105 mm haubica polowa wz.1898/09

/ 5 zdjęć


105 mm haubica polowa wz.1898/09 - powstanie

10.5 cm haubica polowa 98/09 była jedną z najliczniejszych i najważniejszych broni artyleryjskich znajdujących się na uzbrojeniu niemieckiej artylerii w czasie I wojny światowej.
W roku 1914 niemieckie pułki artylerii wyposażone były w armatę polową 7,7 cm. W niektórych jednostkach część pułku wyposażona była w haubicę 98/09 (18 sztuk). Na początku wojny armia niemiecka wyposażona była w 1.260 sztuk tych lekkich haubic.
Podobnie jak armata 7,7 cm, haubica 10.5 cm, jeszcze jako model 98, na początku haubica miała sztywną podstawę. W 1902 r. rozpoczęto prace modernizacyjne, w których wyniku zamontowano starą armatę na nowej podstawie i mechanizmie odrzutu. Prace zakończono w 1904 r., jednak armia przyjęła nowe rozwiązanie dopiero w 1909 r. W taki sposób nowa konstrukcja otrzymała oznaczenie 98/09.
Haubica funkcjonowała bardzo dobrze, donosząc pociski z większą siłą niszczącą i szybkostrzelnością niż były w stanie to zrobić armaty polowe. Dodatkowe atuty haubica zaprezentowała, kiedy rozpoczęła się wojna okopowa, ze względu na tor lotu pocisku z haubicy, który był w stanie spaść do okopu. W tym samym czasie alianci nie posiadali podobnego sprzętu artyleryjskiego. Poważnym mankamentem haubicy 98/09 był krótki zasięg. Próbowano go wydłużać używając 8 lub 9 zamiast przepisowych 7 ładunków, co wpływało na większe zużycie lufy.
Haubica 10.5 98/09 z rozerwaną lufą. Takie szkody wyrządziło rozerwanie się wadliwego granatu w lufie. Było to śmiertelne zagrożenie dla obsługi.
W czasie I wojny wprowadzono także haubicę 10.5 cm 1916, jednak nigdy nie była w stanie zastąpić haubicy 98/09. Prócz armii niemieckiej, haubicy 98/09 używała też armia turecka, rumuńska, z tym, że ta ostatnia już po 1918 r

105 mm haubica polowa wz.1898/09 w Polsce

Wraz z przejmowaniem sprzętu wojskowego pozostawionego przez zaborcę niemieckiego, w Wojsku Polskim znalazły się takze haubice, które oznaczono jako 105 mm haubice wz.98/09. W lipcu 1919 roku haubice te znajdowały się na stanie 3 baterii 8 pułku artylerii polowej. Według dokumentacji, w 1920 roku, w polskich rękach znajdowało się 37 haubic 105 mm wz.98/09 i wz.16.
Jak podają niektóre źródła haubice miały znajdować się na wyposażeniu niektórych jednostek do końca lat 20-tych. Potem znalazły się w magazynach. Jest wiadomym, że w 1936 administracja wojskowa rozważała użycie haubic 105 mm wz.98/09 do zastosowania w systemie umocnień na Polesiu. W roku 1937 spółka SEPEWE sprzedała firmie „Gokkes-Wolff”, jako pośrednikowi 12 haubic 105 mm wz.98/09 wraz z 15.000 strzałów haubicznych z magazynów wojskowych za kwoty odpowiednio 1.350.000 zł oraz 1.725.000 zł. Były to prawdopodobnie wszystkie haubice, których stan pozwalał na ich dalsze użycie. Haubice oficjalnie miały zostać sprzedane Grecji, jednak trafiły zapewne do hiszpańskich republikanów.
Biorąc pod uwagę, że w 1937 r. sprzedano 15 haubic 105 mm wz.98/09 oraz 26 haubic polowych 105 mm wz.16, łatwo zauważyć, że łącznie daje to sumę 41 haubic niemieckich kalibru 105 mm. Oznacza to, że liczba podana w spisie z 1920 roku jest albo błędna, albo kolejne haubice zostały zdobyte (np. w III Powstaniu Śląskim), ewentualnie wyremontowane.
Amunicja
Do haubicy 105 mm wz.98/09 używano trzech rodzajów amunicji:
- Granat burzący wz.98 o masie 15,8 kg ,
- Granat odłamkowo – burzący wz.05 o masie 15,7 kg,
- Granat odłamkowy wz.98 o masie 12,8 kg.

Konstrukcja

Haubica 105 mm wz.98/09 charakteryzowała się krótką lufą, co pozwalało zaoszczędzić na masie całej konstrukcji. Mechanizm odrzutu mechaniczno-hydrauliczny. Przyrządy celownicze dostosowane do trzech rodzajów amunicji, z trzema podziałkami (burząca, odłamkowa i odłamkowo-burząca) oraz celownik zarówno do ognia bezpośredniego, jak i pośredniego. Masa lawety wynosiła ok. 825 kg. Płyta przednia mocno zaokrąglona. Haubica posiadała także dwa siedzenia dla obsługi, w czasie transportu.

105 mm haubica polowa wz.1898/09 - podstawowe dane

Długość lufy: 1625 mm
Masa lufy: 365 kg
Masa marszowa: 2260 kg
Masa na stanowisku: 1225 kg
Średnica kół: 1230 mm
Rozstaw kół: 1530 mm
Szerokość kół: 80 mm
Kąt podniesienia: -10° to +40°
Donośność: 6300 m
Prędkość początkowa: 302 m/s

Źródła

'Artyleria polska 1914 - 1939' R. Łoś
'Broń strzelecka Wojska Polskiego 1918-39' A.Konstankiewicz
www.odkrywca.pl
www.landships.freeservers.com

 


 

5
Oceń (6 głosów)

 

 

105 mm haubica polowa wz.1898/09 - opinie i komentarze

skomentuj ten artykuł