:-( Wygląda na to że masz Adblocka. Utrzymujemy się z reklam żeby móc dostarczyć Ci wiadomości z Twojego regionu za które nie musisz płacić, czy mógłbyś rozważyć jego wyłączenie?
Publikacje, Miejsca pamięci Iganie - zdjęcie, fotografia
Portal Dobroni.pl 06/06/2019 13:12

Iganie miejscowość położona w województwie mazowieckim w powiecie siedleckim, w gminie Siedlce nad rzeką Muchawką.

Tu 10 kwietnia 1831r. rozegrała się zwycięska bitwa powstania listopadowego. Przypomina o niej pomnik. Po upadku tego zrywu niepodległościowego władze carskie zabraniały upamiętniania miejsc bohaterskich czynów polaków. Dopiero po odzyskaniu przez Polskę niepodległości postanowiono uhonorować tę bitwę. 10 lutego 1922r. zawiązano w Siedlcach Pierwszy Komitet Budowy Pomnika. W 91. rocznicę bitwy pod Iganiami, czyli 10 kwietnia 1922r. został postawiony brzozowy krzyż otoczony także brzozowym płotkiem. 3. maja wmurowano uroczyście akt erekcyjny, rozpoczynając budowę monumentu. Teren na ten cel przekazał Wiktor Grabowski. Z ogłoszeniem upadłości w Siedlcach oddziału Banku dla Handlu i Przemysłu pieniądze przeznaczone na budowę przepadły. Zawiązał się Drugi Komitet Budowy Pomnika kierowany przez płk. Jana Janiszowskiego. Do budowy włączyło się Koło Siedlczan. 6 września 1928r. Ogłoszono konkurs na pomnik. Wybrano projekt, który... zajął drugie miejsce. Jego autorem był student Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej Jan Mucharski, natomiast orła wykonała rzeźbiarka Wiktoria Jacynina. Uroczyste odsłonięcie nastąpiło 13 października 1931r. w stulecie bitwy. W czasie II wś. Niemcy zdjęli orła z wierzchołka pomnika, a wrócił on na swe miejsce w 1961r.

Pomnik jest w kształcie graniastosłupa z czerwonego piaskowca. Zwieńczenie to kula armatnia (o większych rozmiarach) i orzeł z rozpostartymi skrzydłami. Podstawa to niewysoki postument z trzema schodkami z każdej ze stron. Na froncie widnieje Krzyż Virtuti Militari i napis „Iganie 10 kwietnia 1831”. Na pozostałych ścianach pomnika znajdują nazwy oddziałów biorących udział w bitwie. Otaczający teren w formie parku otoczony jest metalowym ogrodzeniem zamkniętym niestety na kłódkę (nie mogłem obfotografować pomnik ze wszystkich stron). Z lewej strony przy wejściu umieszczona została tablica informacyjna natomiast z prawej strony armata z epoki (zapewne na cześć Józefa Bema, który w stopniu majora wyróżnił się w bitwie i po której został mianowany do stopnia podpułkownika) .

Pomnik usytuowany jest po prawej stronie trasy A2 wiodącej z Warszawy do Siedlec tuż przed wjazdem do miasta. Już w owych czasach była drogą strategiczną – bitą z kamienia pozwalającą na swobodny transport armat i przemarsz wojsk w okresie deszczy czy roztopów.

Po dwu miesiącach trudów ofensywy przeciwko „buntownikom” i bitwach w okolicach Warszawy feldmarszałek Iwan Dybicz postanowił wycofać swe wojska do Siedlec, gdzie znajdowały się strategiczne wojskowe magazyny. Traktem Brzeskim wycofywał się generał Grigorij Rosen ze swoim 6 Korpusem Litewskim. Po porażce w bitwie pod Dębem Wielkim potrzebne było uzupełnienie strat.

Do Siedlec zmierzali też Polacy. Generał Ignacy Prądzyński w swoim planie ostatecznego rozbicia przeciwnika miał zajęcie tego miasta i oczywiście przejęcie magazynów z zaopatrzeniem.

Pułki przeciwników natknęły się na siebie w miejscowości Iganie. Gen. Prądzyński miał około 7 tys. żołnierzy (w innych opracowaniach i tablicy informacyjnej 11 tys.) i 14 (16) armat, natomiast gen. Rosen ponad 10 tys. żołnierzy (w innych opracowaniach nieznana jest liczba, na tablicy informacyjnej 18 tys.) i 36 (28) armat.

Bitwę rozpoczęli Polacy. Kluczową rolę odegrała tu rzeka Muchawka i most, po którym rosyjskie działa znalazły się już po drugiej stronie, skąd ostrzeliwały pozycje polskie. Natarcie 8 pp doprowadziło do zajęcia wschodniej części Igań. W odpowiedzi gen. Rosen wysłał właśnie przez most na Muchawce jegrów, którzy odbili utraconą wieś. Na trakcie Siedleckim pojawiły się rosyjskie jednostki gen. Faesi i chcąc włączyć się do bitwy, zajęły opuszczone pozycje polaków. Gen. Prądzyński przeciwko nim wysłał 1 pp, a sam na czele 5 pp uderzył na tyły jegrów, wchodząc pomiędzy rosyjskie wojaka. Armaty carskie zza Muchawki wstrzymały ostrzał, by nie razić własnych żołnierzy, co ułatwiło kontynuacje ataku przez Prądzyńskiego. Widząc groźbę odcięcia odwrotu, Rosjanie ruszyli biegiem w kierunku mostu. Jednak nasze wojska były szybsze i po zaciętej walce opanowały przeprawę. Niewielu Rosjan zdołało ujść przez most na drugą stronę, a reszta poddała się, nie widząc możliwości ucieczki.

Powiększenie piersi Warszawa

Bitwa zakończyła się około 19-ej. Ogólne straty Rosjan to 5 000 żołnierzy (około 1500 zabitych i 3000 jeńców). Polskie natomiast to około 400 żołnierzy.

Jednak tej wygranej bitwy nie wykorzystał naczelny wódz gen. Jan Skrzynecki. Mimo nalegań gen. Prądzyńskiego, by kontynuować natarcie i wyprzeć Rosjan z Siedlec co przypieczętowałoby to całkowitą klęskę korpusu Rossena, gen. Skrzynecki nie zgodził się na calsze działania. Po dwóch dniach, gdy główne siły feldmarszałka Dybicza zbliżyły się do Siedlec, na rozkaz Skrzyneckiego nastąpił odwrót wojsk Polskich. Szansa na wielkie zwycięstwo została zaprzepaszczona.

Między zabudowaniami Igań znajduje się jeszcze jedno miejsce pamięci, o którym dowiedziałem się sporo później i nie miałem możliwości odszukania go. Jest nim grób kpt. Hipolita Stokowskiego. Wszystkie dane przytoczę na podstawie umieszczonej tam tablicy informacyjnej ufundowanej przez mieszkańców Nowych Igań, gdyż w opracowaniach spotykałem nieznaczne rozbieżności (np. „...krzyż postawiony w miejscu śmierci kapitana...”, „... zgodę na postawienie pomnika (…) po długich staraniach matki oficera...”, „...wdowie po Stokowskim i jego matce władze carskie pozwoliły...” pomnik zbudowano: 6 lat po bitwie (czyli 1837r.)” i 1838r.). Również na tablicy przedstawione są nierozstrzygnięte sprawy. Zatem zacytuję z niej fragment: „Grób kapitana Hipolita Stokowskiego, poległego pod Iganiami w dniu 10 kwietnia 1831 roku. Znajdujemy się w miejscu szczególnym ponieważ jest to jedyna zachowana mogiła polskiego żołnierza poległego w bitwie pod Iganiami w Powstaniu Listopadowym. Kapitan Hipolit Stokowski, szef batalionu 12 pułku piechoty, lub jak podają inne źródła, oficer pułku grenadierów gwardii był prawdopodobnie ostatnim Polakiem zabitym w bitwie pod Iganiami. Zginął od jednego z nielicznych już rosyjskich strzałów armatnich zza Muchawki, gdy odpoczywał po bitwie niedaleko miejsca, gdzie później został pochowany. Dzięki powiązaniom rodzinnym z właścicielami pobliskiego majątku w Sinołęce, wdowa po poległym poznała dokładne miejsce spoczynku męża i rozpoczęła starania o upamiętnienie go nagrobkiem...”

Nie będę przepisywał całości, zamieszczając zdjęcie tablicy. Jest na niej fragment szczególny. To słowa: „...jest to jedyna zachowana mogiła polskiego żołnierza poległego w bitwie pod Iganiami w Powstaniu Listopadowym.”

Przygotowując już wiele wcześniej materiały do wpisu, natknąłem się na artykuł Roberta Wit Wyrostkiewicza (Prezesa Mazowieckiego Stowarzyszenia Historycznego "Exploratorzy.pl") mówiący o Michale Krasuskim młodym pasjonacie-poszukiwaczu, który pod koniec 2015r. namierzył mogiłę polskich żołnierzy, a która zniknęła w otchłani mijającego czasu (a która figurowała wkilku przedwojennych wykazach mogił wojennych i o którą dopominali się członkowie Stowarzyszenia "Nasze Iganie", wysyłając wsierpniu 2013r. pismo doWojewody Mazowieckiego). Opisał on, jak Michał dochodził do sprecyzowania jej położenia na podstawie dokumentów, starych zdjęć i map oraz zdjęć lotniczych (całość artykułu ze zdjęciami i szkicem lokalizacji znajdziecie tutaj:
http://fakty.interia.pl/prasa/odkrywca/news-odkrycie-powstanczej-mogily,nId,2168693).

Ucieszyłem się wielce, gdyż odnalezione ponownie miejsce pochówku naszych żołnierzy zostanie należycie uhonorowane. Radość moja nie trwała jednak długo. Wiadomość o odnalezieniu mogiły datowana jest marcem 2016r. Jednak w krótkim czasie znalazłem informacje o wykonaniu prac archeologicznych w celu potwierdzenia lokalizacji grobu poległych w bitwie. Odbyły się one w dniach 19-20 sierpnia 2016r. Niestety mimo wykonania ponad 100 metrów wykopów o szerokości 1 metra i głębokości do 2,5 metra nie odnaleziono dowodów na istnienie w tym miejscu pochówku. Zatem zagadka dalej pozostaje nie wyjaśniona (relacja z prac jest tutaj: http://naszeiganie.org/2016/08/19/19-29-sierpnia-2016-badania-archeologiczne-w-iganiach/).

Zdjęcia pomnika bitwy pod Iganiami pochodzą z roku 2018, lecz myślę, iż nic szczególnego nie zmieniło się w jego otoczeniu oraz z portalu Nasze Iganie przedstawiające pomnik nagrobny kpt. Hipolita Stokowskiego i umieszczonej tam tablicy informacyjnej.

 

Autor tekstu: Wojciech Dąbrowski

Miejsca pamięci - Iganie komentarze opinie

Dodajesz jako: |

Ogłoszenia PREMIUM

Chcesz coś sprzedać lub kupić, oferujesz usługi, szukasz pracownika lub pracy?

Dodaj swoje drobne ogłoszenie w naszym serwisie. Zapraszamy!

Dodaj ogłoszenie
Reklama
 Reklama

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakłada na nas obowiązek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies

Oświadczam, iż zapoznałem sie z Polityką prywatności i zgadzam się na zapisywanie i przechowywanie w mojej przeglądarce internetowej tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisów oraz parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez dobroni.pl, oraz ZAUFANYCH PARTNERÓW.

Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono

Military Art Sp. z o.o. z siedzibą w Sochaczew 69-500, Warszawska 8

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.świadczenie usług drogą elektroniczną
3.dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
4.wykrywanie botów i nadużyć w usługach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
2.świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
3.pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Prawa osoby, której dane dotyczą

Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą.

Informacje dodatkowe

Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności"