:-( Wygląda na to że masz Adblocka. Utrzymujemy się z reklam żeby móc dostarczyć Ci wiadomości z Twojego regionu za które nie musisz płacić, czy mógłbyś rozważyć jego wyłączenie?
Kolekcje, Dywizja Piechoty - zdjęcie, fotografia
  • Fotka nr 0 z 5
  • Fotka nr 1 z 5
  • Fotka nr 2 z 5
  • Fotka nr 3 z 5
  • Fotka nr 4 z 5
Redakcja Portalu - blog 04/11/2016 14:53

5 Dywizja Piechoty - Tom 4 Wielkiej Księgi Piechoty Polskiej

            Powstawanie oddziałów, które weszły w skład 5 Dywizji Piechoty, jest ściśle związane z wybuchem 1.XI.1918r. konfliktu polsko-ukraińskiego o Lwów i polską odsieczą przybyłą 20.XI. W jej efekcie Ukraińcy opuścili miasto nocą 21/22.XI.1918r., co umożliwiło tworzenie nowych oddziałów. Rozkazy wydane 23 i 24.XI. przez gen. Bolesława Roję dotyczyły tworzenia „Pułku Strzelców Lwowskich” i 30 pp im. króla Jana Sobieskiego. W grudniu 1918r. utworzono Brygadę Lwowską ppłk. Czesława Mączyńskiego, a następnie Dekretem Naczelnego Wodza z dn. 4.IV.1919r. gen. Władysław Jędrzejewski został mianowany d-cą Dywizji Lwowskiej w skład której weszły: Brygada Lwowska (38 i 39 pp), dwa baony 40 pp, artyleria oraz grupy kpt. Błeszyńskiego i płk Tarwida. 5 DP została sformowana rozkazem Naczelnego Wodza z dn. 20.V.1919r., a w okresie 14.V.–1.VI. była podporządkowana Grupie Operacyjnej gen. Jędrzejewskiego.

            Naczelne Dowództwo 27.V. nakazało reorganizację dywizji. Utworzono IX i X Brygady Piechoty, a w czerwcu 5 Pułk Artylerii Polowej. W skład 5 DP weszły IX BP (38 i 39 pp), X BP (19 i 40 pp), V Brygada Artylerii (5 pap i 5 Pułk Artylerii Ciężkiej) i III dyon 4 Pułku Strzelców Konnych. Tymczasowym d-cą dywizji został płk Adolf Dąbrowski, a po nim płk Paweł Szymański. Ofensywa rozpoczęta 2.VII. zepchnęła oddziały ukraińskie za Zbrucz, kończąc 17.VII. walki z regularnymi wojskami ukraińskimi.

            W lutym 1920r. pozostająca dotąd w odwodzie 5 DP zluzowała na linii frontu 12 DP w rej. Baru i Żmerynki. Przed rozpoczęciem ofensywy kijowskiej, sztab dywizji stacjonował w Latyczowie, a jej oddziały były skoncentrowane: 19 pp w Latyczowie, 40 pp był w drodze do Nowochwastowa, a baony 39 pp w Susłowcach, Szczodrowej i Deraźni. Działania zaczepne podjęte 25.IV. nie natrafiły na opór wojsk bolszewickich. Gen. Wacław Iwaszkiewicz wyraził negatywną ocenę podległych sobie wojsk 6 Armii w meldunku z 9.V.1920r. do Naczelnego Dowództwa: 12 i 18-ta dyw. piech., a więc 2/3 sił armji nie stoi na tej wyżynie dyscypliny i bitności żołnierza, jakie mogła wzbudzać zaufanie przed każdą o szerszych rozmiarach akcją - nie dotyczyła ona jednak 5 DP.

            W dn. 14.V.1920r. rozpoczęło się natarcie Frontu Zachodniego M. Tuchaczewskiego i wobec pogarszającej się sytuacji na Froncie Białoruskim, od 25.V. rozpoczęto przerzucanie na północ jednostek 5 DP tj. IX BP, III/40 pp, części artylerii oraz sztabu dywizji, które weszły do odwodu GO gen. Jędrzejewskiego. Od 9.VI.1920r. IX BP płk. Adolfa Jastrzębskiego zluzowała na linii frontu 8 DP, a 13.VI. obsadziła pozycje nad rz. Autą przechodząc do obrony.

            Pod koniec maja 1920r. 1 Armia Konna rozpoczęła natarcie na Ukrainie w rej. Koziatyna. Na pomoc 13 DP skierowano 31.V. X BP i po zażartych walkach linia obrony została odtworzona. Kolejny atak podjęty 5.VI., zakończył się sukcesem i w rej. Samhorodka oraz Oziernej 1 AK przełamała obronę 19 pp i 3 Brygady Jazdy. W dniach 25–26.VII. X BP wspierała działania 18 DP, w zwycięskiej bitwie pod Brodami. Pod koniec sierpnia X BP została wycofana pod Lwów, aby połączyć się z przybyłymi resztkami IX BP i III/40 pp.

            W dniu 4.VII.1920r. ruszyła ofensywa wojsk Frontu Zachodniego M. Tuchaczewskiego i po zażartych walkach, ponosząc ogromne straty IX BP wycofała się na Głębokie i dalej na zachód. Kolejne ciężkie boje sprawiły, iż z resztek IX BP i III/40 pp utworzono oddział zbiorczy, który odesłano do Małkini, a następnie do Lwowa, dla odtworzenia 5 DP. Rozkazem d-cy Frontu Południowego z 15.VIII.1920r., 5 DP została reaktywowana, a jej d-cą został gen. ppor. Paweł Szymański. Wrześniowa ofensywa polska zepchnęła nieprzyjaciela na wschód, a w połowie października dywizja zajęła Starokonstantynów, kończąc walki na froncie pod Deraźnią i Lityniem. W listopadzie 5 DP przeszła w rej. Zbaraż–Łanowce, a w grudniu oddziały zaczęły odchodzić do swoich pokojowych garnizonów. Ze Zbaraża 5 DP przeszła 21.XII. do Winnik, a nazajutrz d-ca Okręgu Generalnego Lwów gen. Robert Lamezan-Salins wprowadził ją do miasta, witając słowami: Po szeregu długich bohaterskich walk, w których 5-ta dywizja, okryta już sławą w walkach o rodzinne miasto i nadal walcząc na Ukrainie i Wołyniu, stwierdziła bitność i dzielność lwowskiego żołnierza – wraca do rodzinnego okręgu na leże zimowe. Z okazji tej wyrażam żołnierzom i szeregowym dzielnej tej dywizji moje pełne uznanie.(...) Stałymi garnizonami pułków powracających z frontu były: dla 38 pp Przemyśl, dla 39 pp Jarosław i dla 40 pp Lwów. Wyjątkiem był 19 pp który do końca lutego 1921r. obsadzał etapową linię kordonową Zborów–Złoczów–Żdżar i do koszar na Cytadeli we Lwowie przybył 27.II.1921r.

            W obecności tłumnie zgromadzonych Lwowian, w dn. 30.I. i 17.IV.1921r. oficerowie oraz szeregowi dywizji, zostali uroczyście odznaczeni za zasługi wojenne. Także wiosną 1921r. rozpoczęła się reorganizacja struktur wojska i istniejące dotąd 21 dywizji piechoty czteropułkowych, miało zastąpić 30 dywizji trzypułkowych. 5 DP stała się jedną z dywizji Okręgu Korpusu Nr VI we Lwowie, a jej 38 i 39 pp znalazły się w składzie 24 DP. Natomiast jako trzeci pułk 5 DP, przybył przydzielony rozkazem MSWojsk. z dn. 22.VIII.1921r. 26 pp z 7 DP.

            Poważnym problemem dla kadry dowódczej było zorganizowanie właściwej pracy wychowawczej i oświatowej, ponieważ ok. 70-80% rekrutów w oddziałach było analfabetami. W maju 1921r. d-ca dywizji wydał rozkaz o przymusowym nauczaniu żołnierzy. Skuteczna akcja edukacyjna sprawiła, że w drugiej połowie lat trzydziestych, radykalnie zmniejszyła się liczba żołnierzy analfabetów. Przekazywano także wiadomości praktyczne mogące przydać się później w życiu cywilnym.

            W czasie pokoju dowódcami 5 DP byli: do sierpnia 1921r. gen. ppor. Paweł Szymański, gen.. bryg. Jan Thullie (25.IX.1921–3.XI.1926) będąc jednocześnie d-cą garnizonu Lwów. Od 3.XI.1926r. d-cą dywizji został mianowany gen. bryg. Leon Zawistowski, po którym dowodzenie przejął gen. bryg. Walerian Czuma (18.II.1928–9.V.1938). Ostatnim d-cą dywizji był gen. bryg. Juliusz Zulauf.

            W okresie międzywojennym kilka ważnych wydarzeń, w sposób szczególny, koncentrowało uwagę korpusu oficerskiego i żołnierzy 5 DP. Wśród nich wymienić należy wizytę we Lwowie 10.V.1923r. marszałka Francji Ferdynanda Focha, 6.IX.1924r. przybycie prezydenta RP Stanisława Wojciechowskiego, ekshumacja we Lwowie i przewiezienie do Warszawy zwłok Nieznanego Żołnierza w dn. 29.X.–1.XI.1925r., „gorące” majowe dni 1926r., oraz uroczystości związane ze śmiercią marszałka Józefa Piłsudskiego w maju 1935r.

            Zgodnie z opracowanym planem operacyjnym „Zachód” z marca 1939r., 5 DP miała wejść w skład Armii „Pomorze”. Po dokonanych latem 1939r. korektach tego planu, dywizja została przeznaczona do Grupy Odwodowej „Kutno”. Plan dla 5 DP zakładał iż 19 pp i I/5 pal zostaną postawione na stopie wojennej w mobilizacji alarmowej, a reszta oddziałów już w czasie mobilizacji powszechnej. W dniu 27.VIII.1939r. zarządzono mobilizację alarmową dla części oddziałów OK Nr VI Lwów, zakończoną przy wzorowym stawiennictwie rezerwistów. Jednostki te utworzyły Oddział Wydzielony d-cy 19 pp ppłk. Stanisława Sadowskiego, przydzielony do Armii „Pomorze”. Pozostałe oddziały dywizji zakończyły mobilizację w dniach 3–5.IX. i ich transporty wyruszyły trasą przez Dubno-Kowel-Brześć-Białą Podlaską, na miejsce planowanej koncentracji w ramach GO „Kutno”.

            Oddziały 5 DP walnie przyczyniły się do odparcia pierwszego niemieckiego uderzenia na Warszawę w dn. 8–10.IX.1939r. zadając 4 DPanc. poważne straty. Wszystkie oddziały dywizji broniąc Warszawy we wrześniu 1939r. z honorem spełniły swój żołnierski obowiązek czemu dał wyraz w rozkazie pożegnalnym do 5 DP d-ca Armii „Warszawa” gen. dyw. Juliusz Rómmel: Oddziały 5 DP zaczęły przybywać do Warszawy transportami ze Lwowa. (…) Tam gdzie stał żołnierz „Lwowskiej 5 dywizji”, tam byłem spokojny, że wszystkie natarcia niemieckie zostaną odbite. (…) Żołnierze ! Powinniście być dumni, że służyliście w szeregach tej sławnej 5 DP - „Dzieci Lwowskich”.(...) Rozstając się obecnie z wami „moje lwowskie dzieci” dziękuję wam w imieniu ojczyzny za wykazane bohaterstwo, upór i poświęcenie, za trudy i krew przelaną, które to wykazywaliście wszędzie, gdy tego żądał od was obowiązek żołnierski.

Autorem tomu jest Wiesław Olczak 

Reklama

5 Dywizja Piechoty - 5 tom WKPP komentarze opinie

Dodajesz jako: |
Reklama

Ogłoszenia PREMIUM

Chcesz coś sprzedać lub kupić, oferujesz usługi, szukasz pracownika lub pracy?

Dodaj swoje drobne ogłoszenie w naszym serwisie. Zapraszamy!

Dodaj ogłoszenie
Reklama
 Reklama

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakłada na nas obowiązek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies

Oświadczam, iż zapoznałem sie z Polityką prywatności i zgadzam się na zapisywanie i przechowywanie w mojej przeglądarce internetowej tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisów oraz parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez dobroni.pl, oraz ZAUFANYCH PARTNERÓW.

Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono

Military Art Sp. z o.o. z siedzibą w Sochaczew 69-500, Warszawska 8

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.świadczenie usług drogą elektroniczną
3.dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
4.wykrywanie botów i nadużyć w usługach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
2.świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
3.pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Prawa osoby, której dane dotyczą

Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą.

Informacje dodatkowe

Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności"