Łanięta - zapomniany cmentarz z I wojny światowej

/ 14 komentarzy / 8 zdjęć


Miejsce cmentarza zlokalizowane w miejscowości Łanięta w woj. mazowieckim, pow. przasnyskim, gm. Krzynowłoga Mała.

Przy drodze gminnej między Krzynowłogą Małą a Mchowem znajduje się wieś Łanięta. W Łaniętach po lewej stronie drogi za przystankiem autobusowym, jadąc w kierunku Krzynowłogi Małej znajduje się wzniesienie. Na wzniesieniu stoi kapliczka a za nią pole uprawne w kształcie prostokąta. W miejscu tym znajduje się zapomniany cmentarz z okresu I wojny światowej.

Na przełomie 1914/1915 roku trwały ciężkie boje o Przasnysz. Łanięta oraz okoliczne wioski znajdujące się wówczas na pograniczu niemiecko-rosyjskim znalazły się w epicentrum walk. Wówczas zadecydowano o miejscu pochówku poległych żołnierzy przy czym wybrano owy pagórek. Na pagórku prawdopodobnie już wtedy znajdowała się kapliczka (istniejąca do dziś) co wpływało nie rzadko na decyzję dowództwa niemieckiego o lokalizacji cmentarzy. Początkowo powstał nasyp obłożony kamieniami a na środku postawiono duży krzyż (fot. archiwalne). Po wyparciu Rosjan z okolic Przasnysza w lipcu 1915 roku cmentarz ogrodzono drewnianymi przęsłami, postawiono krzyże na mogiłach i zbudowano wysoką drewnianą bramę. Z relacji świadków w okresie międzywojennym na cmentarzu ułożono szeregi betonowych ekranów z nazwiskami, nr. jednostek i datami śmierci żołnierzy a cmentarz ogrodzono słupkami kamiennymi połączonymi metalowym prętem kwadratowym. Inwestycja ta została sfinansowana po części ze środków niemieckich (to samo cmentarz w Jednorożcu) a wykonana na zlecenie władz lokalnych. W czasie II wojny światowej ludność Łaniąt oraz okolicznych miejscowości została wysiedlona a wsie zrównane z ziemią na potrzeby niemieckiego poligonu. Z relacji miejscowych mieszkańców ludzie powracający po wojnie do swoich domów (raczej miejsc) zabrali się za odbudowę domów a ekrany z nazwiskami nie rzadko służyły jako budulec. Do dziś zachował się tylko jeden ekran znajdujący się prywatnych zbiorach. Starsi mieszkańcy wspominali iż w okresie II wojny kopano w tym miejscu a kości gdzieś wywieziono. Według niemieckiej dokumentacji można odczytać, że szczątki przeniesiono do na cmentarz zbiorczy do Rycic. Jeżeli wszystko pójdzie zgodnie z planem to z inicjatywy lokalnych władz powstanie w tym miejscu tablica upamiętniająca chowanych tu żołnierzy.

Polegli:

Grenadier Regiment Nr 119
1 kompania

Otto Blumenstock 13.6.1915
Jackob Werner 13.6.1915
Julius Gille 28.6.1915

2 kompania

Jackob Har 10.7.1915
Gottlieb Schweizer 15.6.1915
Gefr. Georg Gartmaier 15.6.1915
Rudolf Hezel 15.6.1915

3 kompania

Karl Maier 26.6.1915
Ernst Hack 31.5.1915 – w transporcie do lazaretu

4 kompania

Hermann Gottschalk 12.7. 1915
Friedrich Lang 13.6.1915 - w transporcie do lazaretu
Gustav Mornhinweg 25.6.1915 - w transporcie do lazaretu
Karl Sigle 12.6.1915 - w transporcie do lazaretu

5 kompania

Wilhelm Falch 28.6.1915
Johann Finck 13.7.1915
Wilhelm Jehle 14.7.1915
Karl Mayer 27.6.1915

6 kompania

Xaver Frey 16.6.1915
Ludwig Pfeiffer 16.6.1915
August Rüger 25.6.1915

7 kompania

Adolf Beck 25.6.1915
Paul Epple 26.6.1915
Otto Ginader 28.6.1915
Konrad Scheuermann 28.6.1915

8 kompania

Artur Lang 29.6.1915
Gottlob Lutz 25.6.1915
Alfred Prüger 16.6.1915
Johannes Setz 16.6.1915

9 kompania

Fahnr. Richard Fischer 19.6.1915
Wilhelm Maurer 16.6.1915

10 kompania

Gottlob Braun 20.6.1915

12 kompania

Gefr. Karl Aißlinger 14.7.1915

Inne pułki piechoty

- musk. Emil Hoffmann 9/R. J. R. 253 (Reserve-Infanterie-Regiment Nr. 253) - Rezerwowy Pułk Piechoty.
- Karl Merker porucznik rezerwy zm 19.04.1915 z witemberskiego pułku artylerii polowej nr 65
- Eugen Lindermann kapral zm. jw. też lazaret z witemberskiego pułku artylerii polowejn r 65
Polegli z dywizji Wernitza:
- Gefraiter. Preuß,
- Dominki, Kolodzinski, Kruse, Lutz, Neuser, Potreck, Schmidt, Senff i Taube z Erzatz./Inf.-
R. 152 (późniejszy IR 341);
- Brellert i Kaesler z Erzatz./Inf.R. 148 (IR 341);
- Offz.Stellv. Henke, Uffz. Dreyer, Musk. Kruse, Kurzynski i Strümpler z Erzatz./Res.Inf.R. 34 (IR 342)
oraz 49 nieznanych niemieckich żołnierzy.

Fotografia archiwalna cmentarza ze zbiorów Mirosława Krejpowicza (nigdzie wcześniej nie publikowana).
Fotografia archiwalna lazaretu w Łaniętach i spis poległych dzięki uprzejmości Jacka Furmańczyka.

 


 

4.5
Oceń (19 głosów)

 

Lokalizacja

 

Łanięta - zapomniany cmentarz z I wojny światowej - opinie i komentarze

dabwoj1dabwoj1
0
Bardzo ciekawa relacja. Pozdrawiam. (2012-11-27 00:00)
ametystametyst
0
Nie wiedziałem,że tu był cmentarz a górka zawsze była. Dobra relacja Mariusz! (2012-11-28 00:00)
pawel75pawel75
0
Jeździłem kiedyś do Łaniąt w piłkę pograć. Starsi straszyli nas, że jak będziemy siedzieć do późna na boisku to dusze zapomnianych żołnierzy niemieckich nas będą straszyć. (2012-11-28 00:00)
fuchsifuchsi
0
Dzien Dobry, Witam, jak zwykle Mariusz wykopi ciekawe miejsce: W kronice Grenadier Regiment 119 (Pulk Grenaderow nr 119), wydane 1927 w Sztuttgarcie, czytamy na stronie 85: "W dniu 21.03.1915 08:00 wieczorem pulk ma przymowac od Pulku Rezerwowego nr 253 i Pulku Rezerwowego nr 254 linie obrona przed Przasnyszem ogolna linia: gora nr 148 polnocny wschod od Olszewieca do Mchowa, sztab pulku znajduje sie w Lanienta." Dlugo tam ich nie bylo, 26.03.1915 zajmowali juz pozycje na poludnie od "S.-Poluby - S. Dachogi". W sprawie cmentara moge dolozyc dane tam 36 pochowanych zolnierzach,, ktore byli ranni w walkach pod Przasnyszem, opatriowani na "Hauptverbandsplatz Sanitäts Kompanie" i w skutek ran zmarli. Zostali pochowani w "Lanienta" pozdrawiam serdecznie (2012-11-29 00:00)
PlutonowyKOPPlutonowyKOP
0
Witam ! Koledzy z 14 PSS, jak zwykle nie próżnują w odkrywaniu tego typu miejsc. Chwała im za to. Bo tylko dzięki takim ludziom, jak oni, nieznane karty historii są odkrywane na nowo, a co najważniejsze przywracana jest tym miejscom należna pamięć i cześć. Widzę, że Kolega Fuchsi posiada dobre materiały źródłowe, które mogą sporo wnieść do sprawy, nie tylko w powyższym przypadku. (2012-11-29 00:00)
FaZaFaZa
0
Dziękuję koledzy za miłe słowa. Czytając takie komentarze chce się szukać i pracować nad takimi miejscami. Kolega Fuchsi kolejny raz pokazuje jak dobre ma materiały i wiedzę. Ps; jeżeli Fuchsi możesz podzielić się tymi nazwiskami zmarłych i zamieścić tu (wpisał bym do poległych) to byłbym bardzo wdzięczny. W przyszłości gdy powstanie tablica pamiątkowa, można by było upamiętnić tych żołnierzy i wyryć na niej te nazwiska. (2012-11-29 00:00)
fuchsifuchsi
0
Czolem, chetnie poddam sie ta robote, jest troche czasiu potrzebne, prawdopodobnie bylo tam wiecej jednostek i nie od kazdej posiadam kronike. Niestety material dostepne w internete przez wbc poznan nie zawiera ten okres: http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication?id=129688&tab=3 Tu jeden przyklad jakie dane zawiera np. kronika Feldartillerie Regiment 65 (pulk artylerii polowej nr 65/ skrot: FAR 65) nazwisko: Merker imie: Karl stopien: Ltn.d.R. (podporucznik rezerwy) urodzony w: Heilbronn jednostka: 5.Batt. FAR 65 (5. bateria) polegl/zmarl: 19.04.1915 miejsce:Lanienta srodlo: kronika FAR 65. wydane 1925 w Sztuttgarcie milego dnia zycze (2012-11-29 00:00)
wmbrzezinskiwmbrzezinski
0
Witam.Zima to czas na pracę bardziej może w dokumentach niż w terenie(chyba się starzeję;)).Potrzebuję pomocy.Podczas ostatniej renowacji -dewastacji tablic na cmentarzu w Chojnowie zatarciu uległo większość napisów.Faza podesłał mi 7 nazwisk,reszty nie mogę odszukać.Tablic jest ponag 100.Może podeślecie jakieś materiały,wskażecie źródła. (2012-12-01 00:00)
bodziobodzio
0
Mariusz! Dobra robota! Miejsc powiatu przasnyskiego jest sporo do opisania. Ja nawet połowy nie znam pewnie. (2012-12-01 00:00)
GallwitzGallwitz
0

Witam

W wakach na pozycji po Kijeiwcami, o której wspomina Fuschi RIR 253 stracił 57 zabitych, 100 rannych i 9 zaginionych. Długo rzeczywiscie tam nie walczył bo już 26 marca 1915 r. załadował sie wraz z RIR 254 w Wielbarku i ruszył nad Kanał Augustowski (oba pułki były tylko czasowo oddane Gallwitzowi prze 76 dywizję rezerwową).

Wracając do omawianego cmentarza to w Łanietach znajdował się lazaret do którego spływali ranni z różnych jednostek i różnych odcinków przasnyskiego frontu. Wiekszośc tam pochowanych byli to raczej polegli w niemieckiej marcowej kontrofensywie Gallwitza oraz ranni - zmarli właśnie w łanięckim lazarecie. Wg moich danych na cmentarzu tym zostało pochowanych 49 nieznanych żołnierzy niemieckich, żołnierze z zapasowych batalionów IR 148 i 152 (czyli z późniejszego IR 341 ) wchodzących w skład dywizji "Papy" Wernitza (co mogłoby wskazywać, że cmentarz mógł powstać w końcu 1914 - ale to juz tylko moje domysły) oraz ranni z 26 dywizji wirtemberskiej. Nie brak tu i polskich nazwisk pośród pochowanych : Kurzynki, Kolodzinski....

Podeślę jedno z "lazaretowych" zdjęć zrobionych w Łaniętach prze wirtemberskiego sanitariusza Mariuszowi z prośbą o dodanie do postu.

pozdr. G

 

(2012-12-02 00:00)
FaZaFaZa
0
Fotka archiwalna o której wspominał Gallwitz jest już zamieszczona w powyższym artykule. Dziękuję bardzo koledze Gallwitzowi za przesłanie mi na pocztę i zgodę na opublikowanie tu. (2012-12-02 00:00)
fuchsifuchsi
0
Wracajac do tego artykulu przyznaje sie, ze troche mi zpadlo z oka ;-(.. Sprawdzajac w moje bazy danych widze, ze jest tam 36 zolnierzow pochowanych w Lanienta, w wiekczosca z GR 119 (Grenadier Regiment 119), tz. z 26. Division. Proponuje plutonowy, ze on przekazuje "moja statystyke" w wersji roboczej komus, ktory jest blizej i wyciagnie odpowiednie dane. Ja najpierw musze skonczyc ta statystike i jeszcze jakis czas mnie zajmuje kontrola na to, bo nie chce oddac do uzytku z nawet drobnymi blendami. przepraszam za to. (2013-01-02 00:00)
FaZaFaZa
0
Kilka nazwisk dodałem do tego cmentarza dzięki uprzejmości Jacka Furmańczyka. (2013-01-05 00:00)
FaZaFaZa
0
Dopisałem jeszcze spoczywających żołnierzy w Łaniętach, których spis dostałem od Jacka Furmańczyka. Jestem pod wrażeniem wiedzy Pana Jacka bo gdyby nie On i fuchsi mielibyśmy tylko trzech spoczywających na tym zapomnianym cmentarzu. Dziękuję IM ślicznie za pomoc. (2013-01-31 00:00)

skomentuj ten artykuł

Noclegi w pobliżu