:-( Wygląda na to że masz Adblocka. Utrzymujemy się z reklam żeby móc dostarczyć Ci wiadomości z Twojego regionu za które nie musisz płacić, czy mógłbyś rozważyć jego wyłączenie?
Jacek Trajdos - blog 29/08/2014 14:49

Półwysep Helski, mimo swojego strategicznego dla Polski położenia przez bardzo długi czas
nie był wykorzystywany militarnie.
Jedynym epizodem jaki miał tam miejsce było utworzenie przez króla Władysława IV szańców ziemnych nazwanych Władysławowo i Kazimierzowo.
Zmieniły się jednak plany dotyczące rozbudowy floty i fortyfikacje stały się zbyteczne.
Zostały opuszczone i zapomniane na wiele lat.
Sytuacja uległa zmianie dopiero po I wojnie światowej, kiedy to w wyniku traktatu wersalskiego Polska otrzymała odcinek wybrzeża morskiego wraz z Mierzeją Helską.

25 sierpnia 1939 roku do portu w Gdańsku wpłynął niemiecki pancernik Schleswig-Holstein.
Jego wizyta przewidywała uczczenie pamięci poległych na Bałtyku i pochowanych w Gdańsku marynarzy z krążownika "Magdeburg". Niestety 31 sierpnia 1939 roku dowódca marynarzy
z kompanii szturmowej Kriegsmarine otrzymał rozkaz rozpoczęcia działań zbrojnych przeciwko Polsce, który miał wykonać nazajutrz. Był to jednak dopiero początek...
Ośrodek oporu Jastarnia.

W kwietniu 1939 roku podjęto decyzję o budowie ciężkich fortyfikacji w rejonie Jastarni.
Miały tworzyć go cztery schrony bojowe oznaczone kryptonimami Sęp, Sokół, Saragossa
i Sabała.
Oddalenie od bazy morskiej w Helu zapawniało, że będą one poza zasięgiem nieprzyjacielskiej artylerii.
We wrześniu 1939 roku ciężkie schrony bojowe nie walczyły, ponieważ nie zdążono ich całkowicie wyposażyć i uzbroić, a pozycja tyłowa była zaś jedynie rozpoczęta.
Obecnie do odrestaurowanych schronów prowadzi szlak turystyczny, a niektóre są udostępnione do zwiedzania.

Bateria im. Heliodora Laskowskiego.

Położona najbliżej cypla półwyspu bateria była najcięższą w tym okresie baterią nadbrzeżną.
Jej doskonała lokalizacja umożliwiała prowadzenie ognia do celów zarówno w Zatoce Gdańskiej, jak też na pełnym morzu.
Bateria uzbrojona była w armaty kalibru 152,4 mm, które miotały pociski o wadze około
50 kilogramów na odległość ponad 25 kilometrów.
We wrześniu 1939 roku bateria była wykorzystana w walkach z niemieckimi pancernikami
"Schleswig-Holstein" oraz "Schlesien".
Pomimo wielu uszkodzeń oktętom nieprzyjaciela nie udało się całkowicie zniszczyć baterii.
Jej całkiem dobrze zachowane pozostałości możemy podziwiać do dzisiejszego dnia.



1) Żelbetowy schron wybudowany przed 1939 rokiem. Służył jako główny magazyn amunicji dla 31. Baterii im. H. Laskowskiego. Podczas obrony Helu w 1939 r. na stropie ustawiony był przeciwlotniczy karabin maszynowy. Po wojnie schron wyremontowano i także służył jako magazyn amunicji powstającej od 1948 roku 13. Baterii Artylerii Stałej. Układ pomieszczeń był zbliżony do stanowisk artyleryjskich. Przedsionek z niszami na amunicję specjalną i małokalibrową był połączony z dwiema komorami amunicyjnymi. Transport amunicji do stanowisk odbywał się kolejką wąskotorową.

2) Cztery takie schrony wybudowano w 1935 roku dla 31. Baterii im. H. Laskowskiego.
Potężny blok rozerwany wewnętrznym wybuchem w kwietniu 1946 r. w niewyjaśnionych okolicznościach. Pierwotne stanowisko znajdowało się ok. 100 m od brzegu zatoki. Podczas budowy stanowisk 27. Baterii Artylerii Stałej ruiny schronu zniwelowano i zasypano, a resztki zniszczonej armaty pocięto na złom. Fragment lufy z komorą nabojową tego działa można obejrzeć w Skansenie Uzbrojenia w Helu.

3) Zbudowany około 1943 roku fundament po niemieckim radarze. Radar o zasięgu do 70 km służył prawdopodobnie do kierowania ogniem niemieckich barerii ulokowanych na Helu. W 1948 r. wykorzystano dogodną lokalizację i nadbudowano na nim niewysoką wieżę Zapasowego Punktu Kierowania Ogniem dla 13. Baterii Artylerii Stałej. Początkowo, do momentu oddania do użytku w 1952 roku Głównego Punktu Kierowania Ogniem pełniła funkcję jedynego takiego stanowiska. Na szczycie zamontowano dalmierz stereoskopowy typu DM-4, później zamieniony na mniejszy DM-3 o bazie optycznej trzech metrów. Poniżej dalmierza znajduje się platforma dla Oficera Kierującego Ogniem, gdzie zamontowana była lorneta nożycowa dla obserwacji celu.

4) Ciężki, żelbetowy schron centrali artyleryjskiej 13. Baterii Artylerii Stałej zbudowany w latach 1948-1949 mieścił "mózg" baterii: elektromechaniczne przeliczniki artyleryjskie.
Tu zbiegały się informacje z punktu kierowania ogniem oraz radaru, dzięki którym obliczano odpowiednie nastawy czymutu i elewacji przekazywane na działa.
Schron był gazoszczelny i oprócz głównej sali dla przeliczników, mieścił izby załogi z pryczami dla 15 ludzi, radiostację, centralę telefoniczną oraz pomieszczenia techniczne. Dla zabezpieczenia wejść przed działaniem fali uderzeniowej, dobudowano dwie masywne ściany żelbetowe tworzące przelotnie.

5) żelbetowy schron zbudowany w latach 1949-1950 zapewniający nieprzerwanie zasilanie baterii w energię elektryczną.
We wnętrzu zamontowano dwa zespoły prądotwórcze złożone z silników wysokoprężnych "Skoda" o mocy 90 KM każdy oraz generatorów prądu. Zapasy paliwa i wody chłodzącej w bocznych komorach schronu pozwalały na tydzień ciągłej pracy jednego agregatu.
W warunkach pokojowych bateria była zasilana prądem z sieci miejskiej poprzez zamontowany tu transformator o mocy 50 kVA.

) Dwie takie żelbetowe wiaty zbudowano w latach 50 XX wieku w bezpośredniej bliskości stanowisk ogniowych 13. Baterii Artylerii Stałej. Służyły jako podręczne magazyny sprzętu niezbędnego do obsługi i czyszczenia dział.

7) Schron dla plutonu ogniowego zbudowany w 1954 r.
Zapewniał schronienie załodze w przypadku bombardowania, ostrzału, a także przed skażeniem chemicznym i radioaktywnym. Zapewniał to system przedsionków-śluz oraz urządzenie filtro-wentylacyjne.
Ten potężny obiekt o ścianach grubości 180 cm mieścił trzy izby mieszkalne dla 39 marynarzy i 1 izbę dla 6 ogicerów i podoficerów, a także liczne pomieszczenia pomocnicze. Identyczny schron wzniesiono na prawym skrzydle baterii.

8) Kopuła strzelecka wykonana z żelbetowych prefabrykatów. System tych lekkich umocnień zbudowanych w latach 1954-1955 nazywany Kompanijnym Rejonem Umocnionym mial za zadanie bezpośrednią obronę terenu 13. Baterii Artylerii Stałej.

9) Jednokondygnacyjny schron lekkiej konstrukcji zbudowany w 1957 roku stanowił część 27. Baterii Artylerii Stałej. Dzięki zamontowanym tu przelicznikom wyliczano automatyczne nastawy dla działa, które zapewniały celny ogień. Obiekt składał się z dwóch części rozdzielonych korytarzem-przelotnią. Większa mieściła najważniejsze pomieszczenia, a mniejsza sale dla załogi. Obiekt był gazoszczelny, dzięki czemu mógł pałnić swoją funkcję bez względu na skażenie chemiczne lub radioaktywne. Zasilanie obiektu w wodę zapewniał znajdujący się w pobliżu rezerwuar.

Niemiecka bateria Schleswig-Holstein.

Najbardziej charakterystycznym elementem baterii jest 9-kondygnacyjna wieża kierowania ogniem o wysokości 35 metrów.
Przy dobrej pogodzie zapewniała ona widoczność celów morskich w promieniu 50 kilometrów.
Bateria uzbrojona była w armaty kalibru 406 mm.
Obecnie stanowi wielką atrakcję turystyczną, znajduje się tam Muzeum Obrony Wybrzeża.

Hel był najdłużej broniącym się miejscem w Polsce podczas Kampanii Wrześniowej.
Zacięta obrona trwała aż do 2 października. Strategiczne położenie Helu idealnie nadaje się do kontroli akwenu Zatoki Gdańskiej i części Morza Bałtyckiego co zostało docenione
i wykorzystane przez wojsko polskie a potem także niemieckie.

Jacek Trajdos - www.militaria-hobby.eu - survival, militaria, żeglarstwo

Reklama

Miejsce zdarzenia mapa Historia i Rekonstrukcje

Fortyfikacje Helskie komentarze opinie

Dodajesz jako: |
Reklama

Ogłoszenia PREMIUM

Chcesz coś sprzedać lub kupić, oferujesz usługi, szukasz pracownika lub pracy?

Dodaj swoje drobne ogłoszenie w naszym serwisie. Zapraszamy!

Dodaj ogłoszenie
Reklama
 Reklama

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakłada na nas obowiązek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies

Oświadczam, iż zapoznałem sie z Polityką prywatności i zgadzam się na zapisywanie i przechowywanie w mojej przeglądarce internetowej tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisów oraz parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez dobroni.pl, oraz ZAUFANYCH PARTNERÓW.

Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono

Military Art Sp. z o.o. z siedzibą w Sochaczew 69-500, Warszawska 8

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.świadczenie usług drogą elektroniczną
3.dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
4.wykrywanie botów i nadużyć w usługach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
2.świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
3.pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Prawa osoby, której dane dotyczą

Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą.

Informacje dodatkowe

Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności"