:-( Wygląda na to że masz Adblocka. Utrzymujemy się z reklam żeby móc dostarczyć Ci wiadomości z Twojego regionu za które nie musisz płacić, czy mógłbyś rozważyć jego wyłączenie?
Felietony historyczne, czerwca lipca GÓRNY ŚLĄSK - zdjęcie, fotografia

20 czerwca 2012 roku obchodzono uroczyście 90 rocznice przyłączenia części Górnego Śląska do Polski. 20 czerwca to pewna data umowna , kiedy to do Katowic wkroczyły wojska polskie obejmując ten rejon pod kontrolę, jako część państwa polskiego. Sam proces przyłączenia trwał około trzech tygodni od 15 czerwca 1922r do 4 lipca 1922 r. i przebiegał etapami. Ówczesna prasa lokalna - polskojęzyczna, na bieżąco informowała o postępach tego procesu. Poniżej przytaczam fragmenty autentycznych artykułów z gazety „KATOLIK” jaka w tamtym czasie ukazywała się w regionie śląskim .Z racji obszerności tematu ograniczyłem się do wzmianek o policji państwowej i wojsku polskim. Fragmenty przytaczam w brzmieniu autentycznym żeby oddać atmosferę tamtych dni.
KATOLIK nr 71 z dn.15 czerwca 1922 r. informuje: ”……..w czwartek 15 czerwca 192 r. podpisanie warunków przejęcia obu części Górnego Śląska przez Komisje Międzysojuszniczą i pełnomocników polskiego i niemieckiego oraz notyfikacja granic. W sobotę rozpocznie się ruch ewakuacyjny , w poniedziałek opróżnią wojska koalicyjne pierwszą strefę. W części polskiej pierwsza strefę tworzą Katowice miasto i powiat wiejski. W tym samym dniu bezpośrednio po wycofaniu się wojsk koalicyjnych wejdą wojska polskie….”, ”Katowice 13 czerwca: tydzień bieżący będzie obfitował dla Górnego Śląska w przełomowe wypadki. Wcześniej już rozpoczęło się przejmowanie kolei przez urzędników polskich. Nastąpiło mianowicie przejęcie ruchu towarowego, jutro przejęty ma być ruch osobowy, w środę poczta, w czwartek policyja. Spodziewając się że wojska polskie wkroczą w sobotę bądź niedzielę. Obejmowanie Górnego Śląska odbywać się będzie w pięciu strefach , a ukończone ma być do 10 lipca…”, ”Katowice: /Komendant policyi na polskim Śląsku/ Komendantem policyi na polskim Górnym Śląsku będzie pułkownik Młodnicki. W sprawie organizacji służby bezpieczeństwa na Górnym Śląsku bawi tu generalny komendant polskiej policyi państwowej p.Hoszawski…”.”…przejmowanie władzy na Górnym Śląsku rozpocznie się dnia 15 czerwca , gdyż oba rządy muszą przygotować aparat administracyjny, cywilny i wojskowy. Przejmowanie władzy będzie się odbywało strefami, których kolejność nie jest jeszcze w tej chwili ustalona. Będzie się to dokonywać w ten sposób że do każdej strefy wkroczy najprzód policya polska ,następnie wyjdą wojska alianckie a na trzeci dzień wkroczą wojska polskie. Przejmowanie przyznanego Polsce terenu potrwa ok. trzech tygodni, czyli do pierwszych dni lipca….”.
KATOLIK nr 72 z dn.17 czerwca 1922 r. informuje: ”Katowice 15 czerwca - według ostatnich wiadomości z kół zbliżonych do Komisji Międzysojuszniczej wojska sprzymierzonych opuszczą pierwszą strefę polskiego Górnego Śląska to jest miasto i powiat Katowice w poniedziałek przed południem. – Projektowany program przywitania wojsk przedstawia się następująco :na moście pod Sosnowcem powita wojsko z gen. Szeptyckim na czele wojewoda Rymer i delegat biskupi ks. prałat Kapica, symboliczny łańcuch z zieleni przetnie powstaniec inwalida, przy wejściu do Katowic powita wojsko pierwszy burmistrz miasta dr Górnik. Na rynku przed teatrem nastąpi przywitanie przez p. Korfantego imieniem ludności…”, ”…w poniedziałek 19 czerwca pierwsze wojska polskie zaczną wkraczać na Śląsk. Posuwanie wojsk odbędzie się bardzo powoli, gdyż zajęcie całego obszaru przyznanego Polsce potrwać ma 18 dni. Okupacya wojskowa odbywać się będzie strefami których kolejność nie jest jeszcze dokładnie znana. Kolejność stref będzie niewątpliwie następująca: w poniedziałek przejdą wojska polskie granicę pod Mysłowicami i Sosnowcem i maszerować będą na Szopienice i wejdą do miasta Katowic. Następnie zajmą wojska Królewską Hute .Nie wiadomo jednak w którym to dniu nastąpi. Potem zacznie się okupacja Lublińca ,Tarnowskich Gór i resztki powiatu gliwickiego. Na dwa razy podzielono zajęcie resztki obszaru i tak najpierw okupowany będzie powiat pszczyński a następnie rybnicki wraz z gminami powiatu raciborskiego….”.
KATOLIK nr 73 z dn. 20 czerwca 1922 r. donosi :”Katowice-już 16 czerwca rozpoczęło się przejmowanie urzędów przez władze polskie. Najprzód załatwiono się z policyą. Policya polska przybyła w sile 200 ludzi do Katowic i objęła obowiązek czuwania nad bezpieczeństwem miasta. Z powodu braku mieszkań część tych policjantów umieszczono w barakach.” ,”Katowice 19 czerwca: Dziś rano zniknęły z ulic miasta patrolki wojsk francuskich. Na ulicach miasta panuje ruch bardzo ożywiony strzeżony przez sprawna policyę polską…”,”..wojska polskie wejdą do miasta jutro /we wtorek/ koło południa. Trakty główne któremi wojska przechodzić będą przystrojone są w zieleń, wieńce, kwiaty i sztandary.”
KATOLIK nr 74 z 22 czerwca 1922 r. donosi: ”Wejście wojsk polskich do Katowic…..Najprzód oddział ułanów żółtych. Śliczne to wojsko. Od złotych opasek od czapek i złotych chorągiewek ułańskich skry światła się rozsypują, zwłaszcza gdy słońce wejrzy z za chmury. Na koniach jak piece, doskonale dobranych/orkiestra cała na siwkach jednej maści/okrążają rynek i ustawiają się w ulicy bocznej. Dalej wczołgują się potwory wojenne zwane czołgami albo i angielskimi tankami..Potwory to wojenne ale im nasze żołnierzyki wale nie potworne nie ponadawali nazwy ,bo oto na jednym kadłubie takiego smoka czytamy nazwe Jasiek, na drugim Stacha na trzeciem Sulcia i tem podobne. A bucha to dymem z komina a stęka to jakoś groźnie że cię doprawdy aż strach jakiś przejmuje i dopiero śmiejące się oczy kierownika czołgu wyglądające z budki przypominają ci że to przecież jeszcze nie wojna , a jeno parada na uradowanie serc naszych….Kiedy i piechota i oddziały artyleryi wkroczyły na rynek wjechał w końcu na czele sztabu dowódzca tych wojsk generał Szeptycki….”
KATOLIK nr 75 z dn.24 czerwca 1922 r. informuje: ”Królewska Huta 21 czerwca: Przejecie policyi przez władze polskie nastąpiło dzisiaj w godzinach przedpołudniowych. Nowa policya składa się z około 220 mieszkańców. W ciągu popołudnia pojawiły się na ulicach miasta pierwsze patrolki tej policyi..”
KATOLIK nr 76 z dn.27 czerwca 1922 informuje: „Król.Huta 23 czerwca. Dziś w południe weszły do miasta wojska polskie .Na granicy miasta nastąpiło serdeczne powitanie, poczem kolumny marszowe wkroczyły na rynek. Przed ratuszem odbyło się powitanie w imieniu miasta i obywatelstwa polskiego. W powitaniu brały udział niezliczone tłumy ludu, przedstawiciele obu narodowości i wszystkich stanów”.
KATOLIK nr 77 z dn.29 czerwca 1922 r. informuje: ”Zajęcie trzeciej strefy Górnego Śląska. W poniedziałek dokonano po polskiej i niemieckiej stronie obsadzenia trzeciej strefy. Po polskiej stronie chodziło przy tem o części powiatu bytomskiego, tarnogórskiego i lublinieckiego przydzielone Polsce.po niemieckiej zaś stronie o powiat oleski i resztę powiatu tarnogórskiego i lublinieckiego. W Brzezinach witał wojsko z generałem Szeptyckim na czele ks. prob. Grund po polsku a zarządca kopalniany po niemiecku. Generał odpowiedział każdemu w jego języku ojczystym. W Piekarach było przyjęcie świetne. Przy bramie witał generała starzec ogólnie znany pan Hajda ociemniały od czterdziestu lat który w ciężkich czasach niedoli był przywódcą i nauczycielem młodzieży Piekar i okolic. Słowa jego wzruszyły do głębi wszystkich. Generał dziękując mu rzekł:” Nie zobaczysz pan wprawdzie wojska polskiego lecz za chwilę usłyszysz tentent ułanów polskich którzy tędy będą wjeżdżali.”W imieniu towarzystw Polek witała wojsko pani Siwowa, a w imieniu parafii prob.Anders przypominający że w kościele piekarskim modlił się Jan Sobieski idący na Wiedeń i tutaj zaprzysiągł układ z Polską /pacta conventa / obrany królem August saski.Na granicy powiatu tarnogórskiego powitał wojsko starosta p.Olearczyk, w Tarn.Górach zaś burmistrz miasta Michatz. Poczem na rynku przed ratuszem odprawił ks.prob. Banaś msza św. polową. Do Lublińca wkroczyły wojska od strony Częstochowy. Powitał je na granicy powiatu starosta Niegolewski oraz delegat komitetu miejscowego. Przy wejściu do miasta zaś przemawiał p.Rzeźniczek, przewodniczący komitetu. W południe ks.kap.Szymała odprawił msze św.polową poczem wypowiedział podniosłe przemówienie ks.Kulawy ,przeor OO.Oblatów. Odpowiedział na nie generał Szeptycki ,kończąc okrzykiem na cześć ludności i powstańców górnośląskich. W Lipinach witali wchodzące wojsko polskie pod generałem Horoszkiewiczem ławnik gminy Placek a po nim ks.Palarczyk. Odśpiewano: ”Ciebie Boże chwalimy” poczem przemówili jeszcze imieniem powstańców p.Kot a następnie p.Folwarczny. W Świętochłowicach witał wojsko starosta p.dr.Potyka imieniem powiatu zastępca sołtysa p.Wackermann imieniem gminy a przy końcu wsi p.Kamieński prezes rady ludowej. Generał Horoszkiewicz podziękował. W Łagiewnikach przy pierwszej bramie witał wojsko p. Karol Przewdziecki w imieniu powstańców a p.E.Siwy w imieniu obywatelstwa. Generał Horoszkiewicz dziękował serdecznie. W Chropaczowie witali wojsko imieniem gminy p.Roznawyski , imieniem powstańców p.Trojok. Potem odbyła się uroczystość położenia kamienia węgielnego pod pomnik ku uczczeniu powstańców górnośląskich. Przedtem przemówił pan Sosna i odczytał dokument fundacyjny. Gen.Horoszkiewicz podpisał go także i przemówił do zgromadzonych”.
KATOLIK nr 79 z 4 lipca 1922 r. informuje:” w czwartek wojsko polskie wkroczyło w granice powiatu pszczyńskiego. Na moście granicznym na Wiśle starosta powiatu dr.Lerch powiatł przybywających. Pochód do Pszczyny był wspaniały…W imieniu miasta powitał wojsko burmistrz Figna po polsku i niemiecku, na co gen.Szeptycki podziękował dodając iż czuje się szczęśliwy skoro może ludność Górnego Śląska wolnej obecnie od samoobrony przeciw wrogowi zapewnić ochronę aby tem więcej mogła się oddać twórczej pracy zawodowej…..Wojsko polskie w Hajdukach powitał prezes Rady Ludowej p.Golacz, a w imieniu gminy burmistrz p.Fuhrmann po niemiecku. Odpowiedział na to w obu językach dowódca wchodzącej kompanii porucznik Ilski dziękując za przyjęcie i zapewniając że wszędzie na polskiej części G.Śląska zapanować musi pokój i porządek”.
KATOLIK nr 80 z dn.6 lipca 1922 r. donosi:” Katowice 3 lipca. W poniedziałek dnia 3 lipca o godzinie 11 przed południem odbył się przed ratuszem w Rybniku uroczysty akt podpisania protokołu dotyczącego przejęcia przez Rzeczpospolitę Polską obszarów górnośląskich przyznanych jej na podstawie traktatu wersalskiego i decyzji mocarstw sprzymierzonych z dnia 20 października 1921 r jako tez protokołu oddającego w posiadanie przypadającej jej części powiatu rybnickiego i raciborskiego.”….”
KATOLIK nr 83 z dnia13 lipca 1922 r informuje:” Uroczystości górnośląskie w całej Polsce. Warszawa 11 lipca. Warszawski Komitet uroczystego objęcia G.Śląska ogłasza: w myśl odezwy z dnia 27 marca b.r .zawiadamiamy że uroczyste objęcie części Górnego Śląska przyznanego Polsce nastąpi w dniu 16 lipca b.r. Wszystkie komitety powstałe dla zorganizowania tej uroczystości oraz inne instytucye i organizacje społeczne na całym obszarze Rzeczpospolitej proszone są o należyte uczczenie tego uroczystego dnia dla całej Polski.-Odezwę podpisał marszałek sejmu Trąmpczyński, jako przewodniczący, oraz wiceprezes Rajca i członkowie komitetu.”
Literatura: Czasopismo KATOLIK - numery j.w. /Zbiór Śląskiej Biblioteki Cyfrowej/
Zdjęcia :NAC oraz zbiór własny

Reklama

15 czerwca-4 lipca 1922 r. GÓRNY ŚLĄSK komentarze opinie

Dodajesz jako: |

Ogłoszenia PREMIUM

Chcesz coś sprzedać lub kupić, oferujesz usługi, szukasz pracownika lub pracy?

Dodaj swoje drobne ogłoszenie w naszym serwisie. Zapraszamy!

Dodaj ogłoszenie
Reklama
 Reklama

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakłada na nas obowiązek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies

Oświadczam, iż zapoznałem sie z Polityką prywatności i zgadzam się na zapisywanie i przechowywanie w mojej przeglądarce internetowej tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisów oraz parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez dobroni.pl, oraz ZAUFANYCH PARTNERÓW.

Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono

Military Art Sp. z o.o. z siedzibą w Sochaczew 69-500, Warszawska 8

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.świadczenie usług drogą elektroniczną
3.dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
4.wykrywanie botów i nadużyć w usługach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
2.świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
3.pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Prawa osoby, której dane dotyczą

Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą.

Informacje dodatkowe

Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności"