Lanca francuska wz.1913

/ 11 komentarzy / 3 zdjęć


Lanca francuska wz.1913

Lanca to rodzaj broni drzewcowej umożliwiający m. in. rażenie leżącego i znajdującego się w rowach przeciwnika. Składała się z wąskiego stalowego grotu osadzonego na drzewcu zaopatrzonego w dolnej części w stopkę. Poniżej grotu przymocowywano proporczyk w barwach pułkowych lub barwach narodowych.
Lanca francuska powstała w roku 1913. W XIX wieku i na początku XX lance francuskiej kawalerii były robione z bambusa i jesionu, ale zastąpiono je (w 1913) stalą.



Lance dotarły do Polski z oddziałami kawalerii Hallera oraz prawdopodobnie w wyniku zakupów sprzętu z Francji. Nie udało się ustalić ile tak naprawdę lanc francuskich przybyło w 1919 roku. Na stanie WP były także lance francuskie starej konstrukcji bambusowej. Pochodziły one prawdopodobnie z demobilu francuskiego. Przyjęto dla nich wspólne oznaczenie wz.1913. Lance były istotnym środkiem walki w czasie wojny 1920 roku, a szarże kawaleryjskie były powszechnym i standardowym środkiem walki kawalerii i należy przyznać, że bardzo skutecznym.
Wiadomo, że podjęto produkcję lanc na niewielką skalę w celu pokrycia potrzeb kawalerii. Lance te zwano lancami polskimi wz.1913, a stanowiły dokładną kopię lancy francuskiej. Zamówienia prawdopodobnie złożył Departament Kawalerii (lub Uzbrojenia) u rzemieślników prywatnych. Lance polskie używane były głównie w celach szkoleniowych.
Jednak w oddziałach polskiej kawalerii a także 'Krakusów', konnych oddziałów Obrony Narodowej, czasami spotyka się dowody używania lancy polskiej wzorowanej na lancy francuskiej.
Z początkiem lat 30 ujednolicono wyposażenie pułków w lance, w które był uzbrojony co drugi szeregowiec w sekcjach liniowych (z wyjątkiem pułków wywodzących się z Wojsk Wielkopolskich, gdzie obowiązywały lance niemieckie). W pozostałych obowiązywały stalowe lance francuskie i polskie wz. 1913.
W KOP było na stanie w 1936 roku 345 lanc francuskich, jednak jak się okazuje były to stare lance bambusowe.
W 1939 roku na stanie było 9.910 lanc francuskich i polskich wz.1913. Sama idea lancy uważana była już za przeżytek i używano je jedynie do szkolenia i parad. Doktryna walki kawalerii w owym czasie nakazywała walkę w trybie spieszonym (bez konia), a konia należało używać w celu przemieszczania się. W czasie mobilizacji 1939 roku lance pozostawiono w koszarach, choć możliwe, że odbyły się dwa lub trzy szarże z lancami.

Lanca francuska wz.1913 - konstrukcja

Lanca dzieli się na grot, drzewce i tylec. Na lancy jest pierścień ze strzemiączkiem, 2 okucia (górne i dolne), ogniwo, plecionka (obszycie), temblak z zamknięciem, proporczyk z rzemykami (lub tasiemkami) do przytwierdzenia i pętla. Część od okucia do grota nazywa się częścią grotową, a od tylca - tylcową. Środek ciężkości lancy jest mniej więcej poniżej górnego okucia



Lanca francuska była konstrukcja stalową. Lance wożono wkładając prawą stopę w pętle przy tylcu broni i prawą ręką w temblak umocowany pośrodku lancy. Lance francuskie i polskie wykonane były ze stalowej rurki zakończonej trójkątnym grotem o długości 130 mm. Pod grotem znajdował się proporczyk pułku lub w barwach narodowych. W celu pewniejszego chwytu, lanca posiadała obszycie wykonane ze skóry lub rzemienia.
Cios lancą był potężny, gdyż jeździec mógł wykorzystać do jego zadania całą energię kinetyczną konia. Jednak rozwój broni maszynowej, ograniczając znacznie możliwość bezpośredniego starcia, praktycznie pozbawił je znaczenia bojowego.
Lance w szyku konnym trzymano w dłoni wspierając tylcem w specjalnej tulejce przymocowanej do prawego strzemienia. Na postoju często kawalerzyści opierali lance wprost na ziemi.

Lanca francuska wz.1913 - podstawowe dane

Długość: 2940 mm
Długość grota: 130 mm

Źródła

'Kawaleria Samodzielna Wojska Polskiego w bitwie nad Bzurą' Praca zbiorowa
'5 Pułk Strzelców Konnych' Z. Gnat-Wieteska
'Korpus Ochrony Pogranicza 1924 - 1939' J.Prochowicz

Internet

http://www.zurawiejki.horsesport.pl/

/PATHE i GOZDAWA/

 


 

5
Oceń (8 głosów)

 

 

Lanca francuska wz.1913 - opinie i komentarze

kitekkitek
0
Coś jak kubator :D Wie ktoś gdzie kupić podobne? (2016-08-01 00:00)
nieboraniebora
0
Dla zainteresowanych zamieszczam zdjęcia elementów oryginalnej lancy. (2018-06-08 23:25)
nieboraniebora
0
. (2018-06-08 23:27)
nieboraniebora
0
... (2018-06-08 23:29)
nieboraniebora
0
.. (2018-06-08 23:30)
nieboraniebora
0
Obok dla porównania rosyjska (2018-06-08 23:31)
nieboraniebora
0
... (2018-06-08 23:32)
nieboraniebora
0
... (2018-06-08 23:34)
JOTA21JOTA21
0
Dzień dobry Autorzy opracowania podają, że z początkiem lat trzydziestych w pułkach kawalerii obowiązywało używanie lanc francuskich (poza pułkami wielkopolskimi). A jednak stwierdzenie to nie do końca jest zgodne z rzeczywistością. W 21 Pułku Ułanów w jeszcze w roku 1935 były w użyciu lance niemieckie (dane takie znajdują sięw Rozkazach dziennych Pułku). Trudno jednak określić do którego roku tak było ponieważ w wykazach z lat następnych wspomina się o liczbie lanc w pułku nie podając jednak typu. I jeszcze jedno - zazwyczaj lance francuskie trzymano w ręku na temblaku zaś tylec lancy zaopatrzony był w trok który zakładano na but (co zresztąą widać na zamieszczonych zdjęciach). Umieszczanie tylca lancy w przymocowanej do strzemienia tulei miało miejsce w lancach niemieckich (Wojska Wielkoposkie). Strzemiona miały troszkę inną budowę (na ramienu, nieco szerszym przy stópce były dwa otwory do mocowania skórzanej tulei). (2018-06-09 17:51)
JOTA21JOTA21
0
Tylec lancy francuskiej w wybitym numerem. (2018-06-10 16:37)
JOTA21JOTA21
0
Strzemię do którego mocowano tuleję na lance niemiecką. (2018-06-10 16:39)

skomentuj ten artykuł