junge" jest w chwili obecnej 29 stron x 50 nazwisk. Wspominam, ze pan Szczepanski w swojej ksiazce wroci uwage na to, ze te pomniki na Mazowszu zostali budowany przez Landszturmistow w czasie okupacji. W tedy juz dokumentacja nie zawsze byla kompletna. Szukalem: RODRIAN (zd. 13). bo takie nazwisko jest zadko, figuruje "tylko" 25 x. Znalazlem: Wilhelm RODRIAN *Neuruppin -polegl- data, miejsce i stopien nie podany. Jako jednostka podano: IR 73 (wczesnej: 1. mobiles Ersatz Batallion FusR 33 (Fusilier Regement 33) - srodlo: Pr. Verlustliste Nr. 362, strona 9589. Moze to ten. "Ein Deutscher Held" = nieznany. pozdrawiam serdecznie (2013-05-14 00:00)
PlutonowyKOPPlutonowyKOP
0
Jeśli chodzi o nazwiska, to bardzo rzadko w naszych okolicach są na obeliskach, czy też pojedyńczych mogiłach wpisane. Tak, że identyfikacja poległych jest praktycznie nie możliwa. Jednostki jeszcze można jakoś wyłapać z innych źródeł. Co do bagnetów na pomniku w Chojnach, to one są akurat niemieckie wz. 98/05 tzw. "liście". Gunter ma rację, większość z tych cmentarzy była "organizowana" już po zakończeniu walk w latach 1915-1916. Bardzo często nie przenoszono nazwisk na tworzone pomniki. Czas i koszty. Pozostawały drewniane tabliczki, które z czasem były już nieczytelne. Jednak są od tego wyjątki. Np. obelisk poświecony kapitanowi 33 Pułku Fizylierów (nazwisko mam zapisane w notatkach) poległego bodajże 26.02.1915 r. w rejonie wsi Łosewo i pochowanego na cmentarzu wojennym w lesie w pobliżu tej miejscowości. Bagnety zdobyczne dostosowane do broni niemieckiej nosiły z reguły jednostki Landwery, Landszturmu, czasami rezerwowych, których akurat nie brakowało w formacjach walczących na wschodnim teatrze działań wojennych. Takich "hybrd" bagnetowych w swoich zbiorach miałem swojego czasu kilka sztuk, pochodzących z naszych terenów. Sporo np. francuskiego oporządzenia i wyposażenia wojskowego z I w. św. wychodzi w rejonie Lipniki-Łyse, a tam między innymi operowała 75 Rez. DP. Jeśli chodzi o uprzątnięcie cmentarza, to "podejrzewam", oczywiście w pozytywnym tego słowa znaczeniu ekipę z Łomży związaną bodjże z Towarzystwem Przyjaciół Ziemi Łomżyńskiej. Wiem, że swojego czasu tematyką pochówków zajmował się p. Sławomir Zgrzywa. I o ilę sie nie mylę to z jego inicjatywy został odnowiony cmentarz w Sierzputach, który wymieniałem. W końcu chyba będę zmuszony usiąść i opracować choć szkielet informacji odnośnie tego, co udało mi sie do tej pory ustalić. Na razie mam zbiór papierów i informacji w głowie. (2013-05-14 00:00)
fuchsifuchsi
0
Witam. ustalenie jest kepska robote, ale czasem sie oplaci. Lepiej jeden nazwisko niz pusty cmentarz...............Kiedy mamy jednego, to istneje mozliwosc ustalic jednostke. Rozne jednostki wydale po wojnie kronike z dodatkiem strat. Trudno jest ustalic RIR 59, ktory mial powyzej 3 tys. zabitych i nie zrobili tn. Ehrenblatter....Z Landwehry tez trudno, ale istneje mozliwosc, ale Landszturmisci nie wydali kroniki i Ehrenblatter. Postaram sie to sprawdzic, co dostanie....... pozdrawiam serdecznie (2013-05-14 00:00)
fuchsifuchsi
0
Witam. zd. nr. 12 = podoficer Christoph MATTFELD * Ahlerstedt, pow. Stade , 6./LwIR 75 - polegl - miejsce i datum nie podane................ W zycziu nigdy nie widzialem taki "M".....................pozdrawiam (2013-05-14 00:00)
dabwoj1dabwoj1
0
Maćku dzięki za obszerne uzupełnienie. Zawsze lubię poczytać o miejscach które odwiedziłem a niewiele o nich wiem. Guenther dobra robota. Każde nazwisko odnalezione, nawet przypuszczenie, że może chodzić o daną osobę jest według mnie sukcesem. Pozdrawiam. (2013-05-15 00:00)

skomentuj ten artykuł

Noclegi w pobliżu