:-( Wygląda na to że masz Adblocka. Utrzymujemy się z reklam żeby móc dostarczyć Ci wiadomości z Twojego regionu za które nie musisz płacić, czy mógłbyś rozważyć jego wyłączenie?
Felietony historyczne, Bitwy polskich partyzantów Część - zdjęcie, fotografia
Artur Żyłkowski - blog 14/03/2018 08:59

Komendant Grab:

Komendanta Graba poznałem na odprawie w przededniu wspólnej akcji na ,,Liegenschaft Policzna"-(1).Był już wówczas dowódcą oddziału ,składającego się z trzech kompanii Armii Krajowej-(AK) wywodzących się z:
-Związku Walki Zbrojnej-(ZWZ) pod komendą porucznika Marii,
-Socjalistycznej Organizacji Bojowej-(SOB) pod komendą porucznika-(por.) Huragana,
-Batalionów Chłopskich-(BCh) pod dowodztwem Tomasza.
Szczupły,wysoki o płowych włosach,jasnym spojrzeniu i oliwkowej cerze,stanowił zupełne przeciwieństwo Marii.Por.Grab był dowódcą z prawdziwego zdarzenia.Spokojny,zrównoważony w czasie akcji zimny i wyrachowany. Na jego skamieniałej twarzy nie dostrzegłbyś ani śladu emocji,podniecenia czy lęku.Twarz ta wyrażała jedynie skupienie i wolę wykonania zadania.Czasem tylko skrzywienie wąskich ust ujawniało zaciętość.
Jakże inny potrafił być Grab w gronie swych żołnierzy,biwakujących w lesie lub na kwaterach w chłopskich stodołach!Z jakim wzruszeniem wysłuchiwał ich żalów,kiedy skarżyli się na ciężką dolę.Jego oczy były wówczas pełne współczucia,pojawiały się w nich nieraz łzy.Ale trwało to tylko chwilę.Klepał żalącego się po ramieniu i mówił:,,Zbudujemy lepiej,piękniej,trwalej...".O żołnierzy i ich najbliższych dbał bardziej niż o własne dzieci.
Por.Grab-Władysław MOLENDA na rozkaz Komendy Głównej BCh,wydany przez Franciszka KAMIŃSKIEGO-(2),zorganizował oddział leśny,którego pierwszym dowódcą został Bolesław KRAKOWIAK Bilof-(3).

Rok 1943

W pierwszym okresie działalności stosował akcje represyjne.Między innymi zniszczył biuro kolczykatora z Gniewoszowa,który za gorliwą służbę dla Niemców otrzymał solidne baty,a na uszy założono mu świńskie kolczyki.Celem tej akcji było przede wszystkim spalenie ksiąg inwentaryzacyjnych,co umożliwiało swobodne zaopatrzenie się ludności  w tłuszcz i mięso bez oganiczeń-(4).
W trzy miesiące potem oddział stoczył walkę z niemiecką policją pod Sławczynem,a potem z więzienia w Kozienicach odbił zakładników,wśród nich-komendanta placówki ZWZ,plutonowego Połcia.Bilof odznaczał się niezwykłą odwagą,dokonując wielu brawurowych czynów.W dniu 15 grudnia 1943 roku poległ w walce.Dowództwo po nim objął Józef ABRAMCZYK Tomasz.


Rok 1944:

W marcu 1944 roku Grab na czele oddziału Tomasza zniszczył posterunek niemieckiej żandarmierii w Zwoleniu.W potyczce na Grzywaczu dnia 28 marca 1944 roku kilku policjanów niemieckich wziął do niewoli,dowódcę i zastępcę zastrzelił.Odbił też Mariusza MOLENDĘ,potwornie zmaltretowanego i poparzonego wrzątkiem przez gestapowców w czasie przesłuchań.
Grab zdobył listę 72-ch osób,którą żandarmeria niemiecka przygotowała celem aresztowania zakładników.Dzięki temu zostali oni na cza ostrzeżeni,wielu z nich do dzisiaj żyje-(1983 rok).W zdobyciu listy udział brali także bezpośrednio Sęk-Bolesław BĄK,Kłos-Stanisław WRÓBEL i Wiatr.
Z końcem kwietnia 1944 roku Grab zjednoczył i skoncentrował oddziały leśne BCh i ZWZ.Koncentracja odbyła się we wsi Molendy.Oddziały w momencie koncentracji zostały zaskoczone przez przeważające siły niemieckie.Przyczyn zaskoczenia nie ustalono.Niektórzy twierdzą,że Maryśka,będąc ,,pod gazem",prowokacyjnie telefonował na posterunek żandarmerii,proponując Niemcom ,,spotkanie " w lasku.Ile w tym prawdy nie wiadomo-(5).
Wywiązała się jednak potyczka z przeważającymi siłami Niemców i z trudem tylko powiodło się naszym oddziałom wydostać z okrążenia.Zginęło przy tym 17-stu ludzi.Gdyby jeden z naszych żołnierzzy nie zorientował się,że pewien odcinek terenu obsadzony jest przez granatową policję,zazwyczaj mniej wobec nas agresywną od Niemców,sprawa wyglądałaby znacznie groźniej.
 Do niewatpliwych wyczynów dowództwa nalezał fakt,że pomimo ciężkiej potyczki i dużych strat przeprowadzono równocześnie sabotażową akcję w Garbatce,która zdezorientowała Niemców,gdyż nie spodziewali się kontynuowania walki.
Dnia 9-go maja 1944 roku Grab-dotychczasowy szef Kedywu Obwodu,objął kierownictwo nad oddziałami:Maryśki,Tomasza i Huragana.Na czele tego batalionu złożonego z trzech jednostek:BCh,AK i SOB,przeprowadził akcję pod Policzną.
Z innych walk wspomnę o jego sukcesie w miejscowości Krasna pod Kielcami w dniu 11-go września 1944 roku,gdzie pluton Sokoła z kompanii Huragana wziął do niewoli siedemnastu Niemców i tabory.W tydzień później wspomagał oddziały Szarego i Kłosa w ciężkiej bitwie pod Szewcami.


Bitwa pod Szewcami-18 września 1944 rok:


Bezgwiezdna noc dobiega końca.Mroki rozjaśnia budzący się świt i dogasające zgliszcza palonej przez Niemców osady.Domy polali benzyną,podłożyli ogień i poszli.Była to perfidna kara za pomoc udzieloną partyzantom przez ludność.
Zagrody płonęły.Gorący żar buchał z pogorzeliska,tak,że nie można było się zbliżyć doń na odlegość pięćdziesięciu metrow.Wokół rozlegał się przejmujący ryk bydła,które wygnano z obór,wycie wałęsających się psów,zawodzenie i lament ludzi pozbawionych dachu nad głową,placz i kwilenie dzieci.Wtórował temu huk pękających belek i trzeszczenie płonącego drewna.
Na skraju lasu pojawiły się dwie sylwetki,oświetlane raz po raz snopami iskier.Byli to Grab-MOLENDA i Kłos-NIEMCEWICZ-WARECKI,którzy przywędrowali z borów koneckich do lasów włoszczowskich.O czymże mogli myśleć dowódcy oddziałów partyzanckich,patrząc na pacyfikowaną przez oprawców osadę,na zwłoki pomordowanych,bezbronnych ludzi?
Komendant Kłos postanowił zorganizować zasadzkę,wysyłając do akcji kompanię,dowodzoną przez ambitnego oficera,porucznika POLESZUKA.W terenie znajdował się też pułk pod dowództwem pułkownika Świątka-POREDY.
I znów nad ranem rozbrzmiał las echem tak dobrze znanych odgłosów bitwy.Niemcy już zdołali skoncentrować znaczne siły.Na czele ich kolumny posuwał się czołg typu Tygrys,za nim trzy samochody pancerne i kilka aut wyładowanych żołnierzami.Poszli jednak inną drogą,niż przewidywaliśmy.Wynikło to stąd,że na mapie zaznaczona była tylko jedna droga,na której urządziiśmy zasadzkę,zakładając miny.Niemcy omyłkowo zboczyli na szlak dworski.Tu natknęli się na plutony por.POLESZUKA.Nastąpiła szybka akcja,w której przeciwpancerne gamony-(6),zrzutowe piaty-(7) i flaszki z benzyną zdały egzamin na piątkę.Olbrzymie cielsko Tygrysa zostało trafione,po kilku strzałach z piata w układ jezdny-jedna z gąsięnic spadła z kół jezdnych.
Por.MOLENDA skoczył na czołg,by wypłoszyć zeń załogę,gdy odprysk prochu ze strzelającego przez szczelinę Niemca trafił go w oko-(8).Oblany benzyną Tygrys stanął w płomieniach i zaczął dymić.
Za pomocą piatów i gamonów unieszkodliwiono też wszystkie trzy niemieckie samochody pancerne.Wyskakujące z wozów obsługi zlikwidowała nasza ciężka broń maszynowa,podobnie jak i znajdujących się w ciężarowych samochodach żołnierzy niemieckich.Za pomocą benzyny i butelek z tą mieszanką podpalono trzy samochody pancerne i rozbito wszytkie smochody ciężarowe,podpalając je.Zniszczeniu uległo też kilka motocykli,porzuconych w nieładzie przez uciekających Niemców na polnej drodze.
Cała szpica wielkiej niemieckiej kolumny marszowej pozostała na zawsze na polskiej ziemi.Zaskoczeni na zbyt wąskiej przestrzeni Niemcy nie zdołali zorganizować należytej obrony.Kilkudziesięciu hitlerowców poległo.Jeńców nie było.Nasze straty były minimalne.Dzień ten był dla nas-dniem zycięstwa.
W trzy dni później radio Londyn nadało komunikat o naszym sukcesie.W komunikacie tym dwukrotnie pomnożono naszą zdobycz.
Wieś Zakrzów,która wówczs spłonęła,dziś jest odbudowana.Rozsiane po lasach Kielecczyzny mogiły zarosły trawą,a tabliczki na spróchniałych,pokrzywionych często krzyżach pokryła rdza zapomnienia...


Czy pozostanie coś dla młodszych pokoleń z wysiłku naszej generacji...?.

Przypisy:
-(1):Jesienią 1943 roku objął funkcję Komendanta wojsk taktycznych BCh z Obwodu kozienickiego i szefa wyszkolenia bojowego BCh w podokręgu Radom-Kozienice.Później objął komendę nad dywersją i oddziałami bojowymi,walcząc z nieprzyjacielem w Puszczy Kozienickiej i w czsie koncentracji w lasach Kielecczyzny.Akcja ,,Liegenschaft Policzna":patrz:

https://dobroni.pl/n/kartki-z-dziennika/19583


-(2):Franciszek KAMIŃSKI:pseudonimy:Olsza, Zenon Trawiński.Urodzony 20 września 1902 w Mikułowicach, zmarły 24 lutego 2000 w Warszawie.Generał dywizji Wojska Polskiego, komendant główny Batalionów Chłopskich, szef I Oddziału Sztabu Komendy Głównej Armii Krajowej, współtwórca Podziemnego Państwa Polskiego, działacz ruchu ludowego, poseł do Krajowej Rady Narodowej i na Sejm Ustawodawczy.Odznaczony:
-Order Orła Białego w 1996 roku,
-Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari,
-Order Krzyża Grunwaldu II klasy  w 1972 roku,
-Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski,
-Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami w 1944 roku,
-Krzyż Walecznych w 1945 roku,
-Warszawski Krzyż Powstańczy 1 sierpnia 1981 roku,
-Krzyż Batalionów Chłopskich,
Honorowy Obywatel m.st. Warszawy od 1993 roku i Honorowy Obywatel Zamościa.
-(3):Bolesław KRAKOWIAK Bilof-zginął 15 grudnia 1943 od przypadkowej kuli jednego z polskich partyzantów.
-(4):Akcja ta była zaplanowana i przygotowana przez Graba,a wykonana dnia 8 maja 1943 roku przez członków dywersji miejscowej BCh z placówek w :Brzeźnicy,Sieciechowa i Sarnowa pod bezpośrednią komendą Antoniego CIESIELSKIEGO Wiślaka z Klasztornej Woli,który w tym czasie sprawował funkcję komendanta Obwodu BCh Radom.
-(5):Według relacji Graba przyczyną zaskoczenia był fakt,że Gryf trzy dni kwaterował we wsi Molendy wbrew radom najbliższych towarzyszy broni i Graba-aby zmienić miejsce postoju.Również sam zadecydował o wydaniu ultimatum żandarmerii kozienickiej,żeby wypuścili 500 aresztowanych na terenie gminy Brzeźnica.
-(6):Gammon:granat 82 Gammon – brytyjski granat ręczny z okresu II wojny światowej, używany powszechnie przez alianckich spadochroniarzy oraz dostarczany partyzantom w całej Europie. Składał się z 2 oddzielnych części – zapalnika i materiału wybuchowego, które były łączone bezpośrednio przed użyciem. Złożony miał około 40 cm długości.
-(7):W czasie II wojny światowej oprócz artylerii przeciwpancernej piechota była wyposażona w ręczną broń przeiwpanceną jedną z takich konstrukcji był PIAT - brytyjski granatnik przeciwpancerny piechoty-(Projector Infantry Anti Tank), produkowany od września 1942 roku.Etatowo w każdej kompanii piechoty znajdowało się trzy granatniki. Obsługę stanowiło dwu żołnierzy: celowniczy przenoszący Piata i amunicyjny, który posiadał sześć pocisków, jednakże w obsłudze tej broni szkoleni byli wszyscy żołnierze. Pociski kumulacyjne przebijały pancerze niemieckich czołgów PzKpfw IV i PzKpfw V Pantera z każdej strony, oraz boczny i tylny pancerz PzKpfw VI Tygrys.We wnętrzu rurowej komory zamkowej znajdował się umieszczony na wodzidle trzon zamkowy podparty sprężyną powrotną. Wewnątrz trzonu zamkowego znajdowała się żerdź napinająca, zakończona iglicą. Z zewnątrz trzon zamkowy otaczało suwadło pełniące także funkcję prowadnicy sprężyny powrotnej. Przednia część komory zamkowej pełniła funkcję łożyska granatu. Od spodu do broni był umocowany mechanizm spustowy, a na wierzchu komory zamkowej znajdowały się przyrządy celownicze składające się z muszki i celownika o dwóch przeziernikach. Ciężar-(bez granatu): 14,5 kg; Długość: 990 mm; Zasięg maksymalny do celów ruchomych: 105 m; Zasięg maksymalny przy strzelaniu do celów stałych: 319 m; Prędkość początkowa pocisku: 137 m/s. Do granatnika stosowano następujące rodzaje pocisków kumulacyjnych: 
-Bomb H.E./A.T. - granat przeciwpancerny posiadający ładunek kumulacyjny z wkładką z miękkiej stali. W przedniej części znajdował się zapalnik uderzeniowy o działaniu natychmiastowym (F.P. No.425), z tyłu cztery brzechwy. Granat miał kolor zgniłozielony. 
-Bomb Drill/A.T. - granat ćwiczebny do nauki ładowania. Identycznego kształtu jak bojowy. Malowany na czarno z białym napisem "Drill". 
-Bomb Practice Inert/A.T. - granat ćwiczebny jednorazowego użytku. Zamiast materiału wybuchowego posiadał wypełnienie o identycznej masie. 
-Shot Practice/A.T. - granat ćwiczebny wielorazowego użytku. Miał inny kształt niż granat bojowy i dlatego wymagał stosowania specjalnej wkładki montowanej w granatniku. 
Kaliber granatu: 86 mm; Przebijalność pancerza: 100 mm przy kącie trafienia 30; Ciężar pocisku: 1,2 kg; Długość pocisku: 400 mm; Poza pociskami przeciwpancernymi stosowano również pociski burzące i dymne. 
Broń ta sprawdzała się szczególnie w walce miejskiej gdyż można z niej było strzelać z pomieszczeń zamkniętych, podczas strzału nie występował strumień gazów prochowych jak w przypadku Bazuki czy Panzerfausta.Wadą tej konstrukcji był duży odrzut który u nie wprawnych strzelców mógł złamać obojczyk. 
-(8):Drobne na pozór uszkodzenia oka por.MOLENDY,spowodowało tragiczne następstwa i trwałe kalectwo.

Źródła:
1.Julian Alekasndrowicz:,,Kartki z dziennika Doktora Twardego";Wydawnictwo Literackie Kraków-Wrocław;1983,stron 200.
2.Zeszyt kombatancki nr.39:J.Pawlak,Bartosz:,,Pięć lat w szeregach armii podziemnej".
3.Józef Abramczyk,Tomasz:,,Partyzanci z Kozienickiej puszczy."; Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza;Warszawa,1971,stron 414.

Legitymacje,odznaki i odznaczenia,kolekcja własna.Są moją prywatna własnością!!!
 


 

Reklama

Bitwy polskich partyzantów.-Część I. komentarze opinie

  • Artur Żyłkowski 2018-03-16 20:19:52

    Przedmioty poświęcone w dnu 16 marca 2018 roku przez Księdza Proboszcza Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Andrzejewie.

  • Ewa Smolińska 2018-03-16 10:35:28

    Czy byłby Pan zainteresowany przekazaniem swojej wiedzy w Zakładzie Karnym?

  • Artur Żyłkowski 2018-03-14 23:34:38

    http://www.polskatimes.pl/historia/a/bitwa-pod-szewcami-w-strugach-deszczu-wideo-zdjecia,10641769/

  • Artur Żyłkowski 2018-03-14 23:24:25

    http://kielce.wyborcza.pl/kielce/1,47262,20711078,rekonstrukcja-bitwy-pod-szewcami-przypomniano-o-egzekucjach.html

  • Artur Żyłkowski 2018-03-14 23:22:54

    18 września 2016 | 19:19-To był pierwszy pokaz na terenie gminy Sitkówka-Nowiny po czteroletniej przerwie. Głównym epizodem była rekonstrukcja bitwy, do której doszło 18 września 1944 roku pomiędzy Szewcami i Zgórskiem. Niemcy w starciach z oddziałami AK stracili wtedy - według różnych szacunków - około setki żołnierzy.W rekonstrukcji brało udział ok. 70 pasjonatów ze Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznych "Jodła" we współpracy z innymi grupami rekonstrukcyjnymi.

Dodajesz jako: |
Reklama

Ogłoszenia PREMIUM

Chcesz coś sprzedać lub kupić, oferujesz usługi, szukasz pracownika lub pracy?

Dodaj swoje drobne ogłoszenie w naszym serwisie. Zapraszamy!

Dodaj ogłoszenie
Reklama
 Reklama

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakłada na nas obowiązek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies

Oświadczam, iż zapoznałem sie z Polityką prywatności i zgadzam się na zapisywanie i przechowywanie w mojej przeglądarce internetowej tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisów oraz parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez dobroni.pl, oraz ZAUFANYCH PARTNERÓW.

Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono

Military Art Sp. z o.o. z siedzibą w Sochaczew 69-500, Warszawska 8

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.świadczenie usług drogą elektroniczną
3.dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
4.wykrywanie botów i nadużyć w usługach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
2.świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
3.pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Prawa osoby, której dane dotyczą

Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą.

Informacje dodatkowe

Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności"