:-( Wygląda na to że masz Adblocka. Utrzymujemy się z reklam żeby móc dostarczyć Ci wiadomości z Twojego regionu za które nie musisz płacić, czy mógłbyś rozważyć jego wyłączenie?
Odznaki wojskowe odznaczenia, Odznaka służbę graniczną - zdjęcie, fotografia

Wiele osób, także z forum „Do Broni”, jest zainteresowanych odznaką KOP „Za służbę graniczną”. Pojawiają się pytania o to co jest kopią a co oryginałem. Pokutuje również przekonanie, że odznaka z emalią jest wersją oficerską, a bez niej – żołnierską. Wreszcie niektórzy kupują odznaki, które zamiast napisu na wstędze pod orłem mają wybite lata, nie wiedząc najczęściej co takiego nabyli.

Uznałem, że czas podstawowe informacje o tej szczególnej odznace nieco uporządkować.

Pierwszy dowódca KOP gen. dyw. Henryk Odrowąż – Minkiewicz rozpoczął działania idące w kierunku ustanowienia odznaki pamiątkowej Korpusu już w 1926r. i 13 sierpnia przekazał do Ministra Spraw Wojskowych projekt regulaminu wraz z rysunkiem odznaki. Nie wiadomo jaka była odpowiedź ministra, ale sprawa ucichła na dwa lata. W tym czasie pojawił się wzór odznaki tłoczonej z cienkiej blachy o wymiarach 4 x 2,7 cm przedstawiający owalny wieniec laurowy w środku ze słupem granicznym u którego podnóża znajdowała się tabliczka w kształcie otwartej koperty z napisem KOP. Często jest uznawany za korpusówkę KOP, nie ma jednak żadnych danych co do wprowadzenia go do użytku czy zasad nadawania. Być może był tylko jednym z projektów.

W roku 1928 wprowadzono rozkaz ujednolicający kwestię użytkowania odznak we wszystkich jednostkach Wojska Polskiego. 3 września 1928 podano do wiadomości rozkaz nr. 85 zawierający regulamin nowej odznaki zatwierdzony już przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, 31 października przekazano go do akceptacji Ministrowi Spraw Wojskowych. Procedura ta była związana z podwójnym podporządkowaniem KOP. Mimo zastrzeżeń co do wzoru odznaki ostatecznie Minister Spraw Wojskowych zatwierdził ją 18 stycznia 1929r.

Nie widzę potrzeby cytowania całości regulaminu odznaki, osoby zainteresowane i dociekliwe dotrą do niego bez problemu. Składał się on z 7 rozdziałów.
Rozdział I zawierał opis odznaki: Odznaka jednakowego wzoru dla oficerów i szeregowych, owalna, długości 5-1/2 cm., szerokości 3-1/2 cm., powierzchni 15.cm2 ażurowa grubości 2-1/2 mm. oksydowana, o częściach emaliowanych zakładana na śrubę. Odznaka ta przedstawia orła/godło państwowe ściśle według ustawy/, który w pazurach trzyma gałęzie lauru; gałęzie te tworzą wieniec, którego górna część jest spięta małym wieńcem okrągłym, o polu granatowym z obwódką zieloną. Na polu małego wieńca napis „K.O.P.”. Dolna część wieńca laurowego jest związana wstążką, ułożoną pod orłem w formie łuku. Na wstążce tej napis „Za służbę graniczną”. Poza środkiem orła widnieje słup graniczny emaljowany emalją białą i czerwoną. Na słupie tabliczka metalowa o treści wypukłej. Słup graniczny w rysunku odpowiada rzeczywistemu słupowi granicznemu R.P.- Od ogona orła poza orłem i słupem granicznym rozłożone są symetrycznie w górę polerowane promienie w ilości 25, o sylwetce ostrych kątów i przekroju trójkąta równoramiennego.(cytat z zachowaniem oryginalnej pisowni i interpunkcji)
Rozdział II określał uprawnienia do nadawania odznaki, III prawo otrzymania odznaki, IV utratę prawa do noszenia odznaki, V sposób noszenia odznaki, VI pokrycie kosztów sporządzenia odznaki i VII ewidencję odznaki.

Odznakę nosiło się na mundurze, na lewej piersi, oficerowie 4 cm poniżej guzika kieszeni górnej, szeregowi na wysokości 3 guzika (regulamin powstawał w czasach użytkowania jedynie mundurów wz. 19), cywile na lewej piersi. Zdarzało się stosowanie podkładki pod odznakę, nie miało to oparcia w regulaminie, ale najwyraźniej było tolerowane. Najczęściej podkładka była w barwach Korpusu (granatowa lub szmaragdowa), choć zdarzyło mi się widzieć odznakę z podkładką barwy czerwonej. Odznakę otrzymywało się po odbyciu służby w KOP w wymiarze: oficer – 2 lat, podoficer zawodowy – 3 lat, szeregowy nadterminowy – 2 lat, szeregowy niezawodowy – 1 roku. Warunkiem nadania odznaki była niekaralność. Uprawniony otrzymywał legitymację odznaki. Szeregowi niezawodowi otrzymywali również odznakę w formie nagrody, pozostali musieli sami odznakę zakupić w firmie Reising Stanisław Warszawa ul. Niecała 1. Cena takiej odznaki wykonanej ze srebra to 16 zł, z brązu to 5,50 zł. Tak stanowił regulamin. Ostatecznie jednak większa liczba grawerów wykonywała tą odznakę, a dzieła ich różniły się od siebie sposobem mocowania orła, metalem, rysunkiem matrycy. Drugim ważnym producentem były Zakłady Przemysłowe Bronisława Grabskiego w Łodzi ul. Zakątna 59-61.

9 listopada 1930r. płk. Jan Kruszewski, nowy dowódca KOP, przedstawił do zatwierdzenia nowy regulamin odznaki. Najważniejsze różnice to zmniejszenie odznaki do wymiarów 4,8 x 3,3 i ilości promieni do 19, zmiany w uprawnieniach do nadawania odznaki i ewidencji odznak oraz skrócenie samego regulaminu do 5 rozdziałów. Wprowadzono też możliwość nadawania odznaki osobom dla Korpusu zasłużonym. Sposób noszenia pozostał bez zmian. Ten regulamin dotrwał do września 1939r.

Podsumowując powyższe trzeba ostatecznie obalić mit odznak „oficerskich” i „szeregowych”. Regulamin stanowi jasno, że „Odznaka jednakowego wzoru dla oficerów i szeregowych”. W tej kwestii wszystko zależało od zasobności portfela, na odznaki srebrne (lub srebrzone) i emaliowane stać było tylko lepiej uposażonych, więc oficerów i często podoficerów. Zauważyć też należy, że oryginałami mogą być zarówno odznaki jednoczęściowe, jak i te z orłem mocowanym na „wąsy”, posiadające 25, jak i 19 promieni.

Sam wizerunek odznaki pojawił się również na sygnecie pamiątkowym KOP. Komisja do jego opracowania została powołana przez dowództwo KOP w 1938. Brak jednak jakichkolwiek wyników prac tejże komisji. Znanych jest kilka sygnetów przedwojennych, niektóre posiadają grawerowane dedykacje, trudno jednak określić, czy kiedykolwiek wprowadzono je do użytku oficjalnie. Jeden z takich sygnetów znajduje się w Muzeum Wojska w Białymstoku, w latach 90-tych na jego podstawie wykonano serię kopii wręczanych przez Podlaski Oddział Straży Granicznej osobom zasłużonym upamiętnianiu KOP. Inicjatorem tego był kpt. SG (obecnie ppłk. w stanie spoczynku) Kajetan Szczepański.

Obecnie funkcjonuje odznaka w formie bardzo zbliżona do odznaki KOP. Jest to Honorowy Znak Jubileuszowy KOP ustanowiony 5 października 1999r. przez Stowarzyszenie Weteranów Polskich Formacji Granicznych z siedzibą w Warszawie i nadawany osobom zasłużonym na polu propagowania pamięci i wiedzy o Korpusie. Dotychczas wprowadzono trzy edycje Znaku różniące się datami na wstędze: 1924-1994, 1924-1999 i 1924-2004. Odznakę wykonuje grawer Zbigniew Cegielski z Warszawy. Ma ona wymiary 5 x 3,5 cm i posiada swoją miniaturkę o wymiarach 3,5 x 2 cm bez ażuru między promieniami. W trzeciej edycji wprowadzono numerację odznak. Przewodniczącym kapituły Znaku jest mjr. rezerwy Zygmunt Kowalczyk.


Literatura:
R. E. Stolarski, M. Wroński, Odznaki pamiątkowe Korpusu Ochrony Pogranicza, Tarnowskie Góry 2000.
J. Prochwicz, Korpus Ochrony Pogranicza 1924 – 1939, Warszawa 2003 (drugie wydanie 2006).
M. J. Rubas, Wybrane karty z historii odznaki K.O.P. „Za służbę graniczną” (w:) Oni strzegli granic II Rzeczypospolitej, Warszawa 2002.
Z. A. Kowalczyk, Honorowy Znak Jubileuszowy Korpusu Ochrony Pogranicza (w:) Oni strzegli granic II Rzeczypospolitej, Warszawa 2002.
Strona internetowa Stowarzyszenia Weteranów Polskich Formacji Granicznych.

Reklama

Odznaka KOP Za służbę graniczną. komentarze opinie

  • Ewa Gieniusz 2013-03-19 00:00:00

    Świetny artykuł rzetelne podejście do tematu gratulacje!!!

  • Krzysztof Szepiel 2011-03-17 00:00:00

    Robert, właśnie m. in. Twoje pytania skłoniły mnie do tego, żeby wszystko to zebrać w jednym artykule :)

  • Robert Dudka 2011-03-17 00:00:00

    ja również dziękuje za artykuł i prywatne wiadomości w sprawie odznaki KOP.  Osobiście wiele się dowiedziałem na ten temat. Bo informacje z wielu źródeł zostały złożone w całość. 

  • Krzysztof Goździk 2011-03-17 00:00:00

    Więc sam widzisz Ihar,w Wawie lub na allegro kupisz sobie w tej "moskiewskiej" cenie dwie odznaki :-)

  • Ihar Melnikau 2011-03-17 00:00:00

    W Moskwie odznake KOP widzialem za 250  dol.Artem ma racje. U nas z antykami obcymi (nie radzieckimi) trudno. Jak ktos pzechowal to wtedy sprzeda. A inne - to sa wykopki, albo przywiezione zza granicy. Ale to juz inna cena. 

  • Artem Papakin 2011-03-15 00:00:00

    Dodam od siebie, ze w panstwach posowieckich antyki zwykle kosztuja wiecej niz gdzieindziej - przez lata bylismy pozbawieni wlasnej historii, i przechowywanie w czasach sowieckich odznaczen obcych i starych, a nawet zdjec w mundurach grozilo czesto aresztowaniem. Dlatego w latach 90-ch obudzil sie olbrzymy interes do antykow, wzrastajacy wraz z wzrostem srodkow finansowych ludnosci. Antyki u nas kosztuja drozsze rok od roku. Naprzyklad zwykla odznake sportowa polska z okresu miedzywojennego mozna kupic na allegro od 5 zlotych, a u nas (aukro.ua) to samo i w gorszym stanie sprzedaja za okolo 100 PLN! Antyki przywiezione z-za granicy tez kosztuja wiecej niz w Polsce. Tanio u nas sprzedaja tylko starsi ludzie swoje odznaczenia wlasne i rodzinne. 

  • Krzysztof Goździk 2011-03-14 00:00:00

    Nie wiem jaka jest wg. Ciebie cena "kosmiczna"? Na allegro można kupić przeważnie za 300-500 PLN.Na "starociach" mniej-więcej tyle samo...

  • Ihar Melnikau 2011-03-14 00:00:00

    Na Białorusi tezmwszkaja ludzie, ktore cos rozumieja o tych polskich relikwiach wosowyc. Cude rzeczewiscie sie zdarzajA. jEDNAK NIE CZESTO. Ja sobe tez z Baranowicz kupilem polski pas wojskowy i odznake sportowa. Jednak watpie ze odznake KOP znajde tu. W Moskwie widziae. Jednak cena byla kosmiczna. 

  • Krzysztof Goździk 2011-03-14 00:00:00

    Dziękuję za "ocean" wiadomości o odznace KOP,Krzysztof.Mam jedną znalezioną pod Strońskiem.Niestety,orzeł uwolnił się z "wąsów" i "odfrunął".Mimo to traktuję ją jak relikwię...Ihar,zrób sobie wyprawę do Wawy,w każą sobotę i niedzielę jest tutaj tzw."Perski Jarmark".Tam można trafić często.Poza tym często pojawiają się na allegro.Na Twoim miejscu zainteresowałbym się w tym przedmiocie na Białorusi,mimo upływu czasu temat pamiątek o WP jest tam jak najbardziej aktualny.Ostatnio zdobyłem z Baranowicz,w atrakcyjnej cenie odznakę Strzelca Wyborowego.Ihar,"szukajcie a znajdziecie"...;-)

  • Krzysztof Szepiel 2011-03-14 00:00:00

    Niestety nie, a przynajmniej dwa lata temu nie robił, nie wiem czy coś się zmieniło. Nie znam wytwórcy dobrych kopii, a trafienie jakiejkolwiek jest problematyczne.

  • Ihar Melnikau 2011-03-14 00:00:00

    Bardzo ciekawy i potrzebny artykul. Dziekuje. Dawno chce sobie kupic do kolekcji takiej odznaki. Gdzie w Warszawie jej mozna nabyc? Czy Panasiuk ich robi?

Dodajesz jako: |
Reklama

Ogłoszenia PREMIUM

Chcesz coś sprzedać lub kupić, oferujesz usługi, szukasz pracownika lub pracy?

Dodaj swoje drobne ogłoszenie w naszym serwisie. Zapraszamy!

Dodaj ogłoszenie
Reklama
 Reklama

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakłada na nas obowiązek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies

Oświadczam, iż zapoznałem sie z Polityką prywatności i zgadzam się na zapisywanie i przechowywanie w mojej przeglądarce internetowej tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisów oraz parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez dobroni.pl, oraz ZAUFANYCH PARTNERÓW.

Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono

Military Art Sp. z o.o. z siedzibą w Sochaczew 69-500, Warszawska 8

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.świadczenie usług drogą elektroniczną
3.dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
4.wykrywanie botów i nadużyć w usługach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
2.świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
3.pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Prawa osoby, której dane dotyczą

Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą.

Informacje dodatkowe

Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności"