Jürgen Osterhammela Historia XIX wieku. Przeobrażenie świata


Dzięki uprzejmości redakcji Portalu, a pośrednio Wydawnictwa Poznańskiego, w moje ręce trafiła książka Jürgena Osterhammela 'Historia XIX wieku. Przeobrażenie świata'. Jego naukowe zainteresowania ogniskują się wokół problemów kolonializmu i globalizacji oraz dziejami Europy i Azji od XVIII wieku. Nad syntezą XIX wieku autor pracował przez sześć lat. Polski przekład ukazał się w trzy lata po premierze na rynku niemieckim, a przed angielskim tłumaczeniem (zapowiedzianym na kwiecień przyszłego roku). Dzięki temu możemy poznawać tę fascynującą historię razem z całym światem.

Jest to książka, której nie musimy czytać od początku do końca. Na ponad 1200 stronach, autor najpierw przybliża nam omawianą epokę, następnie nakreśla nam szeroką panoramę kluczowych sektorów życia, by w końcu poddać analizie konkretne zagadnienia. Nie jest to historia świata przedstawiona przez pryzmat wojen i konfliktów. O wiele więcej miejsca zostało poświęcone standardom życia w tym czasie czy zagadnieniom gospodarczym. Opowieść prowadzona jest w formie wykładów dlatego możemy po nią sięgać w różnych okolicznościach a powtórzenia, które w związku z przyjętą strukturą pracy się trafiają, nie przeszkadzają w całościowym odbiorze pracy.

Osterhammel przyjmując taką formę narracji w nowatorski sposób podszedł do określenia ram czasowych swojej pracy. Wychowani na klasycznych już opracowaniach Mieczysława Żywczyńskiego i Janusza Pajewskiego myśląc o XIX wieku zamykamy go w cezurze lat 1789-1918. Czym jest więc XIX stulecie dla autora? Czasami jest to owe kalendarzowe sto lat, innym razem zdefiniowany przez wcześniejszych badaczy 'długi' lub 'krótki' wiek. Jednak dla autora najważniejsze są 'przejścia i transformacje'. Każde ma odrębną strukturę czasową, różną szybkość, punkty zwrotne, zróżnicowanie przestrzenne, w pewnym sensie czasy regionalne dlatego też poszczególne rozdziały rozpoczynają się czasami już w drugiej połowie XVIII stulecia, a kończą omawianie danego zagadnienia wybiegając w wiek XX.
Przyzwyczajeni do europocentrycznego spojrzenia na historię powszechną na pewno z wielkim zainteresowaniem zapoznamy się procesami i przemianami zachodzącymi w tym czasie na innych kontynentach, którym autor poświęcił równie dużo miejsca i uwagi (choć po macoszemu potraktował Europę Środkowo-Wschodnią).

W tej beczce miodu jest niestety i łyżka dziegciu. Nad przekładem pracowało czworo tłumaczy (troje z nich jest etatowymi pracownikami Instytutu Filologii Germańskiej Uniwersytetu Adama Mickiewicza) i czytając książkę można to odczuć. Są rozdziały, które czyta się lekko i przyjemnie, ale są też i takie, przez które trzeba 'brnąć z mozołem'. Mimo tego, jest to bardzo dobra pozycja, którą warto przeczytać bez względu na swoje zainteresowania historyczne. Należy też mieć nadzieję, że wkrótce będziemy mogli zapoznać się z wcześniejszymi pracami Osterhammela.

 


 

4
Oceń (3 głosów)

 

 

Jürgen Osterhammela Historia XIX wieku. Przeobrażenie świata - opinie i komentarze

skomentuj ten artykuł