:-( Wygląda na to że masz Adblocka. Utrzymujemy się z reklam żeby móc dostarczyć Ci wiadomości z Twojego regionu za które nie musisz płacić, czy mógłbyś rozważyć jego wyłączenie?
Eksploracje, Aeroklub białostocki Lotnisko Krywlany - zdjęcie, fotografia
Artur Żyłkowski - blog 28/06/2015 21:26

[p]*Jak to z lotniskiem na Krywlanach bywało...
Po wybuchu I wojny światowej doleciał do Białegostoku olbrzymi rosyjski samolot Ilja Muromomiec S-23.Nim to wykonywano loty w kierunku Prus Wschodnich. W odwecie sterowce i samoloty niemieckie dokonały w III 1915 roku bombardowań miasta.Po VIII 1915 roku Niemcy założyli bazę lotniczą w Dojlidach, a dokładniej na obszarach obecnych Krywlan. Wybudowali dwa hangary na 6 samolotów, wytyczyli i wyrównali pasy startowe.
Po wyzwoleniu miasta wojsko polskie przejęło bazę na Dojlidach – Krywlanach.Na przełomie III i IV 1919 roku przybyły tu, transportem kolejowym trzy eskadry lotnicze-(razem stanowiły 1 Grupę Lotniczą). Samoloty latały na rozpoznanie w kierunku Lidy i na ręczne bombardowania wojsk sowieckich.Po ofensywie bolszewickiej, trzeba było do 28 VII 1920 roku ewakuować bazę lotniczą na Krywlanach. Samoloty polskie wróciły do Białegostoku we IX 1920 roku i wspomagały wojska lądowe w trakcie bitwy nadniemeńskiej.Załogi kwaterowały w pałacu na Dojlidach.W 1925 roku rozpoczęto prace nad zbudowaniem prawdziwego lotniska w Białymstoku. W roli inicjatora wystąpił Komitet Wojewódzki Ligi Obrony Przeciwlotniczej i Przeciwgazowej, a sprawie tej sprzyjał wojewoda Marian Rembowski.Jednak brakowało środków i były kłopoty z wykupem terenów, potem zaś nastał wielki kryzys ekonomiczny. W 1930 roku wytypowano cztery lokalizacje: Krywlany – Dojlidy, obszar koło majątku Białostoczek, okolice wsi Niewodnica i wsi Bacieczki. Zwyciężyła pierwsza, w rozwidleniu szosy zambrowskiej i traktu bielskiego. W 1937 roku przyspieszono prace budowlane i przyjęto na stałe dwa samoloty RWD-8.
Lepiej od wojskowych i urzędników spisywali się białostoccy szybownicy. Powstała nawet w mieście nad Białą szybowcowa drużyna harcerzy, do której należał druh Ryszard Kaczorowski. Sport ten cieszył się wielką popularności m.in. w Państwowym Gimnazjum Męskim im. Króla Zygmunta Augusta.
W III 1934 roku zakupiono pierwszy szybowiec i nazwano go „Zyndram” na cześć ówczesnego wojewody Mariana Zyndrama Kościałkowskiego. Szybko nad Białymstokiem pojawiły się i inne szybowce.
Piękna uroczystość odbyła się na Krywlanach w X 1938 roku: z mszą święta, przemówieniami, poświęceniem szybowców „Cieszyn” i „Karwina” oraz hangaru, z pokazami.
Trwały szkolenia, czemu służyć miała również wieża spadochronowa wybudowana w Zwierzyńcu w 1937 roku. Białostockie lotnisko w 1927 roku zaliczane było do II klasy podobnie jak lotniska w Krakowie, Toruniu i Lublinie (do lotnisk I klasy zaliczano wówczas Warszawę, Lwów, Poznań, Wilno i Gdańsk.).
W owym czasie lotnisko Krywlany jest w ciągłej budowie. Służy jako zapasowa baza dla 5 Pułku Lotniczego w Lidzie. Dopiero w 1935 roku wybudowano pierwszy hangar i budynki zaplecza. Tuż, przed wybuchem II wojny światowej założono oświetlenie do nocnych lotów, i rozpoczęto prace ziemne przy budowie drogi startowej. Białostockie lotnisko przygotowano do przyjęcia samolotów bombowych PZL P-37 Łoś.
*Lotnicze epizody w 1939 roku:
Obszar powietrzny miasta podlegał biernej i czynnej obronie przeciwlotniczej. W tej pierwszej udział wzięli również miejscowi harcerze. Istniał system ostrzegawczy, do czego wykorzystano sygnały umieszczone na wieży kościoła św. Rocha..Dnia 2 IX samoloty niemieckie zrzuciły 20 bomb na lotnisko, a 4 i 5 IX pojawiły się znowu.Dnia 6 IX załoga samolotu He 111 z jednostki bombowej II.(K)/LG 1 w składzie: obserwator Oblt. Joachim Helbig, pilot Fw. Sauer, radiooperator Fw. Fischer oraz mechanik pokładowy Uffz. Müller meldowała zestrzelenie koło Wasilkowa ok. godz. 9.30 polskiego samolotu. Samolot polski RWD -14 Czapla rozbił się obok wsi Studzianki tuż przy Wasilkowie.Lotnicy polegli pod Wasilkowem to: por. Eugeniusz Chojnacki i kpt. obs. Serwryn Łaźniewski z 13 eskadry obserwacyjnej.Dopiero 10 IX na Krywlanach wylądowały trzy polskie RWD-8 z 9 plutonu łącznikowego Samodzielnej Grupy Operacyjnej Narew. Następnego dnia odleciały jednak do Lidy. Dnia 12 IX 1939 roku polska artyleria przeciwlotnicza zestrzeliła nad miastem Do 17 U-1,jego załoga zdołała wyskoczyć na spadochronach i w ukryciu przeczekać do wejścia własnych oddziałów lądowych. Polskie działka przeciwlotnicze stały m.in. na wzgórzach koło linii kolejowej-obecnie Zielone Wzgórza, a karabiny maszynowe ulokowano głównie w pobliżu dworca kolejowego, w tym na dachu Szkoły Powszechnej nr 7 im. Marszałka J. Piłsudskiego przy ul. Wiatrakowej. Na tym kończy się opowieść o polskich samolotach nad Białymstokiem we IX 1939 roku.
*Okres II wojny światowej to bazowanie na białostockich Krywlanach lotnictwa sowieckiego i niemieckiego.Pod koniec zimy 1939 roku sowieci ukończyli budowę pasa startowego. Wiosną 1940 roku rozpoczęła działalność szkoła lotnicza.Rosjanie latali na samolotach myśliwskich ŁaGG-3,I-16 i szkolnych UTI-4.Zadbali o poprawę infrastruktury i dokończyli budowę pasa startowego używając do tego celu ośmiobocznych płyt. Powstawały ponadto lotniska polowe blisko Białegostoku, m.in. w Topolanach i pod Czarną Białostocką. Na Krywlanach ulokowano 41 pułk lotnictwa myśliwskiego z samolotami MIG-1 i MIG-3. Sukcesem stało się przechwycenie niemieckiego samolotu rozpoznawczego.W dniu 22 VI 1941 roku załogi samolotów sowieckich nie zdołały poderwać w powietrze maszyn i po kilku bombardowaniach niemieckich większość samolotów i infrastruktury została zniszczona. W dniu 27 VI 1941 roku Krywlany przechodzą w ręce niemieckie. Początkowo Niemcy traktowali lotnisko białostockie wyłącznie jako zapasowe, ale w 1942 roku postanowili przenieść tu szkołę wyższego pilotażu dla lotnictwa bombowego Flugzeugfuhrerschule C 21, na czele której stanął płk Erich Marcard. Przyszli piloci załóg szkolili się na samolotach: Arado Ar- 96, Dornier Do-17, Fw-58, Ju-88, He-111, oraz zdobycznych francuskich Caudron C 445. Ćwiczono loty w trudnych warunkach atmosferycznych i nocą. Pomocną była stacja naprowadzająca umieszczona na wieży kościoła św. Rocha. Przybywało kursantów i kadry, trzeba więc było zbudować nowe koszary, przedłużyć pas startowy, postawić większe hangary i magazyny, wkopać dodatkowe zbiorniki na paliwo. W efekcie tej rozbudowy w Białymstoku sformowano drugą szkołę lotnictwa nr 20. W Zwierzyńcu wyrąbano pas drzew pod korytarzem powietrznym, a lampki naprowadzające samoloty zainstalowano także na kominie fabrycznym przy ul. Świętojańskiej.
Zaczyna się rozbudowa lotniska. Powstają rozległe koszary, zbudowano szereg hangarów i budynków zaplecza. Do przyjęcia ciężkich maszyn zmodernizowano i wydłużono do 1 220 metrów betonowy pas startowy. Nocny system świetlny Niemcy zakładają nawet na okolicznych drzewach. Na wieży kościoła Św. Rocha działa radiostacja namiarowa lotniska. Stacjonuje tu wiele samolotów takich jak He-111, Ju-87 i Ju-88, Me-109 oraz dwukadłubowe Fw-189.Od drugiej połowy 1943 roku Armia Czerwona spychała wojska niemieckie na zachód. Rosły straty i w pododdziałach niemieckich stacjonujących w Białymstoku. Coraz więcej roboty miał personel lazaretu, a zmarłych lotników i pracowników obsługi grzebano na pobliskim cmentarzu ewangelicko-wojskowym przy ul. Świerkowej.W związku z coraz trudniejszą sytuacją na froncie wschodnim na Krywlany zaczęto kierować jednostki bojowe. Operowały z niego Verbindungskommando (S)V- jednostka transportowa wyposażona w holowniki i szybowce, Kampfgeschwader 4 - KG4- 4 pułk bombowy na He-111, Nachtjagdgeschwader 100- NJG100- 100 pułk nocnych myśliwców wyposażony w Ju-88. Ciekawostką jest informacja o wylądowaniu w 1943 roku na lotnisku białostockim samolotu Junkers-52/3m z Adolfem Hitlerem na pokładzie. Był to przelot z Prus Wschodnich do kwatery głównej w Winnicy, a lądowanie wymusiła konieczność zatankowania eskortujących samolotów myśliwskich Me-109.
Ochronę lotniska zapewniał 21 pułk przeciwlotniczy z działkami Flak 38. W dniu 18 VII 1944 roku w czasie wycofywania się, Niemcy wysadzili lotnisko Krywlany przy pomocy bomb lotniczych.
Po wyzwoleniu Białegostoku w VII 1944 roku znów bazują tu sowieckie jednostki lotnicze. Zburzone i spalone lotnisko przygotowano ponownie do działań.Armia Czerwona zaczęła usuwanie zniszczeń, na Krywlanach można było umieścić początkowo tylko samoloty lekkie (Po-2).Dla załóg wykopano osiem ziemianek. Już w VIII 1944 roku uruchomiono linię cywilno-wojskową do Lublina, a w IV następnego roku do Warszawy.Po podstawowych naprawach stacjonowały i startował z Krywlan jednostki lotnicze 4 Armii Lotniczej.Na wyposażeniu jednostek znalazły się samoloty łącznikowe Po-2, szturmowe Ił-2, myśliwskie Ła-5 i Jak-9, transportowe Li-2, bombowe Pe-2 oraz Douglas A-20 Havoc.
Dopiero w VI 1946 roku lotnisko przejęły władze polskie.Aeroklubu Białostockiego, jako stowarzyszenie został zarejestrowany 14 V 1946 roku, w wykazie stowarzyszeń działających i zatwierdzonych przez wojewodę na obszarze województwa białostockiego.I działa do dziś.
Fotorelacja z Krywlan z dnia 27 VI 2015r.

Źródła:
1.Internet.
2.Muzeum Wojska w Białymstoku.Wystawy o Krywlanach w okresie okupacji niemieckiej (1941-1944).
3.Opracowania własne.[/p]

Reklama

Aeroklub białostocki-Lotnisko Krywlany. komentarze opinie

Dodajesz jako: |
Reklama

Ogłoszenia PREMIUM

Chcesz coś sprzedać lub kupić, oferujesz usługi, szukasz pracownika lub pracy?

Dodaj swoje drobne ogłoszenie w naszym serwisie. Zapraszamy!

Dodaj ogłoszenie
Reklama
 Reklama

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakłada na nas obowiązek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies

Oświadczam, iż zapoznałem sie z Polityką prywatności i zgadzam się na zapisywanie i przechowywanie w mojej przeglądarce internetowej tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisów oraz parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez dobroni.pl, oraz ZAUFANYCH PARTNERÓW.

Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono

Military Art Sp. z o.o. z siedzibą w Sochaczew 69-500, Warszawska 8

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.świadczenie usług drogą elektroniczną
3.dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
4.wykrywanie botów i nadużyć w usługach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
2.świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
3.pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Prawa osoby, której dane dotyczą

Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą.

Informacje dodatkowe

Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności"