Fort Lyck na wyspie Czarci Ostrów

/ 5 komentarzy / 9 zdjęć


Największe jezioro ma pojezierzu mazurskim Śniardwy kryje jedną z ciekawszych historii.
W południowej części tego jeziora znajduje się wyspa Czarci Ostrów. Jest to doskonale znane miejsce wszystkim żeglarzom. Kto choć raz odwiedził tę wyspę pewnie nie raz się zastanowił nad dziwnym jej ukształtowaniem. Wyspa kryje w sobie pewna tajemnicę!

Dawniej wyspa była miejscem kultu zamieszkujących tu plemion – Galindów. Na wyspie znajdowały się usypane przez nich kurhany. Wyspa przykuła swą uwagę jako miejsce strategiczne w 1784 roku. Fryderyk II (Wielki) wydał polecenie zaadoptowania wyspy pod ufortyfikowane magazyny. Wygląd wyspy zmienił się znacznie, usypano wały ziemne, wybudowane szańce pod armaty. Wybudowano port którym dostarczano zaopatrzenie na potrzeby załogi nowo powstałego fortu. W centralnej części wybudowano dwa 2 piętrowe magazyny, dalej znajdował budynek koszar , obok latryna. Fort Lyck był praktycznie samowystarczalny, zapasy zgromadzone w magazynach zapewniały długotrwałe zapotrzebowanie dla załogi fortu. Na terenie fortu znajdował się budynek piekarni, pralnia. Między szańcami znajdował się ogródek uprawiany przez załogę na własne potrzeby. W bezpiecznej odległości od budynków koszarowych na północno wschodnim krańcu wyspy znajdował się magazyn prochowy oraz laboratorium.
Powstaje pytanie po co budować na środku olbrzymiego jeziora na niewielkiej wyspie fort?

Otóż odpowiedź może kryć się za sensem istnienia laboratorium na wyspie. Z potwierdzonych źródeł wiadomo że takie laboratorium na pewno istniało na wyspie.
Fort Lyck pełnił prawdopodobnie funkcje placówki doświadczalnej dla artylerii.
Ponieważ jako fort de facto nie miał większego znaczenia.
Kiedy w 1843 roku zapadła decyzja o budowie twierdzy Boyen w Lötzen (Giżycku) Fort Lyck poszedł w zapomnienie. Magazyny rozebrano i przeniesiono na teren nowo powstającej twierdzy. Pozostałe budynki powoli podupadły i uległy totalnej degradacji. Groble które wyznaczały wejście do portu zostały zniszczone przez wody jeziora. Dziś zachowały się jedynie szańce pod armaty, oraz zarysy usypanych wałów. W 2003 roku grupa zapaleńców próbowała uzyskać zgodę na uporządkowanie tego co pozostało po dawnym forcie, lecz twarde głowy urzędników i nieprzychylna opinia konserwatora spowodowała że przyroda robi swoje, przy udziale mało świadomych turystów żeglarzy. Dziś wyspa jest jednym z bardziej zanieczyszczonych miejsc na szlaku wielkich jezior. Fort nie jest łatwo dostępny dla prawdziwych pasjonatów jak i badaczy przeszłości, a panowie żeglarze nieświadomie niszczą resztki tego co pozostało, pozostawiając tam przysłowiową „kupę” i śmiecia również.
Szkoda i ogromny żal.
Może ten artykuł spowoduje jakiś mały wydźwięk w tej sprawie.

Najłatwiejszy dostęp na wyspę jest zimą. Po zamarzniętym jeziorze, do wyspy docieramy po około 15 minutach marszu od Szerokiego Ostrowia. Nie ma zieleni więc widok na pozostałe fragmenty wałów jest doskonały. W sezonie letnim po wypożyczeniu łodzi dopływamy po 20 minutach wiosłowania.

Miejsce jest naprawdę godne polecenia.

 


 

4.6
Oceń (9 głosów)

 

Lokalizacja

 

Fort Lyck na wyspie Czarci Ostrów - opinie i komentarze

pedropedro
0
W każdym forcie było laboratorium :) albo oddzielny budynek ze stropem wodnym ( nad pomieszczeniem był strop na którym była woda ), albo pomieszczenie wewnątrz fortu zbudowane na zasadzie pokój w pokoju z przerwą pomiędzy scianami.
(2011-01-12 00:00)
pedropedro
0
http://www.polskadrewniana.pl/index.php?pkat=11&news=19 (2011-01-12 00:00)
Krzysztof63Krzysztof63
0
cyt.: "Otóż odpowiedź może kryć się za sensem istnienia laboratorium na wyspie. Z potwierdzonych źródeł wiadomo że takie laboratorium na pewno istniało na wyspie. 

Fort Lyck pełnił prawdopodobnie funkcje placówki doświadczalnej dla artylerii."

 

Rzeczywistość jest mniej sensacyjna. W osiemnastowiecznej fortyfikacji laboratorium to pomieszczenie, w którym przygotowywano gotowe ładunki dla artylerii i karabinów. Nie ma to nic wspólnego z pracami doświadczalnymi. W Świdnicy mimo zniszczenia twierdzy zachowały się trzy laboratoria: jedno w lewym barku Fleszy Nowomłyńskiej, jedno wypreparowane z prawego barku Hangaru Nowomłyńskiego i jedno wypreparowane z wału głównego twierdzy. Są to niewielkie, sklepione, pojedyncze pomieszczenia, jedno ma okna, dwa nie, inne ma system wentylacyjny i korytarz wejściowy, pozostałe nie. Nie mają warstwy wodnej ani powietrznej stropie. Ot, na pierwszy rzut oka zwykłę nory.  


(2011-01-13 00:00)
pedropedro
0
W Nysie na forcie prusy zachował się budynek laboratorium i miał on strop wodny , natomiast na forcie 2 , jest pomieszczenie ze "scianą powietrzną" , nie wiem czy w tym samym laboratoium sporzadzano ładunki dla artylerii i dla piechoty . Na forcie nr 2 jest za to pomieszczenie gdzie wydawano ładunki (w 2007 roku tam wydawano obiad ) wchodzisz idziesz wąskim korytarzem do okienka i wracasz naokoło nie cofasz się , i jest to duże pomieszczenie moze tam robili ładunki dla piechoty ?. w blohauzie ( forcie wodnym) jest dodatkowe pomieszczenie z boku ponizej poziomu kazamat gdzie stały działa , wydaje mi sie ze tam było własnie laboratorium ( itez ma normalna budowę )
(2011-01-13 00:00)
faza1759faza1759
0
Laboratorium w XVIII wieku to miejsce, w którym napełniano prochem bomby moździerzowe i granaty haubiczne. Jeśli na wyposażeniu twierdzy/fortu były moździerze i haubice, musiało być również laboratorium. XVIII wieczne laboratorium w Nysie było zwykłym, niewielkim domkiem umieszczonym z dala od zabudowy. Nie było nawet osłonięte wałem ziemnym - w końcu to nie magazyn prochu.
A powód budowy fortu nie jest tajemnicą, zresztą został wyjaśniony przez autora na wstępie - to ufortyfikowany magazyn. Zresztą to była podstawowa funkcja twierdz w okresie fryderycjańskim. W forcie Lyck trzymano 1,3 tys. wispli (wispel to XVIII wieczna jednostka miary materiałów sypkich, ok. 13,19 m3) mąki i 1,8 tys. beczek sucharów, co stanowiło miesięczne zaopatrzenie dla 30 tys. korpusu. Jak widać fort ten miał obsługiwać armię polową operującą w okolicach.
(2011-02-02 00:00)

skomentuj ten artykuł

Noclegi w pobliżu