:-( Wygląda na to że masz Adblocka. Utrzymujemy się z reklam żeby móc dostarczyć Ci wiadomości z Twojego regionu za które nie musisz płacić, czy mógłbyś rozważyć jego wyłączenie?

Cmentarz z I wojny światowej w Świerżach Górnych


Dodano: 2014-02-23 11:18:07

  • silent hunter 2014-02-23 11:18:07

    „CMENTARZ WOJENNY Z I WOJNY ŚWIATOWEJ W ŚWIERŻACH GÓRNYCH Ta leśna nekropolia to miejsce spoczynku żołnierzy armii austriackiej, niemieckiej i rosyjskiej poległych podczas walk na przełomie lat 1914 – 1915”. Jedynym na terenie gminy Kozienice cmentarzem wojennym objętym prawną ochroną i wpisanym do rejestru zabytków Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Radomiu decyzją nr 274/A/84 jest cmentarz wojenny w Świerżach Górnych. Cmentarz ten jest jedną z większych nekropolii żołnierskich założonych w wyniku pierwszowojennych działań na terenie powiatu kozienickiego i południowego Mazowsza. Założenie cmentarza, wiąże się z działaniami zbrojnymi prowadzonymi w widłach Wisły i Pilicy w maju-lipcu 1915 r. Świadczą o tym daty na tabliczkach zamieszczonych na mogiłach. W tym czasie – po przerwaniu linii frontu pod Gorlicami – armia rosyjska rozpoczęła wycofywanie się z zajętych wcześniej terenów. 5 lipca głównodowodzący armią rosyjską wielki książę Mikołaj Mikołajewicz podjął decyzję o opuszczeniu przez Rosjan terenu Królestwa Polskiego. Od 19 lipca Rosjanie toczyli w okolicy walki odwrotowe, natomiast w ostatnich dniach lipca – w nocy z 28 na 29 lipca – pruski korpus dowodzony przez generała Königa, forsował Wisłę w okolicy Ryczywół-Kozienice. Pochowani na cmentarzu wojennym w Świerżach Górnych to głównie żołnierze walczący w tej operacji. Sprawami pochówku, zakładania i utrzymania cmentarzy wojennych na terenach powiatu kozienickiego zajętego w 1915 przez austriackie wojska i administrację, zajmował się wydział X sekcji wojskowej Generalnego Gubernatorstwa Wojskowego w Polsce (Militärgeneralgouvernement in Polen) z siedzibą w Lublinie oraz jego terenowych ekspozytur w postaci Komend Powiatowych (Kreiskommando). W Gubernatorstwie i w Komendach Powiatowych istniały jednostki o nazwie Oddział Grobów Wojennych, które dodatkowo dzieliły się na dwie grupy: Ewidencji Grobów Żołnierskich (Evidenz-Gruppe) oraz Opieki nad Grobami (Fursorge-Gruppe). Przewidywano różne typy cmentarzy: cmentarze żołnierzy niemieckich, cmentarze żołnierzy austro-węgierskich (w tym legionistów) oraz cmentarze mieszane z wydzielonymi sektorami dla żołnierzy armii rosyjskiej. W praktyce tych ostatnich było najwięcej, do tego typu cmentarzy należy również obiekt w Świerżach Górnych. Zalecenia Oddziału Grobów Wojennych nakazywały lokowanie na terenie cmentarza żołnierzy i oficerów walczących stron: rosyjskiej, niemieckiej i austro-węgierskiej, z zachowaniem jednak podziału na żołnierzy poszczególnych armii i jednostek. Poległych grzebano w mundurach i bez trumien w dość płytkich pojedynczych grobach, lub w głębszych zbiorowych mogiłach z zachowaniem odrębności armijnej. Wymiary pojedynczych kwater miały mieć 2 m. długości i 1 m. szerokości. Odstępy między kwaterami wynosiły 0,25 m., a szerokość alejki między grobami około 1,40 m. Wszystkie mogiły miały być ziemne. Wytyczne z Wiednia nakazywały ponadto, aby wszystkie cmentarze były ogrodzone na początku żywopłotem lub płotem drewnianym, w dalszej kolejności murowanym parkanem z kompozycyjnie dobraną bramą główną. Wzdłuż parkanu powinny rosnąć drzewa wysokopienne, podkreślające widoczność miejsca. Nie zalecano sadzenia drzew między grobami, aby rozrastające się korzenie nie niszczyły mogił. Środek cmentarza powinien zdobić duży krzyż podkreślający swoim wyglądem wojenny charakter tego miejsca. Wybór usytuowania cmentarza nie był ustalony instrukcjami. Zazwyczaj były to tereny w rejonie walk, lecz nie zawsze w miejscach widocznych lub eksponowanych. Mogiły – co można zaobserwować w przypadku wszystkich cmentarzy wojennych na terenie powiatu kozienickiego – usytuowane były obok dróg, na skraju lasów, na pagórkach, wokół zabudowań gospodarczych, a także w głębokich jarach i lasach. Wykorzystywano również cmentarze parafialne. W praktyce większość z tych zaleceń zrealizowano również urządzając cmentarz w Świerżach Górnych, dla którego projekt opracowano 4 maja 1917 r. Cmentarz zajmuje powierzchnię około 0,15 ha, ulokowany jest w lesie za cmentarzem parafialnym, w jego północno-zachodnim narożniku. Właściwie jest niewidoczny z głównej szosy miejscowości, prowadzi do niego około 100 m dróżka wzdłuż muru okalającego cmentarz katolicki. Na podstawie zachowanych materiałów stwierdzić możemy, że do dziś zachował się początkowy układ przestrzenny cmentarza. Układ ten tworzy rzędowe ulokowanie mogił przedzielonych aleją główną, wzdłuż osi wschód-zachód. Aleja ta dzieli główną partię cmentarza na dwie kwatery oraz zamykającą ją wieńcowym ulokowaniem mogił założonych na planie prostokąta. W centralnej części cmentarza znajduje się drewniany krzyż bez opisu o wysokości około 5 m. Cmentarz od lasu otacza drewniany płot o wysokości około 130 cm, od strony wschodniej odgrodzony jest murowanym parkanem cmentarza parafialnego. Charakterystycznym elementem cmentarza wojennego w Świerżach są łacińskie krzyże, z których większość zwieńczona jest drewnianym daszkiem. Jedynie na zbiorowej mogile żołnierzy armii rosyjskiej znajduje się krzyż prawosławny. 92 krzyże o wysokości około 160 cm umiejscowione są przy kwaterach żołnierskich. Podczas ostatniej renowacji obiektu (2012 r.) krzyże umocowano na specjalnych, metalowych uchwytach, zabezpieczających przed butwieniem i uszkodzeniami. Na froncie krzyża umiejscowiono współczesne tabliczki z tworzywa sztucznego, na których widnieje tekst w języku niemieckim. Teksty na tabliczkach zawierają informacje o stopniu wojskowym zmarłego, jego imię i nazwisko, jednostkę wojskową, w której walczył oraz datę śmierci. Nie zawsze są to pełne informacje, w kilku przypadkach są to jedynie imiona, nazwiska, bądź nazwa oddziału, w którym służył poległy. Dane odczytane z tabliczek zamieszczamy na końcu tekstu. Na terenie cmentarza znajduje się również kilka metalowych krzyży niezwiązanych charakterem z tym obiektem. Pochodzą one z sąsiedniego cmentarza parafialnego. Jak wspomniano na początku cmentarz jest obiektem zabytkowym, o prawie wiekowej historii. Przez lata opieka i zainteresowanie nim czy to odpowiednich władz, czy lokalnej społeczności były zróżnicowane. W 1928 r. ówczesne władze zajmujące się konserwacją cmentarzy wojennych określiły stan obiektu jako zły, przystąpiono więc do renowacji. W połowie lat 80-tych stan określano jako dobry. Przed wpisaniem do rejestru zabytków i objęciem go ochroną konserwatorską, obiektem głównie zajmowała się okoliczna ludność dokonująca drobnych prac porządkowych. Obecnie cmentarz jest bardzo zadbany, niedawno odnowiony. Przy furtce wejściowej ustawiona jest współczesna tablica informacyjna z tekstem: „CMENTARZ WOJENNY Z I WOJNY ŚWIATOWEJ W ŚWIERŻACH GÓRNYCH Ta leśna nekropolia to miejsce spoczynku żołnierzy armii austriackiej, niemieckiej i rosyjskiej poległych podczas walk na przełomie lat 1914 – 1915”. Według Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa na cmentarzu spoczywa 104 poległych żołnierzy: 19 austro-węgierskich, 67 niemieckich oraz 18 rosyjskich. INSKRYPCJE Z TABLICZEK UMIESZCZONYCH NA KRZYŻACH (W nawiasach zamieszczone są uwagi związane z treścią tabliczek, jaka widniała przed ostatnią renowacją krzyży i tabliczek) Pioneer KARL KILIEY (lub KILLEY?), K.U.K. Pion. Bat. I 5/5K, † 29.7.1915 (12.7.1915?) Ldstm Oberltn. NIKOLAUS LAMY, K. U. K. Bat. Pion., † 29.7.1915 Inft. GEORG FETRIDEAN (lub DETRIDEAN?), I. R. 31.8 BAT. 31.k, † 21.7.1915 Inft. ALOI NYADILANOSTI, K.U.K. PION. BAT. 31 K † 31.7.1915 (lub Inft. AICI ADILANEST I. R. 31 8 BAT 31 KOMP. † 21.7.1915?) Ers. Res. FRANZ SUPPER, K. U. K. Pion. Bat. 5/5 K., † 29.7.1915 Gefr. STANISLAUS OLARIN, I. R. 31/14 K (I. R. 31/4 K?) † 21.7.1915 Inft. ABRAHAM POPA (lub DODA?), I. R. 64 I/II MARSCHK., † 10.8.1915 OTTO SCHNEIDER, L. J. R. 71 K, † 8.8.1915 Utofz ALBERT SCHUTKOWSKI (lub SCHUCKOWSKI?), FELD. ART. REG. 11 BAT., † 30.7.1915 Korporal JOHANNES JUNGHAUER, KRGA. B. RK. EPM. 68 Utofz. ARTHUR ALBRECHT (lub ALERECHT?), 2 PION. BAT. 17/4..., † 20.7.1915 (lub 29.7.1915) Pionier ERICH RUTZ (lub DEUZ?) PION. BAT. 31. ERS.k.10 (lub 371 L. R. 5. KP?), † 21.7.1915 Wehrm. FRIEDRICH BOLITE, L.J.R. 6/3 k, † 29.7.1915 Res. MAX JAKOB, L.J.R. 32/65 † 15.10.1914 Ldstm. JOHANN SOLLER, L. J. R. 6/1 k, † 29.7.1915 THOMAS BURA, L. J. R. 6/3k † 29.07.1915 Ldstm. THEODOR ORATZKI (lub DRATZKI ?), L. J. R. 19/12K, † 31.7.1915 Gefr. STANISLAU LARSKI, L. J. R. 19/2K, † 31.7.1915 Kanonier OTTO REINMAN, FELD ART. 7/3 KD † ...8.1915 Wehrm. JOHANN SOBANSKI, L. J. R. 6/10K, † 29.7.1915 (lub 20.7.1915) Gefr. FRANK BAHR, RGT. … 10/SCHW. KANN 6, † 2.8.1915 Ldstm. HUGO KARTHE (lub KADIHE ?), L. J. R. 133/5k † 4.8.1915 Gefr. KARL ... Gefr. ALBERT LANGE, L. J. R. 6/1K, † 29.7.1915 Wehrm. ADR KOTSCHENRUTER, L. J. R. 6K, † 31.7.1915 Ldstm. MICHAEL DARCZEWSKI Ldstm. LUDWIG URCZYK (FURCZYK?), L. J. R. 57/12k † 2.8.1915 Gefr. JOHANNES SYTES, L. J. R. 10/9K, † 3.8.15 WILHELM GRAUL, L. J. R. 7/1K, † 7.8.1915 (lub 2.7.1915) Utfz. KARL ULBRICHT, L. I. R. 46/9K, † 25.7.1915 Ldstm. HEINRICH WÜLFERS, L. J. R. 6/1K, † 29.7.1915 Gefr. ONO (OTTO?) NAUMBURG, L. I. R. 3/72K † 31.7.1915 … ALFRED HILMAN … … JUSTUS HILDEBRANDT … Wehrm. … KURD …, L. J. R. 6/10K † 26.7.1915 Ers. Res. GUSTAV NIEBUHR (lub NEDUHR?), L. I. R. 6/2K (lub 6/3K?) † 2.8.1915 Wehrm. WILHELM PUCKMANN, L. J. R. 6/3/K † 2.8.1915 Ldstm. OTTO QUANT..., L. J. R. 46/5K † 2.8.1915 Ers. Res. JOSEPH SINKA, L. J. R. 23/4K † 31.7.1915 WILHELM BE, († 3.7.1915 ?) WALTER REINEKE, 10.05.19 † 10339 (??) Wehrm. DETOWSKI, L. I. R. 59/2K OSWALD HURT, L. J. R. 19 MGK (MEK?), † 1.8.1915 HERMAN OFMANN Wehrm. ADALBERT/LINKE, † 2.8.1915 Ldstm. WILHELM SCHUR, † 1.8.1915 Ldstm. WILHELM STEINHOFF, † 2.8.1915 (lub 7.8.1915?) Ers. Res. TOBIAS ALBERS Musk. OTTO CIELOW (lub GIELOW?), L. I. R. 22/4K, † 3.8.1915 ANTON MSYK, L. I. R. 25/6, † 2.8.1915 (lub 7.8.1915) Gefr. FRICKE KARL, † 31.7.1915 Utffz. JOHANN JORGENS, L. I. R. 46/1, † 1.8.1915 JULIUS RETZ, L.I.R. † 6.8.1915 Wehrm. JOHANN BAR, L. J. R. 37/5K, † 4.8.1915 (lub 6.8.1915) Kanonier EDMUND DEMMER, FUSSAR. RGT. SCHW KAN Wehrm. PAUL NEUGEBAUR, L. J. R. † 8.1915. Gefr. EDMUND SAOK (lub SACK?), L. I. R. 2/6K Utof. JOHANN SCHNEKL, L. J. R. 12/K, † 6.8.1915 Ldstm. SEBALD KALESKE, L. I. R. 46/1K † 1.8.1915 Wehrm. EDMUND TUBAŃSKI, ART. REG. KAN. Wehrm. MARTIN MAZUREK, L. I. R. 37/6K Utffz. OTTO OBST, L. J. R. 37/7K, † 30.7.1915 Wehrm. PAUL FLLGEL, L. J. R. 6, † 29.7.1915 Wehrm. STRATMAN, L. J. R. 6 MK † 29.7.1915 ADALBERT, L. J. R. 61K, † 29.7.1915 Wehrm. PETER DUCKER, L. J. R. 6/1K, † 29.7.1915 ANDERS (ANDRES?) ZABANIK, K. U. K. PION. BAT. 5/5K, † 29.7.15 Pionier ADOLF DWORSCHAK, K. U. K. PION. BAT. 21 Ers. Res. JOSEF JUHAS, K. U. K. PION. BAT. 5K, † 29.7.1915 Pionier DERWARIS (DERWATIS?) SANDAR, K. U. K. PION. BAT. 5/5K, † 30.7.1915 Pionier KARL ... TOEND K.U.K. PION. BATL. 5/5k † 23.7.1915 … PION. BAT. 5/5k † … /JERZY WARKOWIAK PIONER PAUL HALADIK K. U. K. PION. BAT. 5K, † 29.7.1915 OSTERRICHER KRIEGER LITOFZ DW Ers. Res JAKOBS ALFRED MAX SCHMIDT † 11.7.1915 RUSSISCHER KRIEGER † 1914-1915 OSWALD HIRT, L. J. R. 19 MGK † 1.8.1915 HERMANN (WAHNSCH?) L. J. R. 46/5 k GK † 30.7.1915 JUNG ROCH, L. J. R. 6/12k † 30.7.1915 Przed ostatnią renowacją, na tabliczkach widniały również nazwiska, których – z nieustalonych przyczyn – nie znajdziemy obecnie: Wehr. STENHOFF, HERMAN GONNG Gefr. WILHELM LEREHEROTH, L.I.R. 46/1K, Ers. Res. HUND[...] Tekst ze zdjęciami: http://www.dobroni.pl/rekonstrukcje,cmentarz-z-i-wojny-swiatowej-w-swierzach-gornych,15879 Pozdrawiam SILENT HUNTER

    odpowiedz cytuj
Reklama


Reklama




 Reklama

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakłada na nas obowiązek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies

Oświadczam, iż zapoznałem sie z Polityką prywatności i zgadzam się na zapisywanie i przechowywanie w mojej przeglądarce internetowej tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisów oraz parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez dobroni.pl, oraz ZAUFANYCH PARTNERÓW.

Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono

Military Art Sp. z o.o. z siedzibą w Sochaczew 69-500, Warszawska 8

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.świadczenie usług drogą elektroniczną
3.dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
4.wykrywanie botów i nadużyć w usługach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
2.świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
3.pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Prawa osoby, której dane dotyczą

Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą.

Informacje dodatkowe

Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności"